احتمال بازگشت به برجام
مساله هستهای ایران مسالهای نیست که از سوی غرب به خصوص آمریکاییها به فراموشی سپرده شود. همسایگان خاورمیانهای ایران از جمله عربستان، امارات و فلسطین اشغالی نیز همواره این تحرکات هستهای ایران را مورد پیگیری قرار میدهند. از این جهت ممکن است غرب با آغاز بازرسیهای آژانس در ایران نوعی تغییر در رفتار خود در برابر ایران اعمال کند. البته ایران نیز تمایل دارد که برجام به نتیجه برسد. بعد از التهاباتی که در ایران به وجود آمد، ایران در حال ورود به دورانی از آرامش و ثبات اجتماعی و سیاسی است. از این منظر این احتمال وجود دارد که آژانس به عنوان نهادی که تلاش میکند مستقل باشد بعد از تمایل مجدد غرب و ایران با ادامه مذاکره قصد داشته باشد، گامهایی را در جهت گشایش برخی موانع ایجادکند و به جای اینکه بخواهند از طریق یک قطعنامه دیگر به تهران فشار آورند، باب گفتوگو را باز کرده و برخی گزارشها از سوی آژانس در این مرحله مورد راستیآزمایی قرار بگیرد و اینکه پاسخهای تهران را در مورد برخی سوالات بپذیرد. بنابراین اگر آژانس تصمیم گرفته باشد که در این زمینه اقدامی کند و تحولات هستهای ایران را از نزدیک مورد راستیآزمایی قرار دهد، پالس مثبتی به اساس مذاکره ایران و غرب ارسال کرده است تا طرفین به سمت احیای برجام گامهای مستحکمتری بردارند. اروپاییها و آمریکاییها صرف نظر از مواضع خصمانهای که علیه جمهوری اسلامی ایران گرفتهاند سعی خواهند کرد در مساله هستهای باب مذاکرات را باز نگهدارند. خصوصا مواضع برخی کشورهای منطقه در مورد پرونده هستهای را میتوان اینگونه تحلیل کرد که شاید آنها نیز در کنار کشورهای اروپایی و آمریکا قصد داشته باشند، تهران را ترغیب به مذاکره در مورد پرونده هستهای خود و چالشهای آن نمایند و مساله هستهای ایران را جدا از سایر مسائل مورد حل و فصل قرار دهند. طرفین مدتهاست که به یکدیگر نیازمند هستند غرب و روسیه و چین از یک طرف و ایران هم از طرف دیگر به هم نیازمندند. در این معنا که هم ایران قصد دارد مساله هستهای خود را حل و فصل کند تا بتواند بخشی از داراییهای خود را آزاد کرده و مسائل اقتصادی خود را بهبود بخشد و هم اینکه غرب هم نمیخواهد ایران به مسیری پا بگذارد که غیر قابل بازگشت باشد. از این جهت طرفین قصد دارند مسائل فیمابین را حل و فصل کرده و به توافق دست یابند و بر اساس آن توافق پروسهای را طی کنند که این مساله حل و فصل شود. مذاکرات بین ایران و غرب مدتی است که ادامه نداشته است و غربیها مدام اعلام میکردند که برجام در حال کماست. موضعگیری در مورد وضعیت برجام موجب شده طرفین به دنبال چاره باشند. خصوصا که ایران علاقهمند است از میزان فشاری که غربیها علیه ایران تحمیل کردهاند، بکاهد. از طرف دیگر اروپاییها زمستان سختی را در پیش دارند و مسائل انرژی نوع رشد اقتصادی آنها را با کاهش روبهرو کرده است. از این منظر احتمال دارد یکی از گزینهها این باشد که همزمان با مذاکرات برجام، این امکان به وجود آید که ایران بخشی از انرژی مورد نیاز اروپا را تامین کند. در مجموع طرفین از مدتها قبل به این نتیجه رسیدهاند که توافق هستهای را در دستور کار قرار دهند. از این منظر احتمال دارد که شاید ارادهای وجود داشته باشد که برجام به سرانجام برسد و سرآغاز آن در این جهت خواهد بود که مذاکرات مثبتی بین ایران و آژانس صورت بگیرد و آژانس نیز گزارش مثبتی در مورد ایران ارائه دهد. البته ممکن است به نتیجه رسیدن طول بکشد اما آغاز گفتوگوها موجب خواهد شد شرایط کلی بین ایران و غرب آرام بگیرد.
