آرمان ملی - مطهره شفیعی: «حجاب» شاهبیت اظهارات برخی مسئولان در ماههای اخیر شده است؛ حجابی که بحث آن پس از درگذشت مهسا امینی پررنگ شد و افزایش حواشی و مباحث مربوط به آن اتفاق بود که سبب شد تا خبرهایی از تصمیمات درباره حجاب منتشر شود که البته برخی از آنها شایعه بود. اما آیا نگاه مسئولان به مقوله حجاب طی ماههای اخیر نسبت به گذشته تفاوت پیدا کرده و اگر پاسخ مثبت است، دلیل چیست؟
اظهارات جدید حدادعادل درباره حجاب
«من به زنانی که با حفظ حجاب خودشان ولو به قول رهبری حجاب ضعیف؛ وفاداری خود را به عفت، شرم، حیا و قانون اسلامی حجاب و انقلاب اسلامی نشان دادند، سلام و درود میفرستم.» این جملاتی بود که غلامعلی حدادعادل در حاشیه حضور در یکی از برنامههای «زنده» شبکه خبر بیان کرد. او در خرداد 89 گفته بود: «حجاب زن مسلمان در شرایط امروز نه گفتن به طرز فکر و فرهنگ غربی است که این برای غربیها غیرقابل تحمل است.» حتی دیروز هم گفته بود: «نکتهای خطاب به زنهای جامعه خودمان و بانوان، اگر این جمهوری اسلامی فقط میخواست بیدردسر حکومت کند اصلا ممکن بود از اول انقلاب بگوید ما وارد بحث حجاب نشویم ما چکار کنیم، چرا جمهوری اسلامی خودش را وارد چنین میدانی کرده که با نیمی از جامعه سر و کار دارد، خارجی یکجور فشار میآورد داخلی یکجور سلیقه دارد، چه دردسری است که جمهوری اسلامی خودش را گرفتار این کار کرده، این بیش از آنچه برای حکومت سود داشته باشد به سود خود خانوادههاست یعنی اگر جمهوری اسلامی میخواهد مانع رواج برهنگی در جامعه شود برای این است که اگر جمهوری اسلامی این کار را نکند دود بیبندوباری جنسی در درجه اول به چشم خود خانمها میرود،
خانوادهها متلاشی میشوند.»
احسنت به زنان شل حجاب
محسن کوهکن، فعال سیاسی اصولگرا که زمانی عضو جبهه پیروان خط و امام رهبری بود هم اظهارکرد: «خانمهای «شلحجاب» وقتی خارج از کشور کاملا حجاب ندارند، زمانیکه به زیارت میروند، حجابشان کامل است. اینها پالسهای مثبتی است و نشان میدهد اعتقاداتی دارند. اگر قبلا از کنار این زنان که موهایشان پیدا است، رد میشدیم و به ذهنمان خطور میکرد که او را ارشاد کنیم، اما اکنون وقتی از کنارشان رد میشویم به آنها احسنت میگوییم که با وجود اینکه برخی کشف حجاب کردهاند.»
انصار حزبا... از دیروز تا امروز
برخی اصولگرایان بیش از سایرین بر لزوم رعایت حجابی تاکید میکردند. بهطور کلی جریان اصولگرا همواره بر برخورد جدی با طیفی داشت که این روزها به شل حجاب معروف شده است اما به تدریج مواضع آنها هم شل شد. تغییر موضوعی نیست که مورد نقد قرار گیرد و بلکه در برخی موارد سبب ارتقای فرد میشود اما تغییراتی هم هست که سوالبرانگیز است که تغییر نگرش درباره حجاب از آن جمله است. بسیاری با دیدگاههای مشی مسعود دهنمکی در دهه 70 آشنا هستند؛ او دانشجویی با شعارهای ارزشی بود اما به تدریج به سراغ فیلمسازی رفت و نکته قابل تامل آنجا بود از بازیگران خانمی برای ایفای نقش در فیلمهایش استفاده میکرد که روزی از جدیترین منتقدان آنها بود. البته او به این تغییر اعتراف کرده است چنانکه در سال 97با انتشار یک عکس از خودش و دخترش در کافیشاپ به نکته جالبی اشاره کرد. دهنمکی در اینستاگرامش نوشت: «تغییر و غلبه نسل جدید یعنی اینکه بچهات این آخر عمریه پات رو به کافیشاپ باز کنه...» واکنشها به تغییرات دهنمکی زیاد بود چنانکه چندی پیش روزنامه جمهوری اسلامی با اشاره به اظهارات مسعود دهنمکی که گفته بود «در نشریات خود، پندارهایش را به اسم «شهدا»
قلمی میکرده است و برای فلان شهید احضاریه آمده بود!» نوشت: «بیجا کردید حرف خود را به اسم شهید نوشتید... برای حرفهای ناحسابِ شما احضاریه آمده در این دنیا نه برای شهید. منتظر احضاریه شهید در قیامت هم باشید.» نکته قابل تامل آنجاست که ا...کرم و دهنمکی از فعالان مقابله با بدحجابی و سینما و... در دهه 70 بودند اما ا...کرم دیدگاهش را تغییر نداده و میگوید: «جامعه با پذیرش قانون مقابله با «بدحجابی» و «بیحجابی» ولو به شکل قهری و خشونتآمیز موافق است» او در مرداد 98 هشدار داد: «اگر برخورد نشود، حزبا... مانند گذشته اقدام میکند» اما ظاهرا او شرایط رابرای برخورد مناسب ندید و در قبال آنچه بیحجابی میداند سکوت کرده است.
تاثیر مقام معظم رهبری و سردار سلیمانی
بهنظر میرسد که تغییر رویکرد برخی اصولگرایان به حجاب پس از اظهارات سردار قاسم سلیمانی مشخصتر شد. ایشان گفته بود: «همان دختر کمحجاب دختر من است. دختر ما و شماست؛ نه دختر خاص من و شما، اما جامعه ماست.» مقام معظم رهبری هم اخیرا فرمودند: «ضعف حجاب، کار درستی نیست اما موجب نمیشود آن فرد را از دایره دین و انقلاب خارج بدانیم همه ما هم نقصهایی داریم که باید تا حد امکان آنها را برطرف کنیم.