نکاتی در مورد سلامت لثهها
یک متخصص جراحی لثه و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در خصوص بیماریهای لثه، توضیحاتی را ارائه داد. ندا مسلمی، در برنامه «ضربان» شبکه سلامت سیما، در پاسخ به این سوال که فرق لثه سالم و بیمار چیست، گفت: در این خصوص انجام معاینه بالینی توسط دندانپزشک ضروری است، لثه سالم به رنگ صورتی کمرنگ است و موقع مسواکزدن دچار خونریزی نمیشود، تورم ندارد و تحلیل نرفته و همچنین در لثه سالم، ریشه دندانها مشخص نیست. وی افزود: دندانپزشک توسط وسیلهای بهنام پروپ، لثهها را معاینه میکند و تحلیل استخوان در آن ناحیه را مورد ارزیابی قرار میدهد. این متخصص جراحی لثه بیان داشت: گاهی مسواکزدن خشن میتواند، باعث تحلیلرفتن لثه در محل اتصال به دندان شود. وی در پاسخ به این سوال که مسواکزدن آسیبرسان یعنی چه؟، گفت: چند عامل در تحلیل لثهها تأثیرگذارند: در لثههایی که از نظر نظر ژنتیکی نازک هستند، استفاده از مسواک خشن این افراد را، مستعد تحلیل لثهها میکند. مسلمی به روش درست مسواکزدن اشاره کرد و افزود: در روش صحیح مسواکزدن، برس مسواک را، در فک بالا، از بالا به پایین و در فک پایین، از پایین به بالا حرکت میدهیم و
مسواکزدن به روش افقی، صحیح نیست. این دندانپزشک اظهارکرد: در افرادی که هنگام مسواکزدن، فشار زیادی به مسواک وارد میکنند، ممکن است در لثهها تحلیل ایجاد شود، به این افراد توصیه میشود بهجای فشار هنگام مسواکزدن، دفعات روزانه مسواکزدن را بیشتر، و فشار دستها را نیز کمتر کنند. وی، اولین قدم در پیشگیری و درمان تحلیل لثهها را، اصلاح اینگونه رفتارهای بهداشتی ذکر کرد و تصریح کرد: بعضی از افراد بهطور ژنتیکی با افزایش حجم لثهها مواجهاند، تنها در این افراد است که به استفاده از مسواکهای زبر توصیه میشود، البته گاهی در این افراد مجبور هستیم با روش جراحی، حجم لثهها را کاهش دهیم. مسلمی، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان را، مهمترین علت بیماریهای لثه دانست و افزود: افراد مختلف نسبت به ایجاد بیماریهای لثه، استعداد مختلفی دارند، بهطور مثال: بعضی از افراد اگر ۲ الی ۳ بار در روز مسواک نزنند، دچار التهاب لثه میشوند. وی به ژنتیک که یکی از مهمترین عوامل ایجادکننده بیماریهای لثه است، اشاره کرد و از مصرف بعضی داروها و رژیمهای غذایی خاص که بر رشد میکروبهای داخل دهان تاثیرگذارند، نام برد. مسلمی اظهارکرد:
مصرفکنندگان سیگار، بیشتر به مشکلات لثه مبتلا میشوند، البته بیماران مبتلا به دیابت نیز، نسبت به بروز ابتلاء به مشکلات لثه مستعدتر هستند. وی، لقشدن دندانها را، انتهای بیماریهای لثه دانست و گفت: اگر بیماری لثه درمان نشود، منجر به لقشدن و افتادن دندانها میشود. این فوقتخصص جراحی لثه یادآور شد: هر دندان شامل تاج و دندان است و لثهها روی ریشهها را پوشاندهاند، وی شایعترین محل بروز جرمهای دندانی را، پشت دندانها دانست، زیرا غدد بزاقی در این نواحی قرار دارند. مسلمی در پاسخ به این سوال که آیا تحلیل استخوانها در فک، قابل برگشت است یا خیر، بیان داشت: اگر التهاب لثه در مراحل ابتدایی باشد، هنوز تحلیل استخوانها صورتنگرفته، و با درمان بهموقع، این تحلیل قابل برگشت است، اما اگر بیش از ۵۰ درصد از حجم لثه تحلیل رفته باشد، درمان معمولا با موفقیت مواجه نخواهد بود. وی به افرادی که مستعد به بیماریهای لثه هستند، توصیه کرد: باید بهطور روزانه از نخ دندان استفاده کنند، البته استفاده از نخ دندان نیاز به مهارت دارد و اگر صحیح مصرف نشود باعث زخمشدن لثهها خواهد شد.
جایگزینهای غذایی
برای اسیدهای چرب اشباع
چربیها به 2 صورت اشباع و غیراشباع وجود دارند. بیشتر غذاها حاوی هر دوی این چربیها هستند، اما باید پرسید هر یک از انواع این چربیها در چه گروههای غذایی وجود دارند و مصرف کدام یک مضر است؟. چربیها موادمغذی هستند که موجب تامین انرژی میشوند. آنها همچنین به جذب ویتامینهای محلول در چربی مانند ویتامینهای E، D، A و K کمک میکنند. چربیها به دو صورت اشباع و غیراشباع وجود دارند و بیشتر غذاها حاوی هر دوی آنها هستند. معمولا اسیدهای چرب اشباع در دمای اتاق جامد هستند. باید توجه کرد که چربیهای اشباع موجب افزایش کلسترول بد خون (LDL) و افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و سکته میشوند. منابع غذایی اسیدهای چرب اشباع، عمدتا شامل غذاهای حیوانی مانند لبنیات پرچرب، بستنی، خامه، پنیر و گوشت است. پرندگان و ماهیها نسبت به گوشتقرمز میزان کمتری از این اسید چرب را دارند. اسیدهای چرب اشباع در روغنهای گرمسیری مانند روغن نارگیل، پالم و کره کاکائو نیز وجود دارند. البته این روغنها فاقد کلسترول هستند. غذاهایی که با کره حیوانی مارگارین یا روغن قنادی آماده شدهاند، مانند کیک، کلوچه، بیسکویت و سایر انواع دسرها، شکلات، گوشتهای
فراوری شده مانند سوسیس، کالباس و همبرگر حاوی مقدار زیادی اسیدهای چرب اشباع هستند.
مضرات
مصرف زیاد غذاهای حاوی اسیدهای چرب اشباع موجب افزایش کلسترول بد خون(LDL)، احتمال انسداد رگها، ایجاد بیماریهای قلبیوعروقی، برخی سرطانها، دیابت و... میشود. بنابر اعلام دانشگاه علوم پزشکی تهران، جایگزینی اسیدچرب اشباع با انواع غیراشباع مثلا جایگزینی روغنهای جامد با روغنهای مایع یک انتخاب غذایی سالم است و موجب کاهش کلسترول بد خون میشود. بر این اساس برای کاهش دریافت اسیدهای چرب اشباع توصیه میشود که مصرف میوهها و سبزیجات، فرآوردههای لبنی فاقد چربی یا کمچرب، غلات سبوسدار، مرغ، ماهی و انواع مغزها بیشتر شود. مصرف گوشتقرمز محدود و در صورت لزوم از انواع بدون چربی آن استفاده شود. مصرف بیسکویت، کیک، کلوچه، شیرینی و فستفودها کاهش یابد. از روغنهای مایع مانند روغن زیتون، کانولا و... در جهت پختوپز بهجای روغن جامد و کره استفاده شود. همچنین مصرف انواع سسهای سالاد نیز محدود شود.
