دانــستنیهـــا
کمبود ویتامینی که اغلب
نادیده گرفته میشود
کمبود ویتامین B12 یک مشکل شایع جسمی است که میتواند عواقب جدی داشته باشد اما پزشکان اغلب آن را نادیده میگیرند. به گزارش ایسنا، ویتامین B12 در رژیم غذایی کمیاب است و تنها در خوراکیهایی که از منابع حیوانی تهیه میشوند، یافت میشود. بدن انسان روزانه تنها به ۲.۴ میکروگرم از این ویتامین نیاز دارد که مقدار بسیار بسیار کمی است. با این حال کمبود همین مقدار اندک از ویتامین B12 در بدن هم میتواند بر سلامت و کیفیت زندگی تاثیر منفی بگذارد.
علائم کمبود B12
یکی از علائم اولیه کمبود ویتامین B12 خستگی است؛ سطحی از خستگی که آنقدر عمیق است که بر زندگی روزمره تاثیر میگذارد. علائم دیگر عصبی هستند و ممکن است شامل سوزنسوزن شدن در اندامها، گیجی، از دستدادن حافظه، افسردگی و مشکل در حفظ تعادل باشد. درصورتیکه کمبود این ویتامین برطرف نشود، ممکن است برخی از این علائم بهطور دائم ادامه پیدا کنند. از آنجاییکه دلایل زیادی میتواند در بروز این علائم نقش داشته باشد، ممکن است پزشکان احتمال کمبود ویتامین B12 را نادیده بگیرند و در غربالگری توجهی به آن نداشته باشند.
نحوه جذب
در بررسیها تاکید شده افرادی که رژیمهای گیاهی مصرف میکنند باید مکملهای B12 دریافت کنند. جذب این ویتامین یک فرآیند پیچیده چند مرحلهای است که از دهان شروع میشود و در انتهای روده کوچک پایان میگیرد. هنگام جویدن، ماده غذایی با بزاق دهان ترکیب میشود. هنگامیکه غذا بلعیده میشود، مادهای در بزاق موسوم به پروتئینR (پروتئینی که از تخریب ویتامین B12 در معده محافظت میکند) همراه با غذا وارد معده میشود. سلولهای خاصی در جداره معده دو ماده ترشح میکنند که برای جذب ویتامین B12 مهم هستند. یکی اسیدمعده است که موادغذایی و B12 را از هم جدا کرده و به ویتامین اجازه میدهد به پروتئین R متصل شود. ماده دیگری که فاکتور داخلی نام دارد با محتویات معده ترکیب شده و همراه آنها وارد قسمت اول روده کوچک میشود. پس از آن، شیره پانکراس، B12 را از پروتئین R آزاد میکند و آن را در اختیار فاکتور داخلی قرار میدهد. این ترکیب به ویتامین B12 اجازه میدهد تا در سلولها جذب شود و به حفظ سلولهای عصبی و تشکیل گلبولهای قرمز سالم کمک کند. کمبود ویتامین B12 معمولا شامل اختلال در یک یا چند مرحله از مسیر جذب است.
عوامل خطر
بدون بزاق، B12 به پروتئین R بزاق متصل نمیشود و توانایی بدن در جذب آن تحتتاثیر قرار میگیرد. صدها داروی مختلف وجود دارد که میتواند باعث خشکی دهان شود و در نتیجه بزاق بسیار کمی تولید شود. این داروها شامل داروهای استنشاقی، ضداحتقان، داروهای ضدافسردگی، داروهای فشارخون و بنزودیازپینها مانند زاناکس که برای درمان اضطراب استفاده میشود. یکی دیگر از عوامل بالقوه در کمبود این ویتامین، سطح پایین اسیدمعده است. محققان استفاده از داروهای آنتیاسید را به شدت با کمبود B12 مرتبط دانستهاند. همچنین تولید اسیدمعده میتواند با افزایش سن کاهش پیدا کند.
درمان
در حالیکه برخی از پزشکان بهطور معمول سطح B12 و سایر ویتامینها را اندازهگیری میکنند، معاینه معمولی تنها شامل شمارش کامل خون و آزمایش متابولیک پایه است که هیچکدام وضعیت B12 را مورد سنجش قرار نمیدهد. اگر علائم کمبود B12 را مشاهده کردید باید برای آزمایش به پزشک مراجعه کنید. نوع درمان و طول دوره درمان به علت و شدت کمبود ویتامین B12 بستگی دارد. بهبودی کامل ممکن است تا یکسال طول بکشد اما با درمان مناسب امکانپذیر است. درمان کمبود ویتامین B12 میتواند بهصورت خوراکی، زیرزبانی یا از طریق بینی انجام شود یا ممکن است به انواع مختلف تزریق نیاز باشد.
نکاتی درباره تزریق واکسن کرونا
یک متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری با بیان اینکه وضعیت کرونا پایدار است، اما نباید فریب بخوریم و فکر کنیم کرونا تمام شده است، گفت: تا زمانیکه سازمان جهانی بهداشت پایان کرونا را اعلام نکرده، این بیماری وجود دارد و تنها با افت و خیزهایی همراه خواهد بود. دکتر سیدمحمد علوی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به وضعیت بیماری کووید ۱۹ اظهارکرد: وضعیت بیماری در دنیا حالت سکونی دارد اما در برخی کشورهای شرقی مانند ژاپن، کرهجنوبی و چین موارد بیماری رو به افزایش است. در برخی کشورهای اروپایی مانند آلمان و فرانسه موارد چند 10 هزارتایی بیماری وجود دارد اما بیماری در کل جهان پایدار است. علوی در خصوص وضعیت پوشش واکسیناسیون بیان کرد: تاکنون ۸۵ درصد افراد بالای ۱۲ سال در خوزستان دوز اول و حدود ۷۶ درصد دوز دوم خود را دریافت کردهاند. حدود ۳۶ درصد جمعیت بالای ۱۸ سال استان نیز دوز سوم و حدود ۱۴ درصد دوز چهارم را تزریق کردهاند. وی عنوان کرد: با توجه به اینکه به مرور زمان ایمنی ناشی از آنتیبادی کاهش پیدا میکند بعد از شش ماه مجددا فرد نسبت به بیماری حساس میشود بنابراین باید هر چه سریعتر افراد برای تزریق واکسن اقدام کنند.
توصیه میشود کسانیکه شش ماه از تزریق آخرین دوز واکسنشان گذشته نسبت به دریافت واکسن اقدام کنند. وی افزود: در موجهای گذشته تجربه کردیم یکماه تا یکماونیم بعد از افزایش بیماری در کشورهای دیگر، بیماری در ایران نیز افزایش پیدا کرده است. اکنون نیز بروز زیر واریانت جدید ۱ BQ منجر به افزایش بیماری در کشورهای دیگر شده است. البته در برخی جاها واریانتهای دیگر گزارش شده که هنوز تایید نشدهاند. وی با بیان اینکه بهراحتی نمیتوان در مورد زمان ریشهکنشدن کرونا صحبت کرد، تصریح کرد: با توجه به اینکه این ویروس مرتب تغییر چهره داده، زمانیکه فکر کردیم ویروس دیگر وجود ندارد با موجی از بیماری مواجه شدیم بنابراین همیشه بین موجهای بیماری، دوره سکونی وجود دارد و اکنون در فاصله بین موجها هستیم.
