تورم مواد غذایی رکورد زد
فرهیختگان نوشت: طبق گزارش مرکز آمار قیمت خوراکیها و آشامیدنیها در آذرماه ۱۴۰۱ نسبت به آذرماه ۱۴۰۰ با تورم ۶۳. ۶ درصدی، روند افزایشی داشته است همچنین براساس گزارش هزینه- درآمد این مرکز، طی سال ۱۴۰۰ از کل هزینههای خانوارهای شهری کشور حدود ۲۶. ۷ درصد آن مربوط به هزینههای خوراکی بوده است. شرایط تورمی کشور که قریب به ۵ دهه از مهمانی ناخوانده آن بر سفره اقتصادی خانوارهای ایرانی میگذرد وضعیتی را رقم زده که افزایش قیمتها در ردههای خوراک، پوشاک و سایر کالاهای مصرفی و سرمایهای بهرغم ناراحتکننده بودن آن به امری عادی تبدیل شود، اما رشد اقتصادی مجموعا صفر در دهه ۹۰ و تشدید تحریمهای اقتصادی سبب فشار مضاعفی بر سبد معیشتی خانوار شده و بهرغم برنامههای حمایتی دولتهای مختلف، ردپای افزایش قیمت در کاهش توان اقتصادی خانوادهها مشهود است. چنانکه دومین هزینه بزرگ خانوارها پس از مسکن، مربوط به هزینه خوراکیهاست. طبق گزارش مرکز آمار قیمت خوراکیها و آشامیدنیها در آذرماه ۱۴۰۱ نسبت به آذرماه ۱۴۰۰ با تورم ۶۳. ۶ درصدی، روند افزایشی داشته است همچنین براساس گزارش هزینه- درآمد این مرکز، طی سال ۱۴۰۰ از کل هزینههای
خانوارهای شهری کشور حدود ۲۶. ۷ درصد آن مربوط به هزینههای خوراکی بوده است. البته این عدد در برخی استانها همچون ایلام تا ۳۸ درصد از هزینههای خانوار نیز میرسد. این مقدار در استان چهارمحالوبختیاری ۳۷. ۲ درصد، در خوزستان نزدیک به ۳۷ درصد، در بوشهر ۳۶. ۳ درصد، در سمنان ۳۵. ۷ درصد و در کرمانشاه نیز ۳۵. ۳ درصد است. در استانهای کردستان، خراسانشمالی، لرستان، خراسانجنوبی، کرمان و سیستانوبلوچستان نیز این مقدار بین ۳۲ تا ۳۴ درصد است. اما نگاهی به قیمت گروه محصولات خوراکی و بررسی ۵۳ محصول این بخش نشان میدهد از آذرماه سال ۱۴۰۰ تا آذر سال جاری، حدود ۷ محصول خوراکی که در سبد خوراک خانوار دارای اهمیت بالایی هستند (نظیر روغن و برنج) افزایش قیمت بیش از ۱۰۰ درصدی (از ۱۰۰ تا ۳۰۰ درصد) داشتهاند. همچنین ۱۹ محصول خوراکی دیگر نیز با افزایش قیمت از ۵۰ تا ۱۰۰ درصد روبهرو بودهاند که عمدتا محصولات لبنیاتی و گوشتی در این دسته جای میگیرند. این موضوع نشان میدهد که دولت سیزدهم نیاز دارد در برنامه اقتصادی خود که اخیرا با سیاست تثبیت ارزی دنبال میشود باید نگاه حمایتی بیشتری به بخش خوراکی داشته باشد. برای مثال میان برنامه
