آمريکا هم به احياي برجام نياز دارد
آرمانملي- احسان اسقايي: انتخابات مياندورهاي آمريکا به پايان رسيد، اما موج قرمز ناکام ماند. شرايط اقتصادي آمريکا و گافهايي که رئيسجمهور بايدن در طول دو سال گذشته از خود به جاگذاشته بود، موجب شده بود که بسياري از تحليلگران پيروزي جمهوريخواهان در انتخابات کنگره و سنا را حتمي بدانند، اما با مشخص شدن نتيجه انتخابات معلوم شد که دموکراتها تنها تعدادي از کرسيهاي مجلس نمايندگان را از دست داده و جمهوريخواهان هم نتوانستند در انتخابات کنگره به پيروزي دست يابند. از اين منظر هر چند شرايط براي جو بايدن در دو سال آينده در مسائلي مانند تخصيص بودجه به اوکراين سخت خواهد شد، اما جمهوريخواهان نميتوانند چندان موي دماغ وي شوند. آنچه باعث شد موج قرمز جمهوريخواه با رهبري ترامپ به دستاورد مطلقي در انتخابات مياندورهاي نرسد، نسل جوان درآمريکا بود؛ نسلي که بهنظر ميرسد بهرغم ديدگاههاي متفاوت با گذشتگان اما وجه اشتراکش با دموکراتها؛ آرامشي است که در جمهوريخواهان و ترامپ مشاهده نکرده است. «آرمانملي» در ارتباط با انتخابات مياندورهاي 2022 در آمريکا و اثر آن برآينده پرونده هستهاي با «علي بيگدلي»، استاد دانشگاه و کارشناس روابط بينالملل به گفتوگو پرداخته است.
بهرغم اينکه بسياري از پيروزي موج قرمز (جمهوريخواهان) در انتخابات مياندورهاي کنگره سخن ميگفتند اما اين موج به نتيجه نرسيد. چرا پيشبينيها در اين ارتباط غلط از آب درآمد؟
جمهوريخواهان اعلام کرده بودند که سونامي سرخ را در انتخابات آمريکا راه خواهيم انداخت و تسلط مطلق برکنگره خواهند داشت اما بهرغم اينکه ترامپ سرمايه شخصي خود را هم در اين انتخابات خرج کرد اما او و جمهوريخواهان به پيروزي مطلقي در اين ارتباط دست نيافتند. البته پيروزي آنان درکنگره بهصورت نسبي است و در انتخابات سنا البته نتوانستند هيچ پيروزي بهدست آورند. جمهوريخواهان با نسل جوان توجه نداشتند از اين منظر دچار شکست شدند.
چرا بهرغم اينکه جمهوريخواهان بر موج قرمز سوار شدند و در کنگره چند صندلي هم از دموکراتها جلو افتادند اما در انتخابات سنا از دموکراتها شکست خوردند؟
مجلس سنا مجلسي است که نمايندگان آن جلوه اشرافگري دارند و عموما طبقه بالاي جامعه در انتخابات اين مجلس شرکت ميکنند. اشراف آمريکايي هم کلا بهخاطر توهين ترامپ به کنگره در ماجراي 6 ژانويه 2020 از حزب جمهوريخواه متنفر شدند زيرا معتقدند تحرکات ترامپ باعث ايجاد دوقطبي در آمريکا شده است. از اينرو ترامپ و جمهوريخواهان را کنار گذاشتند. مجلس نمايندگان به سياست خارجي آمريکا ميپردازند بنابراين اهميت زيادي هم دارد. جمهوريخواهان روي ضعف اقتصادي دموکراتها حساب بازکردند اما نقطه اميدواري دموکراتها بحث سقط جنين بود که موجب پيروزي آنها در انتخابات سنا شد.
دوسال آينده بايدن را با وجود پيروزي نسبي دموکراتها در انتخابات مجلس نمايندگان چگونه ارزيابي ميکنيد؟
با توجه به اينکه جمهوريخواهان در مجلس نمايندگان تعدادي کرسي بيش از دموکراتها دارند، قطعا تلاش خواهند کرد در مواردي همچون بودجه آمريکا با بايدن دستوپنجه نرم کنند اما بايدن با وجود پيشبيني شکست توانست به دستاوردهايي در انتخابات دست يابد و ميتواند ظرف دوسال آينده به نوعي جايگاه خود و دموکراتها را نوسازي کنند.
بسياري معتقدند نسل (زد) موجب شد موج قرمز در آمريکا نتواند مطلقا پيروز شود. اين نسل چه نوع تفکراتي دارد که توانسته بر نتيجه انتخابات در آمريکا اثرگذارد؟
در تمامي کشورهاي دموکراتيک جو مشارکت سياسي کاهش پيدا کرده است. گويا30 درصد از جامعه آمريکا در دوران ترامپ از حضور در صحنه سياسي خودداري کردند. آنچه براي آمريکاييها در حال حاضر اهميت دارد جايگاه زنان درمشارکت سياسي است که در انتخابات اخير هواداران اين تفکر به دموکراتها راي دادند. علت نيز مساله سقط جنين است و چون دموکراتها نظر موافق با سقط جنين دارند، جوانان و زنان آمريکايي به سمت آنها متمايل شدند. جوانان آمريکايي نوع نگاهشان به سياست تغيير دادند و اين تغيير موجب شده با ديدگاههاي دموکراتها همراه شوند.
نتيجه انتخابات آمريکا و آرايش جديد سياسي در اين کشور تا چه ميزان بر پرونده هستهاي تهران و احتمال احياي برجام اثرگذار است؟
آمريکا در ارتباط با مسائل داخلي ايران جبههگيري جدي نکردند و اين مورد نشان ميدهد آنها نميخواهند دربها و پنجرهها را به سوي ايران ببندند. از اينرو بهنظر ميرسد بعداز انتخابات مياندورهاي آمريکا مذاکرات ادامه خواهد يافت اما با توجه به تحرکات اروپا عليه ايران و ملاقات مکرون با مخالفان ايراني در فرانسه و از سوي ديگر موضع اخير اروپاييها که بهدنبال تحريم سپاه پاسداران هستند و قصد دارند مقامات ايراني را تحريم کنند، انتظار در به نتيجه رسيدن مذاکرات شايد کم شده باشد. اين تحريمها بسيار مهم است و ممکن است برخي مقامات سياسي ايران تحريم شوند. از اين منظر وضعيت مبهمي در ارتباط با برجام بهوجود آمده است اما هنوز هم روزنههاي روشني براي احياي برجام ديده ميشود چون هم آمريکا به برجام نيازمند است و نميخواهد خاورميانه دچار بحران شود و هم اينکه ايران تمايل احياي برجام دارد. شايد بازگشت به برجام مقداري زمان ببرد که مدت آن نبايد بيشتر از يکماه تا 40 روز باشد.