عوامل ابتلا به «دیابت»

ديابت تنها به‌عنوان يک بيماري مزمن با افزايش قندخون نيست، بلکه افزايش قندخون در طولاني‌مدت، با توليد مواد سمي و تاثير بر بافت‌هاي مختلف بدن، به‌خصوص سيستم قلبي‌وعروقي، کليه‌ها و چشم‌ها عوارض غيرقابل ‌جبراني را بر فرد مبتلا به ديابت تحميل مي‌کند. در سال 2021 حدود 7 الي 8 ميليون مرگ‌ومير مربوط به عوارض ديابت وجود داشته است. با شناخت عوارض و مرگ‌وميرهاي ناشي از آن، ديابت جايگاه ويژه‌اي را در بيماري‌هاي طب داخلي به‌خود اختصاص داده است. يکسري عوامل در زندگي روزانه، ابتلا به ديابت را مهيا مي‌کند؛ مانند سابقه خانوادگي (ابتلاء پدر، مادر، خواهر و برادر) که احتمال را در ساير افراد بيشتر مي‌کند. همچنين ابتلا عمو، عمه، خاله و.... که خطر بروز ديابت را با نسبت کمتري امکان‌پذير مي‌سازد. ابتلا به ديابت 100 درصد ژنتيکي نيست، زيرا در دوقلوهاي همسان اگر يکي از آنها مبتلا به ديابت باشد، ديگري نيز با احتمال 50 درصد به ديابت مبتلا مي‌شود و در دوقلوهاي غيرهمسان نيز اگر يک قل مبتلا به ديابت باشد، شانس ابتلا قل ديگر، 25 درصد خواهد بود. سبک و روش زندگي که شامل بي‌تحرکي، کاهش فعاليت‌فيزيکي، افزايش‌وزن و چاقي باشد، از عواملي هستند که مقاومت به انسولين را بالا مي‌برند و باعث ايجاد ديابت در فرد مي‌شوند. همچنين رژيم‌هاي غذايي غيرسالم که شامل مصرف بيش از حد موادقندي، نمک زياد، فست‌فودها و... است از ديگر عوامل ايجادکننده ديابت به شمار مي‌روند. سابقه ابتلا به فشارخون، سابقه بيماري ديابت در بارداري و همچنين خانم‌هايي که مبتلا به سندروم تخمدان پلي‌کيستيک هستند نيز از ديگر عوامل زمينه‌ساز بروز ديابت است. چاقي و ديابت دوقلوي قرن بيست‌ويکم نام گرفته‌اند. ديابت به سه گروه: نوع يک، نوع دو و ديابت در زنان باردار تقسيم‌بندي مي‌شود. امروزه با افزايش چاقي و مصرف غذاهاي ناسالم، شيوع ديابت نوع دو در کودکان و نوجوانان افزايش يافته است. تمهيدات پيشگيري‌کننده از ابتلاي به ديابت، از کودکي آغاز مي‌شود، والدين نبايد به بچه‌ها تحميل کنند، که غذاي بيش از حد بخورند، چاقي کودکان ممکن است، زمينه‌ساز ديابت در آينده باشد. اگر فرد در دو نوبت پس از 8 ساعت ناشتايي، قندخون بين 100 الي 126 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر را داشته باشد، پيش‌ديايت ناميده مي‌شود. پيشگيري اوليه در مبتلايان به پيش‌ديابت از اهميت ويژه‌اي برخوردار است، زيرا مبتلايان به پيش‌ديابت در طي 5 سال آينده، 70 درصد امکان ابتلا به ديابت آشکار را خواهند داشت.