باورهای اشتباه در سوختگیها
سرپرستار بخش سوختگی بیمارستان ۱۵ خرداد دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی به برخی از اقدامات غلط در مصدومیت ناشی از سوختگی اشاره کرد و گفت: در زمان بروز سوختگی بهخصوص در سوختگیهای درجه2 و بالاتر اقدام اولیه رساندن مصدوم به مرکز درمانی است. حسنبیگی، کارشناس ارشد پرستاری، با تاکید بر لزوم پرهیز از انجام رفتارهای غلط در بروز سوختگی بیان داشت: اگر پوستتان دچار سوختگی و در ادامه تاولزدگی شد، به هیچ عنوان اقدام به قیچی یا ترکاندن تاول نکنید، تاولهای ناشی از سوختگیهای شدید تنها در مراکزدرمانی و با تیغهای مخصوص تخلیه میشود. سرپرستار بخش سوختگی بیمارستان ۱۵ خرداد همچنین با تاکید بر عدم استفاده از یخ، خمیردندان، روغنمایع و سیبزمینی یا هر درمان خودسرانه در سوختگیهای سطحی، افزود: در سوختگیهای سطحی در گام اول محل سوختگی را با آب ولرم شستوشو دهید و سپس از پمادهای ضدسوختگی معتبر استفاده کنید. وی با بیان اینکه سوختگی جراحت پوستی یا غشای مخاطی است که در اثر سرما یا گرمای بیش از حد، جریانهای الکتریکی یا برخورد با مواد شیمیایی رخ میدهد، گفت: غشای مخاطی شامل دهان، التهاب ملتحمه و مجاری راههای هوایی است. حسنبیگی
به عوامل ایجادکننده سوختگیها اشاره کرد و بیان داشت: سوختگیها به انواع مختلف سوختگی شیمیایی، الکتریکی، گرمایی، استنشاقی و سوختگی با مایعات داغ تقسیمبندی میشوند. وی در پاسخ به این سوال که در زمان بروز سوختگی چه میزان از لایههای پوست آسیب میبینند؟ توضیح داد: سوختگیها چهار درجه دارند، منظور از سوختگی درجه یک، سوختگیای است که به لایه خارجی پوست آسیب وارد میکند، مراحل بهبود در این موارد طی هفت روز حاصل میشود. سوختگی درجه دو به لحاظ بافت آسیبدیده عمیقتر از سوختگی درجه یک است، زمانیکه لایه خارجی پوست و قسمتی از لایه میانی دچار آسیب شده باشد، پوست حالتی برافروخته دارد و سطح پوست کاملا مرطوب است، بیمار درد بسیار زیادی را تجربه میکند. درمان سوختگی درجه دو معمولا ۲۱ روز زمان میبرد، سوختگی درجه سه هم زمانی رخ میدهد که تمام لایه پوست از لایه سطحی و لایه میانی از بین میرود و پوست حالت چرمی بهخود میگیرد و به رنگ سفید، نقرهای یا قرمز تیره تغییر رنگ میدهد؛ در این حالت فرد معمولا دردی را احساس نمیکند. درمان سوختگی درجه سه، زمانبر است و به درمانهای طولانی یا حتی عمل جراحی نیاز دارد. سوختگی درجه
چهار عمیقترین نوع سوختگی است که به لایههای مختلف پوست، بافتها، عضلات و حتی استخوانها آسیب وارد میکند، سوختگی درجه چهار به مراحل مختلف جراحی پلاستیک، ترمیمی و زیبایی نیاز دارد.
اقدامات اولیه در سوختگی
سرپرستار بخش سوختگی بیمارستان ۱۵ خرداد به اقدامات اولیه در مواجهه با سوختگیها اشاره کرد و افزود: در ساعات اولیه بروز سوختگی متوقفکردن روند سوختگی (مثل خاموشکردن آتش و یا قطع روند جریان الکتریکی)، خنککردن پوست، جداکردن لباس و زیورآلات از بدن و نهایتا انتقال مصدوم به مراکز درمانی چهار اقدام ضروری و مهم در سوختگیهاست. وی هشدار داد: برای متوقفکردن روند سوختگی در مواردی که سوختگی به وسیله جریان الکتریکی رخ داده، اولین اقدام قطع جریان برق است، بنابراین تا زمانیکه از قطع جریان برق اطمینان ندارید به هیچ عنوان با فرد تماس مستقیم نداشته باشید. حسنبیگی ادامه داد: در گام بعدی از نظر قلبی بیمار را بررسی کنید و اگر چنانچه فرد دچار ایست قلبی شده، حتما باید در همان محل حادثه احیای اولیه را انجام داده و سریعا فرد را به مراکز درمانی مجهز برسانید. وی گفت: در سوختگیها با مواد شیمایی اگر مواد شیمیایی روی لباس مصدوم ریخت، هرگز لباس را از تن فرد آسیبدیده جدا نکنید، در این موارد با یک قیچی و یا شیء تیز لباس را پاره کرده و از تن خارج کنید، سپس با آب فراوان به مدت حداقل ۲۰ دقیقه با آب معمولی و پرفشار پوست فرد را شستوشو
دهید. حسنبیگی ادامه داد: توصیه اکید با هر نوع سوختگی در ناحیه سر و صورت و چشمها شستو شوی فراوان با آب است. در مواردی که اگر فقط یک چشم آسیبدیده باشد، شستوشو باید به سمت خارج باشد تا چشم سالم آسیب نبیند و در ادامه مصدوم با روشی ایمن به مرکز درمانی مجهز منتقل شود. وی درباره مهمترین اقدامات برای فردیکه با آتش دچار حریق شده نیز توضیح داد: فردیکه لباس و بدن او دچار سوختگی شده باشد اگر در حال دویدن یا راهرفتن بود، فورا او را متوقف کنید و روی زمین بخوابانید، از غلتاندن مصدوم بر زمین جلوگیری کنید. حسنبیگی در مورد سوختگیهایی که با استفاده از آب ممنوعیت دارد، اشاره کرد و بیان داشت: در سه وضعیت در سوختگیها استفاده از آب ممنوع است؛ در مواردیکه آسیب در سطح وسیع به پوست وارد شده، مواردیکه بدن مصدوم به شدت دچار کاهش درجه دما شده و خنککردن بدن باعث وخیمترشدن شرایط میشود و در شرایطیکه سوختگی به سایر اعضا و جوارح فرد آسیب رسانده مثلا در حوادث رانندگی که فرد دچار سانحه و همزمان سوختگی شده و ممکن است شکستگی باز داشته باشد، مجاز به خنک کردن پوست با آب نیستیم. وی درباره سوختگی و آتش سوزی با بنزین نیز هشدار
داد: در مرحله اول مهار آتش به هیچ عنوان آب را مستقیم روی موضع نریزید؛ چرا که میتواند باعث شعلهورترشدن آتش شود، مصدوم را در پتوی خیس کاملا محصور کنید (مراقب باشید در حین این عمل سر و صورت مصدوم و راههای تنفسی او باز باشد) و بعداز مهار کامل آتش برای خنک کردن پوست مصدوم از آب استفاده کنید. وی در خاتمه با اشاره به اینکه نکته مهم در سوختگیها، عدم استفاده از یخ و پماد است، خاطرنشان کرد: بهطور خودسرانه از پماد استفاده نکنید و تنها با پوشاندن محل سوختگی با کمک حوله و پارچههای خنک که مرتبا هم باید تعویض شود تا انتقال مصدوم به مرکز درمانی مجهز از آسیبهای بیشتر بکاهید.
