وزير ارتباطات برخلاف گذشته، از اينترنت ماهوارهاي استقبال کرد
فرش قرمز براي استارلينک!
استارلينک ايراني چه شد؟
آرمان ملي - ياسمين طالقاني: 5 ديماه بود که «ايلان ماسک»، مالک شرکت اسپيساکس در توئيتر اعلام کرد: «حدود 100 عدد از دستگاههاي اينترنت ماهوارهاي استارلينک موجود در ايران فعال شده است.» در واکنش به اين اظهارات بود که ديروز وزير ارتباطات گفت: «قبلا هم گفتيم که ما از فعالشدن اپراتورهاي اينترنتهاي ماهوارهاي استقبال ميکنيم. الان هم دو يا سه اپراتور در نقاط دور افتاده از اينترنت ماهوارهاي براي فعالشدن اينترنت براي هموطنان استفاده ميکنند.» عيسي زارعپور افزود: «طبق قوانين بينالمللي هر اپراتوري که بخواهد در کشور اينترنت ماهوارهاي ارائه کند، بايد لندينگ رايت يا قواعد سرزميني کشور را رعايت کند. ما اين لندينگ رايت را به اپراتورهاي اينترنت ماهوارهاي از جمله استارلينک و بقيه اپراتورها ابلاغ کرديم. اگر اپراتورها اين قواعد را بپذيرند ما استقبال ميکنيم چون ما هنوز نزديک به 3 هزار روستا داريم که متصل نيستند.» او در حالي اين اظهارات را داشت که در 30 شهريور گفته بود: «اگر بخواهند خدمات به ايران بدهند بايد ضوابط کشورمان را رعايت کنند. بعيد ميدانم به اين زودي اينترنت ماهوارهاي استارلينک در ايران فعال شود.»
چرا رسانههاي دولت نگرانند؟
نکته قابل تامل آنجاست که وزير ارتباطات فعالشدن استارلينک را برخلاف دفعات گذشته رد نکرد؛ اما رسانههاي دولت در مقام مخالفت برآمدند مانند ايرنا که نوشت: «ايلان ماسک ميلياردر آمريکايي و مالک استارتاپ فضايي «اسپيس ايکس» روز دوشنبه اعلام کرد: در حال نزديکشدن به 100 دستگاه اينترنت ماهوارهاي استارلينک فعال در ايران هستيم. دولت بايدن اگرچه نقش خود را در حوادث اخير ايران منکر شده و مدعي است در پي تغيير رژيم نيست، اما از آغاز ناآراميها در ايران از هيچ اقدامي فروگذار نکرده و به صراحت اعلام کرده است که بهجاي تمرکز بر مذاکره و رويکرد ديپلماسي که همواره شعار آن را سرداده، بر ناآراميهاي ايران متمرکز است. 13 نفر از قانونگذاران آمريکايي با ارسال نامهاي به شرکتهاي بزرگ فناوري، از آنها خواستند که دسترسي معترضان ايراني به ابزارهاي آنلاين را تسهيل کنند.»
مخالفتهايي که کمرنگ شد
همزمان با قطع شدن دسترسي ايرانيان به شبکههاي مجازي از جمله تلگرام، اينستاگرام و... بود که «ايلان ماسک»، مديرعامل اسپيسايکس و شرکت استارلينک اظهارداشت که در حال فعالکردن اينترنت ماهوارهاي استارلينک در ايران است. 2 مهر بررسيهاي ديجياتو نيز نشان داد از شب اول مهر، امکان دسترسي به وبسايت استارلينک بدون استفاده از ابزارهاي تغييراي پي روي بسياري از اپراتورهاي موبايل و ثابت ممکن نيست. بهنظر ميرسد اين اولين اقدام وزارت ارتباطات براي مقابله با فراگيري اينترنت ماهوارهاي در ايران بود تا امکان ثبت سفارش وجود نداشته باشد. پيش از آن در روزهاي پاياني شهريور وزير ارتباطات هفته گذشته در حاشيه جلسه هيأت دولت در واکنش به ارائه اينترنت ماهوارهاي استارلينک در ايران، گفت: «شورايعالي فضاي مجازي براي اپراتورهايي که بخواهند بهطور قانوني سرويس اينترنت ماهوارهاي ارائه دهند، قواعد و مقرراتي تنظيم کرده است. شرکتهاي خواهان مجوز نيز بايد اين موارد را در نظر بگيرند. براساس قواعد بينالمللي، اپراتورهاي ارائه دهنده خدمات اينترنت ماهوارهاي بايد قواعد اينترنتي کشورها را رعايت کنند.»
ادعاي مخالفان استارلينک
اظهارت «فرامرز رستگار»، دبير و عضو هياتمديره سنديکاي صنعت مخابرات ايران قابل تاملتر بود. او در گفتوگو با «سيتنا» به بحث راهاندازي و استفاده از اينترنت ماهوارهاي اشاره کرد و بيان داشت: «براي راهاندازي اينترنت ماهوارهاي استارلينک يا بايد با کل دنيا آشتي کنيم و يکي از مصرفکنندههاي آنها باشيم که اين موضوع بعيد است يا يک استارلينک ايراني بسازيم. بدينصورت که منظومه ماهوارهاي ايجاد کنيم که ماهوارههاي آن مختص ايران باشد تا ترمينالهاي آن در اختيار خود ما قرار گيرد.» آنچه رستگار بيان کرد هيچگاه عملياتي نشد. همچنين رئيس آزمايشگاه شبکههاي اجتماعي دانشگاه تهران ميگويد: «استارلينک به اين شکل نيست که فقط به يک بشقاب براي دريافت اينترنت نياز داشته باشد. به چند وسيله نياز دارد که هم اطلاعات را ارسال کند و هم اطلاعاتي را بگيرد. شرايط کشورمان اجازه نميدهد که اينترنت استارلينک بدون مجوز بالاي سرمان فعال شود. بهفرض اگر اينترنت استارلينک هم بدون اجازه فعال شود اينکه چه نوع برخوردي ميتوانيم براي قطع اتصال آن داشته باشيم به ابزار و فناوري ما ارتباط دارد که احتمالا کار پيچيدهاي نيست.»
استارلينک چيست؟
استارلينک متشکل از مجموعه ماهوارههايي است که به آنها بهاصطلاح «صورت فلکي ماهوارهاي» گفته ميشود. آنچه استارلينک را از ديگر سرويسهاي اينترنت ماهوارهاي متمايز ميکند، وجود هزاران ماهواره کوچک در مدار پاييني زمين است که در ترکيب با فرستندهها و گيرندههاي زميني کار ميکنند. 6 آبانماه ايسنا نوشت: «بررسي سايتهاي فروش تجهيزات استارلينک و صحبت با برخي فروشندگان نشان ميدهد قيمت اين تجهيزات که بهصورت قاچاق، بيشتر از شهر «بانه» به کشور وارد شده 20 تا 60 ميليون تومان است و اين در حالي است که هنوز هيچ مرجع رسمي کارکرد اين تجهيزات در ايران را تاييد نکرده است».