آرمان ملي : هواي کشور آلوده است و اين آلودگي جان مردم را به گونهاي به خطر انداخته که بر اساس آمار، سالانه باعث مرگ 30 تا 50 هزارنفر در ايران ميشود. يکي از عمده دلايل تشديد آلودگي هوا، مازوت سوزي در نيروگاههاي حرارتي تشخيص داده شده است؛ بر اساس گزارشهاي ارائه شده از سوي مسئولان؛ تقريبا همه اين نيروگاهها مازوت ميسوزانند هرچند اين مازوت سوزي در تهران تکذيب شده. مسئولان استفاده از مازوت را براي توليد گاز و برق و عدم استفاده از سوختهاي غيرآلوده را به تحريمها تعميم ميدهند .اگر بخواهيم نمونهاي از قربانيان آلودگي هوا را ذکر کنيم ميتوانيم به اراک برويم و اتفاقي که ريههاي تنفسي اراک را سياه کرده و باعث شده است تا ضررهاي محيط زيستي بسيار بزرگ و جبران ناپذيري از خود بر جاي بگذارد را از نظر بگذرانيم. اين نگراني به قدري گسترده است که اعتراض مردم و بهخصوص فعالان محيط زيست را برانگيخته و هشدارهاي بسياري را از سوي آنها بههمراه داشته است. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهاني (WHO)، سالانه 4. 2 ميليون نفر به علت آلودگي هوا در فضاي باز جان خود را از دست ميدهند. همچنين سالانه 3. 8 ميليون نفر در اثر آلودگي هوا در محيطهاي بسته، به ويژه آلودگي هواي خانه، زندگي آنها پايان مييابد.
وعدههاي تکراري و اعتمادسوز
وعدههاي تکراري و اعتمادسوز؛ عنواني که مديرعامل موسسه محيط زيستي بوم فناوران مرکزي به کار ميبرد تا نشان دهد علاوه بردلسردي و نااميدي مردم و فعالان محيط زيست نسبت به تحقق ادعاهاي مسئولان امر، پيامدغم انگيزتر ديگري هم داشته و آن گرفتن جان صدها تن از هموطنانمان در اراک و مناطق آلوده اطراف است. حميدرضا مهاجراني، توضيح داده که «البته که هيچ يک از عاملان اين قتلهاي خاموش، حاضر به اعتراف و پذيرش مسئوليت خود نيستند. اما شايد دانستن نحوه و مکانيسم ايجاد بيماري و مرگ حداقل 500 نفر از شهروندان در سال گذشته بر اثر آلودگي هوا برايشان مفيد و هشدار دهنده باشد. اميدواريم که آمار بالاي مرگ و مير ناشي از بيماريهاي ايسکمي قلبي، سکتهمغزي، سرطان ريه و بيماري مزمن انسداد ريوي شهروندان اراک در سال گذشته، تکانه کوچکي در مغز افراد مسئول در دستگاههاي اجرايي مربوط ايجاد کند.» او با تأکيد بر اينکه افزايش فعاليتهاي صنعتي به بهاي جان مردم هيچگونه توجيهي ندارند، ادامه داده: «اگر جنبه اقتصادي امر براي مسئولان از جان مردم مهمتر است، برآورد هزينه 259 ميليون دلاري (معادل 7000 ميليارد تومان) ناشي از مرگ و مير شهروندان اراک در سال گذشته بر اثر مواجهه با ذرات معلق هوا که توسط وزارت بهداشت اعلام شده، آنها را وادار به حرکت و اقدام مؤثري کند.» مديرعامل موسسه محيط زيستي بوم فناوران مرکزي، گفته: «بر اساس آناليزهاي اعلام شده با مصرف هر 5 ميليون ليتر مازوت توسط نيروگاه شازند، 450 هزار کيلو (450تن) گوگرد وارد هواي اراک شده است. ترکيبات گوگردي عامل ايجاد برونشيت و بيماريهاي تنفسي ديگر هستند و سلامت شهروندان، حيوانات و حتي گياهان را به خطر مياندازند. کودکان به علت حساس و در حال رشد بودن دستگاه تنفسي، بيشتر در معرض خطر هستند و بيماري آسم که ميتواند تا آخر عمر وبال گردنشان باشد، آنها را تهديد ميکند. ورزش در هواي آلوده با اين حجم عظيم از گوگرد حتي براي افراد سالم نيز خطرناک است. مهاجراني تصريح کرده: بايد در نظر داشت که گازسوز شدن نيروگاه حرارتي شازند، که مسئولان در انجام اين امر تاکنون کوتاهي کردهاند، به معني حل کامل مشکل آلودگي نيست. چرا که ترکيبات اکسيدنيتروژن را وارد هوا ميکند که آن هم خطرات جدي براي سلامتي دارد. در شرايط فعلي و با ادامه مازوت سوزي در نيروگاه حرارتي شازند، مردم اراک مجبورند هر دو ترکيب فوق را تنفس کنند. او گفته است که «متأسفانه تاکنون هيچگونه اقدامي در خصوص فيلتراسيون نيروگاه حرارتي شازند و يا انتقال اين نيروگاه به نقطه مناسب انجام نشده است. در حالي که مردم اراک يک سوم روزهاي سال گذشته را با هوايي ناسالم گذراندهاند و در نتيجه اين خلف وعدههاي مکرر مسئولان مربوط، براي سالجاري فقط يک جمله را تصديق ميکند که «سال به سال، دريغ ازپارسال!»
