دولت «بایدن» باید برجام را به اولویتهای خود بازگرداند؟
واشنگتن: برجام جدای از مساله اعتراضات است
یک پایگاه خبری آمریکایی در گزارشی با اشاره به ابراز تمایل مجدد ایران برای حصول توافق درخصوص احیای برجام تاکید کرد که برای دستیابی به این توافق رئیسجمهور آمریکا نیز باید واقعگرا باشد و برجام را در اولویتهای خود قرار دهد. «المانیتور» در گزارش خود با اشاره به صحبتهای اخیر رابرت مالی، نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران که گفته بود «واشنگتن در حال حاضر روی برجام متمرکز نیست، چراکه تهران مایل به احیای آن نیست» نوشت: «با این حال، هیچوقت نمیتوان با اطمینان گفت که برجام از بین رفته است. اگر ایران دوباره علاقهمند شود چه؟» حسین امیرعبداللهیان وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران روز نهم دسامبر پس از یک گفتوگوی تلفنی با جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در یک توئیت خاطرنشان کرد، «ما در فاز نهایی یک توافق خوب، قوی و بادوام هستیم.» سه روز پس از آن نیز بورل در جلسه شورای روابط خارجی اتحادیه اروپا تاکید کرد: ما گزینه بهتر از برجام برای اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای نداریم. این به نفع خود ماست. وی در ادامه گفت که اتحادیه اروپا میبایست پروندههای حقوق بشر، پهپادها و برجام را از هم جدا
کند و خواستار ادامه تعامل «تا حد امکان»با ایران در پرونده هستهای، بهرغم بنبست فعلی شد. وزارت امور خارجه ایران در پاسخ به اتحادیه اروپا درباره برجام گفت: هدف جمهوری اسلامی ایران امضای یک توافق پایدار است و آماده است تا گفتوگوها را در راستای پیشنویس مذاکرات وین که حاصل ماهها سختی و تلاش بود به نتیجه برساند. ایران بلافاصله پس از آن با سفر یک هیأت آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ۱۸ دسامبر موافقت کرد تا یک مناقشه طولانیمدت در رابطه با ادعای تخطی احتمالی ایران از توافقنامه پادمانی را حلوفصل کند.
اولویت با احیای برجام؟
تماسها و مقامات منطقهای نیز میگویند که ایران واقعا در حال ارسال سیگنالی مبنی بر علاقه مجدد به احیای توافق هستهای است. ممکن است نسبت به نیات ایران شک و تردید وجود داشته باشد اما خطرات عدم احیای برجام به قدری زیاد است که نمیتوان به تغییرات احتمالی در موضع تهران توجه نکرد. اما آیا بایدن واقعگرایی را در مورد ایران میپذیرد؟ وی بارها گفته است که بازگشت به توافق هستهای با ایران اولویت دولتش است، تا زمان فعالیتش اجازه نخواهد داد که ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند و بهترین راه برای رسیدن به این هدف دیپلماسی است. انگیزه برای حصول توافق باید مثل همیشه بالا باشد. دیپلماسی هستهای هرگز بهدنبال پاداش دادن به دولت ایران و سرمایهگذاری برای تغییر آن نبوده است. این توافق در مورد جلوگیری از دستیابی ایران به بمب بود و هست. دولت بایدن نیز با دقت اعلام کرده است که از برجام دست نکشیده و فقط اولویتهای دیگری دارد. توافق روی میز در ماه اوت که از نظر فنی هنوز پابرجاست، پیشنویس مورد تایید ایالاتمتحده و اتحادیه اروپاست. البته بازگشت به مذاکرات با ایران آغاز میشود اما اگر ایران دوباره علاقهمند شود، ایالاتمتحده نیز
باید برجام را در میان «اولویتهای دیگر» بازگرداند.
واکنشها به احیای برجام
واکنشها به ایران و مساله مذاکرات و برجام همچنان ادامه دارد چنانکه روز گذشته نماینده آمریکا در سازمان ملل با اشاره به اینکه لغو عضویت ایران از کمیسیون مقام زن پیامی برای تهران دارد تاکید کرد که توافق هستهای جدای از مساله اعتراضات در داخل ایران است. لیندا توماس گرینفیلد، نماینده آمریکا در سازمان ملل در گفتوگو با شبکه الجزیره گفت: مساله توافق هستهای بهطور کامل جدای از مساله اعتراضات در ایران است. نماینده آمریکا افزود: جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا به شفافیت اعلام کرده است ما قبول نمیکنیم که ایران سلاح هستهای بسازد. همچنین پیش از این نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین از پیشنهاد بهکارگیری رویکردی قهری برای حلوفصل برنامه هستهای ایران انتقاد کرده و بر نهایی کردن مذاکرات وین بهعنوان راهکاری بهتر تاکید کرد. میخائیل اولیانوف بیان کرد: اگر آمریکا اراده سیاسی لازم را نشان دهد، این کار هنوز امکانپذیر است. صحبتهای غیرمسئولانه درباره پلان B میتواند منجر به رخدادها و تحولاتی بسیار منفی شود.