سکوت در ارتباط با برجام سازنده نیست
ايرانيها و آمريکاييها در يک تراز به برجام مينگرند
آرمانملي: توافق وين و بازگشت به آن در مرحله حساسي قرار گرفته است. آمريکا بهصورت علني از کنار گذاشتهشدن مذاکرات براي بازگشت به برجام سخن ميگويد، اما تهران خبر ميدهد که واشنگتن در پس ظاهر تکذيبکننده، مرتبا به ايران در ارتباط با بازگشت به توافق پيام ميدهد. اين احتمال وجود دارد که واشنگتن مذاکرات را در روزهاي آينده و بعداز مشخصشدن نتيجه انتخابات مياندورهاي کنگره آمريکا با واسطهگري اروپاييها آغاز کند. البته بازگشت به برجام حتي در صورتيکه جمهوريخواهان در اقليت در انتخابات کنگره آمريکا قرار بگيرند، بازهم دشوار است، زيرا نتانياهو در تلآويو در حال چيدن کابينه خود است. نخستوزير ضدايرانياي که بسياري معتقدند آنقدر در گوش ترامپ در ارتباط با توافق هستهاي با تهران خواند تا او را مجاب به خروج از برجام کرد. البته اين نکته قابل ذکر است که دموکراتها همانند جمهوريخواهان سرسازش با نتانياهو ندارند، اما با اين وجود وي از فرداي تشکيل کابينه به سمتوسوي فشار بر تهران حرکت خواهد کرد تا آخرين تيرها به پيکر نيمهجان برجام اصابت کند. حال بايد ديد در آينده چه بر سر برجام خواهد آمد. «آرمانملي» در اين ارتباط با پيروز مجتهدزاده، استاد ژئوپليتيک که اتفاقا او از ابتدا هم چندان با توافق هستهاي موافق نبود؛ به گفتوگو پرداخته است که در ادامه ميخوانيد.
مقامات ايران از پيام آمريکاييها براي ادامه برجام خبر ميدهند تا چه ميزان ممکن است آمريکاييها به بازگشت به برجام بينديشند؟
اميرعبداللهيان وزيرخارجه ايران چند روز پيش از پيغامهاي آمريکا براي ادامه برجام خبر داد، اما مقامات آمريکايي ارسال اين پيام به تهران را منکر شدند. در برابر وزيرخارجه تهران هيچگونه واکنشي نشان نداد. از اين منظر تا زمانيکه باب انکار باز است، نميتوان تحليل دقيقي از وضعيتي که قرار است براي توافق هستهاي و بازگشت به آن ارائه داد. ضمن اينکه ساير تحولات در جهان نيز بر ادامه مسير مذاکرات اثرگذار است.
شايد يکي از اين تحولات در قدرت قرارگرفتن نتانياهو در تلآويو باشد، انتخاب مجدد وي به نخستوزيري چه تاثيري بر توافق وين و بازگشت طرفين به آن دارد؟
نتيجه انتخابات تلآويو آثار بسيار زيادي بر توافق ايران با غرب دارد. درحال حاضر نتانياهو هنوز نتوانسته افسار اسب قدرت را در دست بگيرد و هنوز انتخابات مياندورهاي آمريکا که احتمال پيروزي جمهوريخواهان در آن زياد است، برگزار نشده اما با اين وجود کسي بهصورت علني در واشنگتن علاقهاي به بازگشت به برجام نشان نميدهد البته اگر سخنان مقامات تهران را در نظر بگيريم، آنها نيز چندان علاقهاي به بحث برجام ندارند. اينکه پيام فرستاده ميشود بعد رسما تکذيب ميشود ناشي از عدم تمايل ايرانيها و آمريکاييها در ارتباط با بازگشت به برجام است. ايرانيها و آمريکاييها در يک تراز به برجام مينگرند. در نتيجه در حال حاضر هيچکدام از طرفين به ادامه برجام علاقه ندارند.
اروپاييها اخيرا تحريمهايي را عليه ايران وضع کردهاند که البته ارتباطي به برجام ندارد آيا اروپاييها علاقهاي به ادامه برجام در ارتباط با ايران ندارند؟
بهنظر ميرسد بايد در ارتباط با مواضع اروپاييها و آمريکاييها به ظاهر قضيه توجه شود. همه بايد آنچه را که ميبينيم را مورد توجه قرار دهيم. در نتيجه وضعيتي که در داخل کشور بهوجود آمده شرايطي ايجاد شده که اروپاييها و آمريکاييها عليه ايران جبهه گرفتهاند. آنها به بهانههاي مختلف اتباع خود را از ايران فرا ميخوانند از اينرو در شرايط فعلي نبايد به بازگشت به برجام اطمينان داشت مگر اينکه اتفاقات جديدي بهوجود آيد. مسائل داخلي ايران درحال تاثيرگذاري بر روابط خارجي است. حل مسائل داخلي نيازمند درايت و هوشياري است. دولت نبايد اجازه بدهد اين بحرانها بر سياست خارجي اثر بگذارد.
فارغ از برجام ممکن است روابط ايران و غرب در وضعيت بدتري قرار بگيرد؟
در حال حاضر هيچ روند مثبتي براي افزايش سطح همکاري در هر موضوعي بين ايران و غرب مشاهده نميشود، ضمن اينکه با توجه به نتيجه انتخابات تلآويو، بهزودي فشارهاي شيطان بزرگي بهنام نتانياهو براي تحت فشار قراردادن ايران آغاز خواهد شد. از اين منظر دستگاه سياست خارجي ايران بايد با قدرت بيشتري به حلوفصل مسائل ديپلماتيک ايران بپردازد.
اگر برجام به پايان راه رسيده است چرا هيچکدام از طرفين برجام، يعني چه ايرانيها و چه آمريکاييها زيربار اعلام پايان عمر برجام و توافق هستهاي نميروند؟
در يک نگاه ساده بايد به اين ديدگاه به موضوع نگريست که چون کسي چيزي نميگويد پس احتمال دارد که هنوز هم برخي در ايران و آمريکا بهدنبال احياي برجام باشند، اما افرادي که نگاهي خاص و عميق به مسائل پيچيدهاي مانند مسائل ايران و غرب دارند، مطلع هستند زماني ماهيت توافقها از بين ميرود ديگر طرفين بهخود زحمت نميدهند که در مورد آن صحبت کنند. در حال حاضر برجام در دستور کار هيچکس نيست که در مورد آن بحثي را مطرح کنند. شايد به اين علت که ممکن است برجام بهدلايلي زنده شود با خود ميگويند چرا ما آن را بکشيم.
اگر برجام به نتيجه نرسيدآنگاه چه شرايطي به وجود خواهد آمد؟
به شرايط نامطلوب ايران و آمريکا در زمان ترامپ بازميگرديم و آن روابط بسيار نامطلوب خواهد بود و نبايد اجازه داد شرايطي بهوجود آيد که فشار بر ايران افزايش يابد.
