عربستان به دنبال چیست
آرمان ملی: سفر شی جین پینگ، رئیسجمهور چین به عربستان و امضای توافقنامه اقتصادی با ریاض و امضای یک بیانیه در این سفر علیه تهران موجب شده است که برخی این سفر و سرمایهگذاری چین در عربستان را به منزله انصراف پکن از انعقاد قرارداد 400 میلیارد دلاری با تهران تحلیل کنند. در این سفر شی جین پینگ پای بیانیهای را امضا کرده است که در آن از تهران خواسته شده که به تعهدات خود در پرونده هستهای پایبند باشد. حال اینکه تهران همواره به این تعهدات پایبند بوده و این آمریکاست که اولین بار از برجام خارج شد و تهران در برابر اقدام ترامپ دست به واکنشهای متقابل زد. شاید بتوان اینگونه تحلیل کرد که امضای پینگ پای یک بیانیه در عربستان که در آن از تهران درخواستهایی شده به نوعی باج دیپلماتیک پکن به ریاض در برابر قراردادهای چرب و نرمی است که توانسته با عربستان منعقدکند وگرنه چین یک شریک راهبردی برای تهران است و بخشی از انرژی چین توسط تهران تامین میشود و اخیرا در قطعنامهای که در شورای حکام علیه تهران تصویب شده چین رأی مخالف به آن قطعنامه داده است. از این منظر نمیتوان نزدیکی چین و ریاض را به دوری چین از ایران
تحلیل کرد. البته اقدام عربستان و چین از سوی تهران با سکوت روبهرو نشده است و محمد جمشیدی، معاون سیاسی رئیسجمهوری در واکنش به اظهارات رئیسجمهور چین در توییتر نوشت: «همکاران چینی به یاد داشته باشند که وقتی سعودی و آمریکا از گروههای تروریستی داعش و القاعده در سوریه حمایت کردند و با تجاوز نظامی وحشیانه یمن را ویران کردند، این ایران بود که با تروریستها جنگید تا ثبات و امنیت در منطقه مستقر شود و تروریسم به شرق و غرب تسری نیابد.»
دست عربستان به سوی تهران بعد از قرارداد با چین
هرچند عربستان قراردادی با چین امضا کرده است اما واقعیت آن است که عربستان در نظر دارد در روابط دیپلماتیک خود با جهان تحولاتی را ایجاد کند. عربستان توافقات اوپک پلاس را با روسیهای منعقد کرد که با جبهه غرب در اوکراین درگیر بود که نفعی برای متحد عربستان یعنی آمریکا نداشت و برخی اعتراضات نیز از این مسیر و از سوی مقامات آمریکا علیه عربستان را همراه داشت. از سوی دیگر برای اینکه به آمریکا و اروپا نشان دهد که حداقل در حرف نیز وابسته با آنها نیست با چین قرارداد امضا کرده است. نکته پر اهمیت آن است که بلافاصله بعد از انعقاد قرارداد با چین وزیر خارجه آنها از لزوم برقراری رابطه با تهران سخن به میان آورده است. فیصل بن فرحان وزیر خارجه عربستان با تاکید بر اینکه «ایران همسایه ماست» افزود که حرفهای مثبتی از ایران میشنویم و امیدواریم که این حرفها به روابط مثبت تبدیل شود. ما به دراز کردن دست خود به سوی همسایگانمان در ایران ادامه میدهیم.»
تلاشهای عراق ادامه دارد
همچنین بعد از سفر السودانی به تهران و تلاش برای برقراری رابطه تهران و ریاض اخیرا احمد الصحاف، سخنگوی وزارت خارجه عراق گفته که گفتوگوهای ایرانی- سعودی از مرحله امنیتی به مرحله دیپلماتیک رسید و اهمیت این گام نزدیک کردن رویکردها و حل اختلافات میان دو طرف است که در راستای منافع دو کشور و تمام منطقه است. سخنگوی وزارت خارجه عراق تاکید کرد که این کشور برای ایجاد فضای مثبت و نزدیک کردن رویکردها تلاش میکند و آخرین نشست ایران و عربستان در بغداد و تحت نظارت وزارت خارجه برگزار شد. وی گفت که ما همچنان میان دو طرف هماهنگی ایجاد میکنیم تا امکان برگزاری نشستهای آتی و رسیدن به توافقات بیشتر فراهم شود.
در نهایت....
عربستان سعودی هرچند اختلاف نظراتی در مدیریت منطقه با تهران دارد اما میداند بدون در نظرگرفتن نقش تهران در ایجاد ثبات در منطقه نمیتواند به راهبردهایی که برای توسعه خود در آینده در نظر دارد که از یک سو برای رسیدن به آن با آمریکا رابطه خود را توسعه، از سوی دیگر با چین قرارداد امضا کرده و از سوی دیگر با مسکو توافقی در بخش انرژی انعقاد میکند، نمیتواند نقش تهران را نادیده بگیرد. از این منظر در تلاش است با تهران رابطه عادی دیپلماتیک برقرار کند و دیگر ایران را در برابر خود تعریف نکند زیرا هم در زمین بازی سوریه، هم در زمین استراتژیک عراق و هم در جنگ یمن دقت قدرت تهران را در نفوذ بین ملتها و حتی در بعد نظامی چشیده است. از این منظر تلاش دارد دیگر تهران را در برابر خود ندیده و با ایران وارد دورهای از تعامل و رابطه مثبت دیپلماتیک شود.
