برجام در کشمکش غرب و شرق
اسرائیل نگران همیشگی نبودن خروج موضوع برجام از دستور کار کاخ سفید
وزیرخارجه روسیه:برجام جایگزین معقولی ندارد
گرچه پس از اتفاقات رخ داده طی ماههای گذشته در نقاط مختلف دنیا تحلیلها و رویکردها نسبت به مسائل مختلف تغییر کرده، اما بهنظر میرسد که با تمام اختلافنظرها میان کشورها «برجام» هنوز نقطه مشترک غربیها، ایران روسیه و چین است و همه طرفها پررنگ و کمرنگ نسبت به احیای آن اظهارنظر میکنند. چنانکه اخیرا آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل نیز نسبت به این مساله واکنش داشته و احیای برجام را بهترین گزینه موجود برای دستیابی به اهداف صلح و امنیت بینالمللی دانسته است. چندی پیش هم در حاشیه نشست بغداد 2 در «امان» اردن، حسین امیرعبداالهیان،وزیرخارجه کشورمان با جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دیدار و گفتوگوهایی برجامی داشتند، در این دیدار طرفین به لزوم از سرگیری مذاکرات و احیای برجام تاکید کردند. پس از آن نیز خود بورل در یادداشتی نوشت که برجام بدون جایگزین است و باید روند امور به سمتی برود که کشورهای عضو درصدد احیای برجام باشند. از طرف دیگر اخیرا امیرعبداللهیان به عمان سفر کرد که پیام رئیسجمهور کشورمان را تسلیم پادشاه عمان کند و بسیاری این سفر را در راستای احیای برجام و پیامهایی برجامی از سوی
تهران عنوان کردند. حال باید دید با توجه به تمایل ایران و اینکه سایر طرفها نیز بیتمایل نیستند تا توافق هستهای احیا شود تکلیف برجام چه خواهد شد. آیا شاهد احیای برجام 2015 خواهیم بود یا اینکه برجام جدید تغییراتی با خود بههمراه خواهد داشت.
اسرائیـــل نگران عدم خروج همیشگی آمریکا
واکنشها به مساله احیای برجام و موانع پیشرو همچنان ادامه دارد و هر رسانهای از ظن خود به این مساله میپردازد. چه اینکه شبکه فاکسنیوز در گزارشی درباره موضوع احیای توافق هستهای نوشت: مقامات اسرائیلی نگران هستند که صرفنظرکردن آمریکا از تلاش برای احیای توافق هستهای موقتی بوده و این توافق همچنان از مواردی اصلی باشد که دولت بایدن روی آن تمرکز دارد. این در حالی است که مقامات این کشور در دو هفته اخیر اظهارات متناقضی در این زمینه داشتهاند. در ادامه این مطلب آمده است: بهنام بن طالبلو، عضو ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها به فاکسنیوز گفت: «برجام همیشه روی میز خواهد بود، مگر اینکه دولت بایدن با شرکایش برای فعال کردن مکانیسم ماشه در شورای امنیت سازمان ملل همکاری کند. در حال حاضر، دلیل اینکه هیچ توافقی وجود ندارد، بیشتر مربوط به امور سیاسی و خواستههای تهران است تا خودنمایی آمریکا.» یک مقام اسرائیلی نیز که در بحثهای محرمانه پیرامون ایران مشارکت داشته است، به روزنامه صهیونیستی «هاآرتص» گفته که دولت این رژیم میداند که برخلاف اظهارات بایدن، هنوز این تصور وجود دارد که در ماههای آینده، شاهد تحول
چشمگیری در زمینه توافق هستهای خواهیم بود. فاکسنیوز با بیان اینکه مقامات آمریکایی به شکل دیگری فکر میکنند به نقل از یک سخنگوی وزارت امورخارجه آمریکا مدعی شد که «ایرانیها وقتی به توافقی که روی میز بود پشت کردند فرصت موجود در ماه سپتامبر را برای بازگشتی سریع به پایبندی دوجانبه به برجام از بین بردند. برجام چند ماه است که دیگر در دستور کار نیست. روی آن تمرکزی نداریم.» در گزارش ادعا شده است که این تغییر در موضع آمریکا تا حدی به اتفاقات اخیر ایران و شکلگیری برخی ناآرامیها نیز مرتبط بوده است.
موضع روسیـــه
وزیر امور خارجه روسیه در گفتوگویی بر ضرورت احیای توافق هستهای تاکید کرده و نسبت به اتخاذ رویکردهای قهری برای حلوفصل مساله هستهای ایران هشدار داد. سرگئی لاوروف، گفت: برجام هیچ جایگزین معقولی ندارد. وی ادامه داد: ما بررسی پلان B یا نقشه دومی از هر گزینه غیرقابل قبول دیگری را غیرمسئولانه میدانیم. روکردن به این [گزینهها] موجب گسترش تنشها، رقابت تسلیحاتی و درگیری همگانی با پیامدهایی بازگشتناپذیر میشود. وزیر امور خارجه روسیه همچنین خاطرنشان کرد که این کشور برای عادیسازی بلندمدت وضعیت پیرامون ایران، پیشتر ابتکاری برای امنیت جمعی در منطقه خلیجفارس ارائه کرده بود که در حال حاضر از سوی کشورهای حاشیه خلیجفارس در دست بررسی است. همچنین میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی واقع در وین روز پنجشنبه در توئیتی نوشت: وزارتخارجه آلمان گفته است که برلین دلیلی برای ازسرگیری مذاکرات وین نمیبیند. ظاهرا آلمان اهمیت عدم اشاعه هستهای و حتی خطر تشدید تنشهای غیرقابل کنترل درصورت بینتیجه ماندن مذاکرات بر سر برجام را دستکم میگیرد.