تولید در فضای غیر رقابتــــی
آرمان ملی - صدیقه بهزادپور: طرح ملی جهاد کالا با هدف حمایت از تولیدکنندگان و حذف واسطهها آغاز به کار کرد. این درحالی است که به گفته رئیس اتاق اصناف ایران، حمایت از کالای ایرانی و رونق کسب و کار از اهداف اصلی این طرح است اما برخی کارشناسان معتقدند چنین طرحهایی کارایی در حد یک مسکن داشته و در فضایی به دور از رقابت فقط به بدنه اقتصاد کشور آسیب میزند و کیفیت کالاها را در درازمدت تهدید میکند و علاوه بر آن فروش تعدادی محدود کالا در این طرح در حقیقت تعدی به حقوق مصرف کننده خواهد بود چرا که مصرف کننده را ناچار به انتخاب کالا در اقتصاد بیمار خواهد کرد.
داروی موقت برای رفع چالشهای تولید
مهدی پازوکی، اقتصاددان و استاد دانشگاه در این باره به «آرمان ملی» گفت: اجرای طرحهای این چنینی با وجود زیرساخت بیمار اقتصاد تنها حکم مسکنی را دارد که شاید بتواند به رفع چالشهای تولید و یا مصرف در کشور بینجامد، هرچند در این حوزه هم اطمینان چندانی وجود ندارد که بتواند کارساز عمل کند. او افزود: چنانچه کالاها و خدمات تولید شده در کشور مطابق با استانداردهای لازم باشند و نظارت کاملی در این زمینه صورت گیرد نه تنها به حمایت در داخل کشور نیاز ندارند بلکه خواهند توانست با قدرت تمام به بازارهای خارجی از کشور نیز نفوذ کنند، هرچند برخی از تولیدات داخلی دارای چنین ویژگیهایی هستند اما انحصار چنان بر سر برخی تولیدات سایه انداخته است که آنها را ناتوان از حضور در بازار داخلی کرده است. این کارشناس اقتصادی توضیح داد: حمایت از تولیدکننده و همچنین مصرف کننده مطلوب است اما وقتی در لایههای میانی اقتصاد فساد و رانت نفوذ کرده است امکان حضور در میدان را از دیگر فعالان میگیرد، راهاندازی طرح ملی جهاد کالا نیز نمیتواند موثر واقع شود. این استاد دانشگاه بیان کرد: رقابت یکی از عناصر رشد اقتصادی سالم و سرعت بخشی به روند توسعه اقتصادی همزمان با تولید کالاهای با کیفیت به شمار میآید، اما در این شرایط، به کار بردن مفهوم رقابت غیرمنطقی است، چرا که فرصتی برای رقابت با محصولات با کیفیت بالاتر با وجود نبود تعامل با کشورهای دیگر فراهم نمیشود و ایجاد چنین طرحهایی در حقیقت توزیع کالاهایی است که فرصتی برای بهینه سازی کالاهای و خدمات خود در داخل را نمییابند و در دایره توزیع سامانههایی با رویکرد به ظاهر حمایتی قرار میگیرند. پازوکی اضافه کرد: واگذاری بسیاری از پروژهها و طرحهای اقتصادی به سازمانهایی که توجیه اقتصادی ندارد فقط به اقتصاد ضربه میزند، برای مثال میتوان به واگذاری نیروگاه شهدای پاکدشت ورامین که پیش از این در اختیار وزارت نیرو بود به بنیاد شهید اشاره کرد که در حیطه واگذاریهای غیرتخصصی قابل بررسی است هر چند هیچ اشکالی به عملکرد خود بنیاد شهید در راستای حمایت از حقوق شهیدان و افراد تحت پوشش خود وجود ندارد اما مطمئناً عملکرد این نیروگاه تحت نظر خودِ وزارت نیرو حتماً مطلوبیت بیشتری داشت.