ارزی و برنامه کالابرگ الکترونیک اتصال برقرار شود تا زمینه یک برنامه حمایتی جامع و مستقیم با زیرساختهای فعلی فراهم شود. بررسی قیمت محصولات لبنی و پروتئینی نشان میدهد بیشترین افزایش قیمت طی مدت یکساله از آذر ۱۴۰۰ تا آذر ۱۴۰۱ مربوط به کره پاستوریزه و سس مایونز بوده که رشد نزدیک به ۱۰۰ درصدی را تجربه کردهاند. بعد از آن نیز قیمت هر لیتر شیر پاستوریزه با ۸۳ درصد افزایش از حدود ۱۴ هزار تومان به ۲۵ هزار تومان رسید. همچنین پنیر با ۷۸ درصد (از ۲۷ هزار و ۶۰۰ تومان به ۴۹ هزار تومان)، دوغ با ۷۴ درصد (از ۱۵ هزار تومان به ۲۶ هزار تومان در اندازههای ۱. ۵ لیتری)، ماست با ۷۰ درصد (از ۱۹ هزار تومان به تقریبا ۳۳ هزار تومان) و خامه با ۶۰ درصد افزایش در قیمت در گروه لبنی بوده است. همچنین در این گروه کمترین افزایش قیمت نیز مربوط به شیرخشک با رشد ۳۹ درصدی بود. بهطور میانگین، قیمت لبنیات طی یکسال اخیر رشد ۷۳ درصدی داشته است که با در نظرگرفتن قیمت میوه و صیفیجات در آذر ۱۴۰۰ و مقایسه آن با قیمتهای آذر ۱۴۰۱ میتوان گفت طی یکسال اخیر بیشترین افزایش قیمت در این گروه مربوط به پیاز بوده که با رشد ۱۰۹ درصدی از کیلویی ۷ هزار و
۶۰۰ تومان به حدود ۱۶ هزار تومان رسید. علاوهبر این سیبزمینی با رشد ۷۴ درصدی از حدود ۱۰ هزار تومان به ۱۷ هزار تومان، موز با ۵۸ درصد رشد از کیلویی ۳۰ هزار تومان به ۴۸ هزار تومان، سیب و خیار هر یک با ۵۶ درصد رشد قیمت (سیب از ۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان به نزدیکی ۲۹ هزار تومان و خیار از ۱۱ هزار و ۶۰۰ به ۱۸ هزار تومان) در ردههای بعدی افزایش قیمت میان میوهها و صیفیجات قرار دارند. در بخش میوه و صیفیجات نیز طی یکسال اخیر قیمتها بهطور میانیگین رشد ۴۴ درصدی داشته است. نگاهی به قیمت محصولات خوراکی نشان میدهد از آذرماه سال گذشته تا آذر سال ۱۴۰۱ بیشترین افزایش قیمت در میان تمام محصولات مربوط به گروه روغنهای خوراکی بوده است. این افزایش قیمت بهطوری بوده که روغن مایع ۹۰۰ گرمی نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۲۹۱ درصدی داشته یعنی از حدود ۱۸ هزار تومان تقریبا به ۷۰ هزار تومان افزایش یافته و به بیان دیگر تقریبا ۴ برابر افزایش قیمت تجربه کرده است. از سویی دیگر روغن نباتی جامد نیز از قافله رشد قیمت عقب نمانده و نسبت به سال قبل خود از کیلویی ۲۰ هزار تومان به ۷۶ هزار تومان رسید و رشد بیش از ۲۷۰ درصدی را تجربه کرد. لازم به ذکر
است افزایش قیمتها در بخش روغن پس از حذف ارز ترجیحی و پرداخت یارانههای ریالی به مصرفکننده بوده است. بررسی روند قیمتی محصولات در آذرماه سال ۱۴۰۱ نسبت به مدت مشابه در سال ۱۴۰۰ نشان میدهد در گروه محصولات خوراکی شامل برنج و محصولات آردپایه (ماکارونی، رشته آش و...) تولیدات ماکارونی با ۱۳۸ درصد و از قیمت ۷ هزار تومانی برای محصولات ۵۰۰ گرمی به قیمت حدود ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومانی رسید. همچنین قیمت برنج ایرانی که میتوان گفت مهمترین بخش سبد خوراکی ایرانیان است از کیلویی ۵۲ هزار تومان به بیش از ۱۱۵ هزار تومان رسید که حاکی از افرایش ۱۲۳ درصدی این محصول دارد.
