توصیههایی درباره مصرف مُسکنها
بسياري از ما بارها مجبور به مصرف داروهاي مُسکن شدهايم، اما شايد بهندرت به اين نکته توجه کردهايم که چطور ميتوان سرعت اثربخشي دارو را پس از مصرف افزايش داد. نتايج يک مطالعه جديد در همين رابطه نشان ميدهد که بلع صحيح و وضعيت بدن پس از خوردن دارو ميتواند زمان اثرگذاري آن را تا چند برابر تسريع کند بهخصوص زماني که فرد دچار درد شديد است. بررسي جديد متخصصان نشان ميدهد که وضعيت بدن در حين مصرف دارو و پس از بلع، تاثير قابلتوجهي بر سرعت تسکيندهندگيِ آن دارد. متخصصان از يک مدل طراحيشده خاص براي ترسيم سفر يک قرص از مسير معده به سمت دوازدهه استفاده کردند. براي انجام اين کار متخصصان چهار وضعيت شامل ايستاده، نشسته، درازکشيده به سمت راست و درازکشيده به سمت چپ بدن را آزمايش کردند. براساس نتايج اين تحقيق هنگاميکه فرد به پهلوي راست دراز ميکشيد، ماده فعال با سريعترين سرعت به عميقترين قسمت معده ميرسيد و ميتوانست 2.3 برابر سريعتر از حالت ايستاده حل شود. بهطور خاص، مدت زمان تاثير دارو به شرح زير متفاوت بود:
در وضعيت ايستاده و نشسته: 23 دقيقه تا زمان اثرگذاري.
در حالت درازکشيده به پهلوي راست: 10 دقيقه تا زمان اثرگذاري.
در حالت درازکشيده به پهلوي چپ: 100 دقيقه تا زمان اثرگذاري.
متخصصان توضيح ميدهند که در حالت خوابيده به پهلوي چپ، يک قرص در معده 10 برابر کندتر از خوابيده به سمت راست حرکت ميکند. همچنين در وضعيت خوابيده به پشت به اندازه وضعيت ايستاده زمان ميبرد تا دارو اثر کند. همانطور که محققان مينويسند، گرانش و شکل نامتقارن معده بر سرعت انتشار مواد فعال در جهت دوازدهه تاثير ميگذارد. اگر به پهلوي راست دراز بکشيد، اثر متقابل جاذبه، انقباضات معده و جريان شيره معده به شيبدارترين زاويه ميرسد. اين سريعترين راه براي سرخوردن قرص در معده است. بهگفته محققان، اين يافتهها بهويژه براي بيماران مسنتر يا در بستر مفيد است. علاوه بر وضعيت بدن، پارامترهاي ديگري نيز بر سرعت عمل قرص تاثير ميگذارد و به گفته متخصصان، قرصهاي مسکن بايد: چند دقيقه قبل از غذا مصرف شوند، زيرا معده پُر باعث کاهش تاثير قرص ميشود و همچنين هميشه با مايع کافي بلعيده شوند. قطرههاي مسکن نيز معمولا سريعتر از قرصها عمل ميکنند، زيرا از طريق غشاهاي مخاطي دهان يا بيني وارد جريان خون ميشوند و بنابراين سريعتر جذب ميشوند.