مرگهاي پرشمار
اما رئيس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکي اراک هم با بيان اينکه آلودگي هوا يکي از مشکلات محيط زيستي امروزه دنياست که در بسياري از نقاط دنيا وجود دارد، گفته: بر اساس برآوردي که سازمان جهاني بهداشت در خصوص آلايندگيهاي هوا ارائه ميدهد، بيش از 85 درصد مردم دنيا در مناطقي زندگي ميکنند که آلايندگيهاي هوا از ميزان استانداردهاي خود بسيار بالاتر هستند. علي کوليوند در گفتوگو با ايلنا، افزوده: اگر بخواهيم در دنيا نگاهي به آمار و ارقام بيندازيم، بايد عنوان کرد که سالانه حدود 6 ميليون تا 9 ميليون مرگ در اثر آلودگي هوا اتفاق ميافتد و اين ميزان در حدود 5 درصد تا 7 درصد از حجم مرگ و ميرهاي دنيا را به خود اختصاص ميدهد. بنابراين ميتوان نتيجه گرفت که 5 تا 7 درصد مرگ و ميرهاي جهان تنها بر اثر آلودگي هوا اتفاق ميافتد. به گفته او: آماري که در اين رابطه در کشور ايران وجود دارد، داراي ارقام متفاوت است که نشان ميدهد حدود سالانه 30 هزار تا 50 هزار نفر مرگ در ايران منتسب به آلودگيهاي هواست. به اين معنا که آلايندگيهاي هوا در شهرهاي مذکور اين مقدار مرگ زودرس را ايجاد ميکنند.
مازوت سوزي، فوت بيماران زمينهاي را تسريع ميکند
معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشکي اراک هم گفته: قطعاً سوخت مازوت با ايجاد آلايندگيهايي که از خود به جاي ميگذارد، در بعضي از بيماريهاي زمينهاي مانند سرطان ريه، بيماريهاي مزمن ريوي مانند آسم، برونشيت و همچنين برخي از بيماريهاي قلبيوعروقي و سکتهمغزي، قطعاً ميتواند اثرات تسريع کننده فوت داشته باشد. علي عليمحمدي، افزوده: با توجه به بررسيهاي انجام شده، در سال 1400 حدود 500 بيمار زمينهاي در گروههاي بيماريهاي زمينهاي عنوان شده در شهر اراک، فوت آنها به دليل آلودگي هوا و به خصوص آلايندگيهاي ناشي از سوخت مازوت، تسريع پيدا کرده است. او ادامه داده: شايد اگر اين آلودگيها وجود نداشت، اين بيماران زمينهاي، حدود 10 تا 20 سال ديگر به حيات خود ادامه ميدادند، اما متأسفانه آلودگيهاي موجود در هوا و آلايندگيهاي ناشي از مازوت سوزي، پروسه فوت اين افراد را تسريع داده است. به گفته معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشکي اراک: آمار تعداد فوتهاي سالجاري که به دليل آلايندگيهاي هوا و به خصوص مازوت سوزي تسريع پيدا کرده است، هنوز جمع بندي نشده و بايد تا پايان سال براي جمع بندي نهايي در انتظار ماند. عليمحمدي تصريح کرده: اما مطمئناً در سالجاري نيز شرايط مشابه با سال گذشته خواهد بود. وخيمتر شدن شرايط بستگي به تصميمات و رويکردهاي مسئولان نيروگاه حرارتي شازند و وزارتخانههاي مسئول در بحث سوخت نيروگاه باشد که تا چه زماني بخواهند از سوخت مازوت استفاده کنند. او گفته: بارها هــم از طريق استانداري مرکزي و هم به صورت مستقيم به مديريت مجموعه نيروگــاه حرارتي شازنــد، تذکرات بسيـــــاري مبنــي بر عدم استفـــاده از سوخــت مازوت در اين نيروگاه داده شده است، اما متأسفانه همچنان استفاده از سوخت مازوت در نيروگاه شازند تداوم داشته است.