برجام هنوز نفس می‌کشد

توافق هسته‌ای وین یکی از بهترین توافقاتی بود که ایران می‌توانست در پرونده هسته‌ای با غرب منعقد کند. توافقی که اجرا شد و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز گزارش‌های مکرری داد که ایران به توافق پایبند بوده و تمامی تعهدات خود را انجام داده است. با این وجود تهران بعد از خروج ترامپ از برجام تصمیم گرفت برخی از اقدامات هسته‌ای خود را از سر بگیرد و گام به گام این سیاست را اجرایی کرد. بعد از در قدرت قرار گرفتن بایدن در آمریکا این امید به احیای برجام دوباره زنده شد اما برخی اتفاقات موجب شد که عملا شاهد احیای توافق هسته‌ای نباشیم. برخی معتقد هستند با توجه به موضع گیری‌های اروپایی‌ها احتمالا دیگر برجام محلی از اعراب نخواهد داشت، اما به نظر می‌رسد اینگونه نیست و توافق هسته‌ای هنوز نمرده است و احتمالا ایالات متحده هنوز هم این تصمیم را دارد که به برجام بازگردد. از این منظر باید گفت هنوز امید به احیای برجام وجود دارد. واقعيت آن است مسائلی که در ماه‌هاي گذشته در ايران رخ داد بر روند احیای برجام تاثیر گذاشته است. اتفاقي که در اين مدت رخ داد اين بود که کشورهاي اروپايي مواضع غیرسازنده‌ای عليه ايران اتخاذ کرده‌اند. مواضع کشورهاي اروپايي درباره اتفاقات داخلي ايران روي فضاي برجام تأثير گذاشته است. اين در حالي است که آمريکا با احتياط بيشتري درباره برجام از خود نشان می‌دهد. اين موضوع نشان مي‌دهد که آمريکايي‌ها علاقه‌مند هستند که مذاکرات هسته‌اي دنبال شود و هنوز بر روی احیای برجام حساب باز کرده‌اند، چراکه آمریکا اولویت‌های دیگری دارد و تمايل ندارد در منطقه درگیری جدیدی ایجاد شود. اگر اين درگیری ایجاد شود مشکلات و چالش‌هاي زيادي براي غرب به وجود خواهد آمد. آمريکا دوست ندارد اين موقعيت احیای برجام را از دست بدهد و به همين دليل هنوز همه پنجره‌هاي احياي برجام بسته نشده است. ايران نيز به دليل شرايط اقتصادي به احياي برجام نياز دارد. در نتيجه در شرايطي که ايران و آمريکا همچنان به ادامه مذاکرات تمايل دارند نمي‌توان عنوان کرد که برجام به پايان راه خود رسيده است. ايران و آمريکا هیچ کدام مرگ برجام را اعلام نکرده‌اند. به همين دليل اين احتمال وجود دارد که با توجه به نيازي‌که طرفين به احياي برجام دارند در آينده شاهد این باشیم که مذاکراتی صورت بگیرد و چالش‌های بین دو طرف حل شود از این منظر هنوز هم می‌توان به احیای برجام امید داشت مگر اینکه رسما اعلام شود که توافق کنار گذاشته شده است.