موضعگیری اقتصادی اروپا
از قطع روابط اقتصادی آلمان
تا روی خوش فرانسه به ایران
آلمان بزرگترین شریک تجاری ایران در اروپا تصمیم گرفته است همکاریهای اقتصادی خود را با ایران به حالت تعلیق درآورد. این در حالی است که این کشور از ابتدای سال میلادی ۲۰۲۲ تا سپتامبر، بالاترین حجم تبادلات تجاری با ایران را در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا به نام خود ثبت کرده است، بهطوریکه حجم تجارت بین دو کشور در مقایسه با سال گذشته ۱۶ درصد افزایش یافته است. کشور آلمان از همان روزهایی که اعتراضات (شهریورماه امسال) در کشور آغاز شد، از جمله کشورهای سردمدار برای همراهی با اعتراضات بود. مقامات این کشور بارها در شبکههای مجازی و رسمی نسبت به نوع برخورد با معترضان سوگیری کردهاند و تمام تلاش خود را برای اعمال محدودیتهای بینالمللی برای ایران در دستور کار خود قرار دادهاند. در جدیدترین تصمیم مقامات این کشور، دولت آلمان اعلام کرد که تدابیر اتخاذشده برای توسعه همکاریها با ایران را به حالت تعلیق درآورده است. البته پیش از اعلام رسمی این کشور، عباسعلی قصاعی، رئیس اتاق مشترک ایران و آلمان در ۱۲ آذرماه امسال اعلام کرده بود: «شرکتهای بزرگ آلمانی در ایران هنوز بهصورت رسمی حضور دارند و از ایران خارج نشدهاند،
هرچند که روابط و تجارتمان کم شده است، اما این شرکتها به امید بهبود روابط تجاری، شرکت و پرسنلهای خود را در ایران حفظ کردند و منتظر روزهای بهتر هستند.» او تاکید کرد: «چند سالی است که آلمان دیگر شریک نخست تجاری ایران محسوب نمیشود و کشورهای چین، امارات و عراق سهم بیشتری از تجارت با ایران را دارا هستند.» این در حالی است که اتاق بازرگانی و صنایع ایران و آلمان با عضویت ۳۰۰ فعال اقتصادی ایرانی و ۲۰۰ عضو فعال آلمانی، از بزرگترین اتاقهای مشترک بازرگانی در کشور است.
حجم تجارت بین ایران و آلمان در سال میلادی ۲۰۲۲
براساس اعلام اتاق بازرگانی و صنایع ایران و آلمان که در شهریورماه امسال منتشر شده است، حجم تجارت بین ایران و آلمان از ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۲، ۱۶ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشتته رشد داشته، به عبارتی در این مدت ۱۴۹۵ میلیون یورو معامله انجام شده است، درحالی که در سال گذشته ۱۲۸۵ میلیون یورو بوده است. همچنین صادرات آلمان به ایران ۱۲۶۵ میلیون یورو بوده که ۲۰ درصد نسبت به مدت مشابه در سال گذشته رشد داشته است. این در حالی است که سال گذشته ۱۰۵۴ میلیون یورو صادرات انجام شده است. صادرات ایران به آلمان نیز ۲۳۰ میلیون یورو است که بدون تغییر بوده است. براساس آمار منتشرشده حجم تجارت در سپتامبر ۲۰۲۲ از ۱۳۵ میلیون یورو به ۲۶۴ میلیون یورو افزایش پیدا کرده که نشاندهنده رشد ۹۵ درصدی نسبت به ماه مشابه در سال گذشته است. همچنین صادرات آلمان به ایران در این ماه، ۲۴۱ میلیون یورو بوده که با توجه به حجم ۱۱۳ میلیون یورویی در سال گذشته، نشاندهنده رشد ۱۱۳ درصدی است. صادرات ایران به آلمان نیز در این ماه با رشد چهار درصدی از ۲۲ میلیون یورو به ۲۳ میلیون یورو رسیده است. نکته مهم اینکه براساس آمارهای موجود کشور آلمان بیشترین حجم
معاملات تجاری را با ایران در بین کشورهای اروپایی دارد. همچنین با استناد به خبر منتشرشده در سایت اتاق بازرگانی ایران و آلمان، آمار منتشرشده توسط اداره آمار فدرال آلمان نشان میدهد در این بازه زمانی، گروه کالایی مواد غذایی و دام با ۴۵۸ میلیون یورو در صدر کالاهای صادراتی از مقصد آلمان به ایران بوده است که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته (۲۲۳ میلیون یورو)، ۱۰۵ درصد رشد داشته است.
چرا روابط تجاری با آلمان مهم است؟
مهراد عباد، نایبرئیس کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات اتاق بازرگانی تهران درباره تعلیق ضمانتنامههای اعتباری و سرمایهگذاری برای توسعه تجارت با ایران توسط آلمان و آثار آن بر اقتصاد و تجارت گفت: «آلمان در سالهای اخیر در زمینه انتقال فناوری به ایران کمک شایستهای کرده است. بسیاری از تجهیزات در عسلویه و ماهشهر از لینده آلمان تامین میشود و خروج آلمان تاثیر خود را در این صنعت خواهد گذاشت. اگر سایر کشورهای اروپایی به تبعیت از آلمان این سیاست را دنبال کنند، اوضاع دشوار خواهد شد.» شریف نظاممافی، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و سوئیس نیز با توجه به نقش مهم آلمان در اقتصاد اروپا در پاسخ به این سوال که تصمیم این دولت برای توقف توسعه همکاریها با ایران میتواند برای اقتصاد ما نتایجی داشته باشد؟ اظهار کرد: «بررسی عملکرد تجاری ایران و اروپا در سالهای گذشته نشان میدهد که آلمان همواره بهعنوان شریک اصلی اروپایی اقتصاد ایران مطرح بوده و در سالهای گذشته چه در حوزه سرمایهگذاری و چه در صادرات کالا نقشی مهم در این عرصه ایفا کرده است.
روی خوش فرانسه به تجار ایرانی
در شرایطی که دولت آلمان از تعلیق همکاریهای اقتصادی خود با ایران خبرداد، دوم دیماه در نشست مشترک کمیسیون انرژی اتاق ایران و دستاندرکاران اقتصادی سفارت فرانسه، نمایندگان این سفارتخانه برای تسهیل صدور ویزای تجار ایرانی و افزایش سطح همکاریهای تجاری میان دو کشور اعلام آمادگی کردند. نماینده سفارت فرانسه در این نشست گفت: «همچنان بخشی از فعالان اقتصادی این کشور در حوزههای غذایی، صنایع خودروهای سنگین و دارو در ایران حضور داشته و در حال همکاری هستند؛ بنابراین همکاریها کاملاً متوقف نشده است.» او ابراز امیدواری کرد، دو کشور بهزودی در روابط اقتصادی خود بازنگری کنند.