بلایی جدید به تن بیمار اقتصاد
او افزود: درباره بلایی که رقابتی نبودن تولیدات داخلی بر سر کشور میآورد همین بس که به بررسی روند پیشرفت صنعت خودروسازی ایران در مقایسه با کشور کره بپردازیم و اشاره کنیم که زمانی که ایران مشغول تولید پیکان بود کره حتی قادر به تولید موتور و یا دوچرخه با کیفیت نبود اما در حال حاضر با به روزرسانی تکنولوژی و قرارگرفتن در میدان رقابت با دیگر تولیدکنندگان دارای رتبه سوم جهانی در این صنعت است در حالی که کیفیت تولیدات خودروسازان ما هرسال نسبت به سال قبل کاهش مییابد و تنها راهکار موجود برای بهبود این وضعیت بازگشایی مرزها و واردات و ایجاد فضای رقابتی و خروج از انحصار است. او معتقد است: پیوستن به قوانین بینالمللی لازمه تولید است بنابراین چگونه توقع داریم در دایره محدود تولید محصولات و قراردادن آن در سامانهای امید به بهبود وضعیت اقتصادی داشته باشیم و زمانی که خارج از نظام بانکی بینالمللی و قوانین جهانی مانند FATF قرار داریم نمیتوانیم در میدان رقابت و تعاملات جهانی قرار گیریم در حالی که باید بدانیم اقتصاد ما بیمار است و این فرآیند دستاورد انحصار، تولید بدون رقابت و شفافیت فعالیت است و معتقد بر این هستیم که چون قربانی تروریسم هستیم همه کالاها را باید خودمان تولید کنیم در حالی که این از علم اقتصاد به دور است. پازوکی بیان کرد: حمایت اقتصادی واقعی با انتقال تکنولوژیهای نوین و اتخاذ سیاست های رقابتی و حمایت از تولیدکنندگان در بازارهای جهانی به وقوع میپیوندد نه با راهاندازی سامانههایی که مصرف کننده انتخابی جز آنچه که پیشرو دارد را نمیبیند، هرچند همراه شدن تولیدکنندگان داخلی با تولیدکنندگان برتر جهانی نیز میتواند راهکاری مناسب برای توسعه اقتصادی و حمایت از تولیدکننده و مصرف کننده به شکل همزمان باشد. قاسم نوده فراهانی رئیس اتاق اصناف ایران در باره طرح جهاد ملی کالا گفت: اجرای طرحهای ملی اینچنینی به تولیدکنندگان کمک خواهد کرد تا منابع لازم برای تولید، با حذف واسطهها و از محل فروش کالای تولیدی خود به دست بیاورند. او افزود: ضرورت تلاش برای حمایت از کالای ایرانی و رونق کسب و کار و هرگونه برنامه اقتصادی درونزا و تولیدمحو و تحقق دست یافتن به این اهداف مستلزم توجه به نقش و کارکرد بینظیر اصناف است و در باره ترویج و توسعه استفاده از کالای ایرانی باید گفت که اصناف دارای محوریترین نقش نسبت به سایر سازمانها و نهادها هستند و بدون توجه به نقش اصناف و اهمیت این گروه اقتصادی موثر، نمیتوان اقدام مؤثری در راستای حمایت از کالای ایرانی را به انجام رساند. این مقام مسئول ادامه داد: طرح ملی جهاد کالا باعث میشود مبلغی که از طریق بانکها توزیع میشود به حوزه تولید بازگردد و تولید رونق پیدا کند. نکتهای که باید به آن توجه داشت جهادی بودن این رویداد است و باید این روند ادامهدار باشد تا نتیجه آن مشخص شود.
اختصاص کارت اعتباری خرید کالا
مهدی کریمی رئیس شورای جهاد کالا در همین رابطه با اشاره به اهداف طرح جهاد کالا گفت: هدف ما از اجرای این طرح، تسهیل در فرآیند خرید لوازم خانگی ایرانی با قیمت مناسب و شرایط اقساط مناسب بود که به لطف خدا امروز این مهم محقق شد. او افزود: در این طرح، حذف واسطهها و واریز مستقیم منابع مالی به حساب تولیدکننده لوازم خانگی ایرانی اولویت مجموعه جهاد کالا بوده تا به این واسطه، مصرفکننده نهایی با کمترین هزینه بتواند کالای مورد نیاز خود را تهیه کند. کریمی در ادامه بیان کرد: در این طرح دولت و بانکها همراهی لازم را داشتهاند و به زودی در تمامی 32 استان کشور، این طرح اجرایی خواهد شد همچنین طرح جهاد کالا در ابتدای راه است و تا این لحظه حدود 50 هزار میلیارد از طریق بانکهای مختلف تامین منابع شده است. به همت مجموعه جهاد کالا قصد داریم در سال 1402 میزان منابع را به صد هزار میلیارد تومان برسانیم. او توضیح داد: متقاضیان میتوانند برای خرید به نمایشگاه یا مراکز عرضه محصولات ایرانی مراجعه و نسبت به خرید کالای مورد نیاز خود اقدام کنند. متقاضی باید با مراجعه به سامانه جهاد کالا به آدرس اینترنتی
jahadkala. ir مراجعه و گزینه ثبت طرح ملی را انتخاب و ثبت نام کنند بعد از ثبتنام 5 بانک برای پرداخت کارت اعتباری به متقاضی معرفی میشوند که فرد میتواند با مراجعه به هر یک از بانکها مدارک لازم را بارگذاری و نسبت به خرید اقدام کند.