زخم معده، علل و درمان
يک فوقتخصص گوارش گفت: يکي از عارضههاي زخممعده انسداد ورودي معده است که موجب استفراغ، عدم تحمل خوردن و کاهشوزن ميشود و اين مورد نيز با جراخي التيام پيدا ميکند. دکتر بيژن احمدي درباره بيماريهاي معده اظهارکرد: شايعترين علت زخممعده، عفونت هليکوباکترپيلوري است که اين عفونت درصدي از افراد را دچار زخم معده ميکند. وي با اشاره به تاثير داروهاي التهابي غيراستروئيدي در ايجاد زخممعده توصيه کرد: مردم داروهاي بروفن، ناپروکسن، ژلوفن و... را خودسرانه و زياد مصرف نکنند بهويژه در سن بالاي 60 و 65 سال که اين داروها عوارض قلبي، کليوي و زخممعده بهدنبال دارد و حتما با دستور پزشک يا مقدار خيلي کم مصرف کنند و يا با داروهاي ضداسيدي استفاده شود. احمدي بيان کرد: 60 تا 70 درصد افراد جامعه هليکوباکترپيلوري دارند و نياز به درمان نيست و اين عفونت ترس و خطر ندارد و تنها در کسانيکه زخممعده دارند و مشکلات ناشي از زخم در آندوسکوپي اثبات شده باشد، هليکوباکتري درمان ميشود. اين فوقتخصص گوارش با تاکيد بر اينکه نبايد مثل نبات از داروهاي غيراستروئيدي استفاده کرد، گفت: يکي از شايعترين مراجعات در دستگاه گوارش، مراجعه دردمعده است که بهدليل استرس، فشار عصبي و افسردگي است که موجب نفخ، مالش معده و... ميشود؛ ضمن اينکه برخي داروها مثل قرص آهن نيز تحريککننده مخاط معده و يبوستزا هستند و ميتوان با آن داروهاي ملين بدهيم. وي در ادامه با اشاره به اينکه تشخيص زخممعده با روش آندوسکوپي است، اظهارکرد: خوردن مايع راديواکتيو يکي ديگر از روشهاست. احمدي ادامه داد: تست تنفس جايگزين آندوسکوپي نيست و براي تشخيص دقيق زخم بايد آندوسکوپي کنيم که در اين حين نمونهبرداري و تشخيص هليکوباکترپيلوري را ميدهيم و تست تنفسي خيلي کم است و بسياري از پزشکان آن را انجام نميدهند. احمدي افزود: مصرف برخي آنتيبيوتيکها ميتواند باعث تحريکاتي روي مخاط معده و موجب رفلاکس بشود که با داروهاي ضداسيد التيام پيدا ميکند. احمدي درباره عوامل ايجاد زخممعده بيان کرد: بيش از 90 درصد زخمها ناشي از نفوذ اسيد، صفراء و مصرف داروهاي ضدالتهاب استروئيدي است و ممکن است برخي زخمها نيز خوشخيم نيستند گاهي ناشي از بدخيمي و سرطان يا عفونتهاي قارچي و انگلي باشند. اين فوقتخصص گوارش اظهارکرد: شايعترين عارضه زخممعده، خونريزي است که به شکل استفراغ خوني و... بروز ميکند و از موارد حاد داخلي است و مريض بايد سريع آندوسکوپي شده و دارو مصرف کند و گاهي نياز به جراحي دارد. وي افزود: عارضه ديگر زخم معده انسداد ورودي معده است که موجب استفراغ، عدم تحمل خوردن و کاهشوزن ميشود و اين مورد نيز با جراخي التيام پيدا ميکند. اين فوقتخصص گوارش گفت: سندروم روده تحريکپذير ارتباطي به زخممعده ندارد و ممکن است فرد به هر دو مبتلا شود اما هيچکدام عامل ديگري نيست؛ سندورم روده تحريکپذير مربوط به رودهبزرگ و درد معده در قسمت فوقاني شکم و پايينتر از جناق سينه است. وي در ادامه اظهارکرد: هر خونريزي از دستگاه گوارش بهويژه دستگاه گوارش تحتاني حتما بايد بررسي شود و کولونوسکوپي انجام بشود. احمدي بيان کرد: هيچ غذايي بهخودي خود موجب ايجاد زخممعده نميشود و مصرف برخي غذاها از جمله غذاهاي تند، سرخکردني و ادويهجات موجب تحريک زخم و درد ميشود؛ فستفود رفلاکس را تشديد ميکند و کسيکه زخم يا رفلاکس معده دارد بايد از غذاهاي سالم مثل فيبر و ميوه استفاده و از سيگار، ادويهجات و... پرهيز کند. وي در پايان درباره درمان زخممعده گفت: اکنون موارد نياز به جراحي زخممعده خيلي کم شده و جراحيها نيز محدود است و اکثر درمانها، طبي و با داروست.
