همراهي چين با مواضع سياسي عربستان و امارات عليه مواريث تاريخي کشورمان از چند بعد مورد تعجب همگان شد. بعد اول؛ ضعف ديپلماسي است. بعد دوم؛ شکست مفهومي بهنام شرق و اجلاس شانگهاي است که نهتنها وحدت سياسي در درون سازمان خود ندارد بلکه حتي فاقد همبستگي ظاهري هم بين اعضاي خود است. بيشک در يک سازمان سياسي امنيتي نظير شانگهاي، اعضا، حداقل به احترام سازمان، عليه منافع ملي ديگر اعضا، وارد عرصه سياسي تبليغاتي نميشوند. تعجب از چين اين است که با يک سياست جاافتاده چگونه مرتکب اين اشتباه شده است؟ سوم؛ ايجاد ترديد در برنامههاي ايران در نگاه به شرق است. حاکميت تصور داشت با نزديکي به شرق، خوشبختي را در وراي غرب درآغوش گرفته است. همين ترک و شکاف توسط چين نشان داد چقدر آن تصور غير واقع بينانه بوده است. چهارم؛ اين واقعه نشان داد اينکه تصور شود کشورها در قراردادها و عهدنامهها، پايبنديهاي سياسي ايدئولوژيک دارند و مثلا به قرارداد 25 ساله ايران و چين احترام گذاشته ميشود، ثابت کرد سخن دقيقي نيست. پنجم؛ نشان داد براي چين کماکان منافع اقتصادي بالاتر از ژستهاي سياسي است. هفتم تغيير وضعيت در عرصه داخلي و بينالمللي باعث ميشود همه آنها که در دوستي خود صادق نبودند يا انديشه تعرض داشتند ولي قدرت داخلي و بينالمللي کشورمان اجازه ابراز خصومت به آنان نميداد اکنون به خود جرات ميدهند تا عليه منافع کشورمان ابراز خصومت کنند. هفته قبل الهام علياف ياوههايي بر زبان جاري کرد و اين هفته شي جين پينگ از خيانتهاي خود پردهبرداري کرد. از اين پس رهبران ساير کشورهاي همسايه و در سطح بينالملل، هتاکيهاي سياسي و تعرض به منافع ملي ايرانيان را ادامه خواهند داد. هشتم دسيسه عربستان در تعرض به تماميت ارضي ايران يکبار ديگر به آنها که در ايران چشم و گوش بسته خود را در اختيار ايران اينترنشنال قرار داده بودند، يادآوري کرد عربستان به چيزي جز تجزيه ايران نميانديشد و بايد نسبت به تبليغات و برنامههاي اين کانال ماهوارهاي هوشيارتر بود. تا اينجا ورود چين به عرصه سياسي تبليغاتي عربستان در قالب عرف سياسي بينالمللي و نديدن جمهوري اسلامي اگرچه غير دوستانه است ولي تا حدودي قابل فهم و درک است اما ورود چين به عرصه خصومت و دشمني صريح با منافع ملي ايران بههيچوجه قابل فهم و قابل تحمل نيست. سخن از جزاير يا هر قطعه از خاک مقدس ايران، خط قرمز مردم ايران و هر حکومتي در ايران است. جزاير در حکومت ايران موضوعي حيثيتي است. در دوره شاه، تحويل بحرين ايراني به خاندان آلنهيان با بهانه دروغين همهپرسي توسط سازمان ملل متحد، توسط اساتيد، سياستمداران مستقل و موافقين و مخالفين شاه زير سوال رفت و خود شاه هم در مصاحبهاي در اسپانيا از اين تحويل عجولانه انتقاد و اعتراف کرد انگليس و سازمان ملل متحد سر او کلاه گذاشتند. بنابراين موضوعات تماميت ارضي براي همه ايرانيان در طول تاريخ حساس بوده و ربطي به نوع حکومت ندارد. اما اين اولين بار نيست که چين دچار اشتباه استراتژيک ميشود. در 17 شهريور 1357 هوآگوفنگ، صدر هيات رئيسه حزب کمونيست چين که رهبر وقت اين کشور بهشمار ميرفت، وارد تهران شد و در حاليکه در همانروز در ميدان ژاله کشتار تکان دهندهاي صورت گرفت، هوآگوفنگ با سخناني رسمي سر ميز شام از شاه و سياستهايش دفاع و حمايت کرد. اين امر بر انقلابيون گران آمد و وقتي انقلاب پيروز شد، دولت جديد سطح روابط با چين را به پايينترين سطح رساند بهطوريکه يک قطعه تمبر چاپ کرد که انگشتان يک نفر را نشان ميداد که روي هر انگشت، پرچم و نام يکي از اعضاي پنجگانه شوراي امنيت درج شده بود و شمشير جمهوري اسلامي پايين آمده و اين پنج انگشت و از جمله انگشت چين را قطع کرده بود. بعد از انقلاب اينجانب بهعنوان اولين سفير ايران بعد از فتح خرمشهر به پکن رفتم و مشاهده کردم دولت چين به هر دري ميزند بلکه بتواند رابطهاش را با ايران ترميم کند. براي اينجانب ملاقاتهاي بسياري با وزارت امور خارجه، حزب کمونيست چين و بقيه وزارتخانهها گذاشتند و در صدد عذرخواهي از اشتباه هوآگوفنگ برآمدند. اينجانب برحسب وظيفه اين مطالب را به تهران گزارش و سعي کردم تهران را راضي نمايم آقاي خه اينگ، معاون وزير امور خارجه چين به ايران سفر نمايد. در اين مورد با نخستوزير مهندس موسوي و رئيسجمهور وقت ملاقات کردم که آقاي خه اينگ براي عذرخواهي ديپلماتيک ميخواهد به ايران بيايد تا اينکه ايشان موافقت نمودند و سفر انجام شد. طرف ايراني با مسامحه، عذرخواهي چين را پذيرفت تا روابط در عرض 40 سال گسترش يافت. اما بهنظر ميآيد تاريخ تکرار ميشود و چينيها اين بار اشتباه استراتژيک خود را در رابطه با تماميت ارضي و منافع ملي و تاريخي ايرانيان دارند انجام ميدهند. ايران منافعي که در رابطه با تايوان دارد صرفا بهخاطر ملاحظات چين نديده گرفته ولي هميشه در بر روي اين پاشنه نخواهد چرخيد و چينيها از تاريخ گذشته درس بگيرند. تاريخ يقين دارد دوباره روزي ميرسد چينيها براي عذرخواهي به ايران دست دراز کنند.