هدايت آقايي درگفتوگو با «آرمانملي»:
شخصيتهاي ملي ميتوانند واسط دولت و ملت باشند
آرمانملي- عبور از چالشها همواره نيازمند نوعي دورانديشي است. اگر دولتمردان دورانديش باشند اعتراضات اوليه مردم را ريشهيابي کرده و در جهت رفع آن با مردم به گفتوگو ميپردازند. جدا از اين مورد، دولتها موظف هستند طبق قانون اساسي زمينه رشد اقتصادي کشور را فراهم کنند. اگر رشد اقتصادي در جامعه محقق نشود، جوانان نسبت به آينده اميدوار نخواهند بود و به هر بهانه عليه دولت دست به اعتراض ميزنند. از اين منظر دولتها بايد به وظايف قانوني خود عمل کرده تا از هرگونه اعتراض در جامعه جلوگيري بهعمل آورند. از سوي ديگر اگر به هر علت مثلا تحريم، وضعيت نامناسبي درجامعه بهوجود آيد دولت موظف است براي مقابله با آثار تحريمها مشکلات را با مردم در ميان گذاشته و به آنها اعلام کند که به دولت ياري رسانند. توجه به اين موارد موجب ميشود نوعي يگانگي بين دولت و مردم بهوجود آيد تا از پيچهاي سخت تاريخي عبور کرده و کشور و جامعه به سلامت ادامه مسير دهند. «آرمانملي» در ارتباط با لزوم گفتوگو دولت با ملت براي حل مشکلات جامعه با «هدايت آقايي»، فعال سياسي به گفتوگو پرداخته است که در ادامه ميخوانيد.
عبور از شرايط کنوني از ديدگاه برخي مسئولان مستلزم ايجاد فضا براي گفتوگو با معترضين است آيا شرايط براي اين مهم مهياست؟
اگر براي رفع هر مناقشهاي نيازمند گفتوگو هستيم، بايد پيششرط آنها را فراهم کنيم. اگر اين شروط لازم برقرار شود آنگاه ساير موارد براي ادامه گفتوگو، شروط کافيخواهد بود. شروط لازم براي ايجاد بستر گفتوگو در جامعه اين است طرفين بخشي از درخواستهاي هم را بپذيرند. دراين معنا که دولتمردان مطالبات قانوني مردم را بپذيرند و اين مطالبات را قبول داشته باشد. همچنين معترضان هم بپذيرند که طرف مقابل داراي حقوقي است و واقعيتهايي را قبول دارد و منکر اين موارد نشود. از سوي ديگر طرفين گفتوگو بايد همديگر را به رسميت بشناسند يعني دولت مطالبات را به رسميت بشناسد و اينکه بخشي از مردم معترض هستند. معترضان هم دولت را بهعنوان يک شخصيت حقوقي که مصونيت دارد و قدرت در دستش است، به رسميت بشناسد. همچنين زمينه گفتوگو و مطالبات و مواردي که بايد به رسميت شناخته شود، بهصورت شفاف اعلام شود. مثلا افرادي که بهدنبال اعتراض هستند، شعارهاي و خواستههاي روشني داشته باشند. نفي يک قاعده بهعنوان مطالبات معترضان صحيح نيست. زمانيکه بهجاي مرده باد باهم تفاهم کنند که زنده باشند و زندگي کنند، بحث تفاوت پيدا ميکند. اين سه شرط بايد تامين شود و تا زماني که اين سه شرط فراهم نشود عملا نميتوان گفتوگو را پيش برد. دولت کاستيها را ناشي از تحريمها ميداند. همچنين مطالبات مشخصي از سوي معترضان شنيده نميشود.
با فرض بر اينکه اين پيششرطها فراهم شود، آنگاه از کجا بايد شروع به گفت وگو کرد؟
اگر قرار است بحثي مطرح شود افکار عمومي بايد شروط گفته شده را بپذيرد. راه نيز مشخص است. مجموعهاي از عقلا، انديشمندان، افرادي که مورد قبول عامه مردم هستند، دورهم جمع شوند و در اين زمينه بحثهايي را مطرح کنند. براي نمونه ميتوانند روي اصلاح برخي قوانين توافق کرده و به دولت انتقال دهند. موادي از قانون مغفول مانده و اجرا نميشود. همچنين برخي تفسيرهاي نادرست از قانون اساسي بايد بازگردانده شود و برخي از اصول نيز مورد بررسي قرارگيرد و در نهايت براي عبور از برخي مشکلات بايد به نظر مردم مراجعه کرد و خروجي آن نظر حتي اگر به نفع و ضرر هر کدام از طرفين باشد، مورد پذيرش طرفين قرارگيرد.
اگر اينگونه تفاهم براي بهترشدن بهوجود آيد، آنگاه شاهد آرامش و ثبات در جامعه خواهيم بود؟
ميتوان توافقاتي را ايجاد و اجرايي کرد. در اين صورت نوعي رضايت نيز در جامعه حکمفرما خواهد شد. قطعا ميتوان اين کار را کرد و هر دو طرف را ميتوان راضي به تصميم بينابين کرد. افرادي که در اين زمينه ميتوانند نقش ايفا کنند فرهيختگان؛ دانشمندان و عقلاي جامعه هستند.
احزاب، دانشگاهها و نهادهاي مختلف تا چه ميزان ميتوانند در ايجاد فضاي گفتوگو نقش ايفا کنند؟
امروز دانشگاهها محلي براي اعتراض است و نميتواند واسط بين دولت و مردم باشد. احزاب و گروهها نيز جايگاه خاصي در جامعه ندارند و شايد يکي از اشتباهات بزرگ اين بوده که گروهها و احزاب تهي شدهاند اما افرادي مانند آقاي خاتمي و يا افرادي در جناح اصولگرا هستند که دل در گروي ايران و مردم ايران دارند و ميتوانند جايگاهي براي آنها در ايجاد کرد. اين افراد علاقهاي ندارند جامعه دچار اختلال شود. اين افراد ميتوانند پا به ميدان گذاشته و خواستههاي مردم را به دولت منتقل کنند. در اين صورت مردم نيز به پيگيري دولت از خواستههاي خود ايمان آورده و بساط اعتراضات از کف خيابانها جمع خواهد شد. در قانون اساسي آمده است که راهپيمايي بدون حمل سلاح مجاز است، اما اين اصل تاکنون حالت اجرايي نگرفته است اگر اين ظرفيت هم مورد استفاده قرار بگيرد، ميتواند راهي براي عبور از مشکلات باشد.