برخورد اقناعی؛ رویکرد فرهنگی
آرمانملي- حميد شجاعي: پس از اتفاقاتي که طي يکي دو ماه اخير پيرامون نوع مواجهه با بدحجابي و بدپوششي رخ داد و سويه همه صحبتها و مباحث به سمت گشت ارشاد و نوع برخوردش با مردم رفت. چنانکه بسياري از لزوم برخورد فرهنگي و مدارا با مردم صحبت کردند. اما بهنظر ميرسد که روند تحولات به سمتوسويي رفته که احتمالا شاهد تغييراتي در نوع مواجهه با مقوله حجاب و قوانين پيرامون اين امر مهم هستيم. چه اينکه گفته ميشود احتمالا با شيوه جديدي از اين نوع مواجهه روبهرو باشيم و ديگر مباحثي مثل برگزاري کلاس توجيهي از دستور کار خارج خواهد شد و صرفا به يک تذکر غيرمستقيم بسنده خواهد شد. نکته اينجاست که اگر رويکرد گفتوگو محور و اقناعي جايگزين برخي رويکردها و اقدامات سلبي و قهري شود نتيجه بسيار بهتري بهدست خواهد آمد و نه تنها در جامعه نيز بعضا ايجاد نارضايتي نخواهد کرد؛ بلکه نگاه مردم نيز به اين مساله و نوع رويکردها و برخوردها عوض خواهد شد. کافي است بر اساس ميانهروي و ادراک و فهم متقابل حرکت کنيم.
برخورد فرهنگي؛ نه سلبي
شايد اگر از ابتداي امر چندين و چند دستگاه فرهنگي که مسئوليتهايي پيرامون بحث قوانين و مقررات حجاب برعهده آنهاست بهدرستي و دقت به وظايف خود عمل ميکردند اساسا نيروي انتظامي بهعنوان آخرين نهاد عملکننده در اين حوزه وارد نميشد . اما روند امور به نحو ديگري رقم خورد و همه، نيروي انتظامي را مسئول اين کار فرهنگي و ارشادي دانستند. هر چند که برخي همچنان معتقدند اين موضوع مصوبهاي بوده که در يکي از دولتهاي پيشين در شورايعالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيده و اجرايي شده است. اما مسئولان امر در اين شورا اين مساله را تکذيب کردهاند. اين در حالي است که بسياري از کارشناسان امر، جامعهشناسان، علما و صاحبنظران نيز بر اين امر تاکيد داشتهاند که با مقولههاي فرهنگي مثل حجاب بايد با رويکردها و اقدامات فرهنگي مواجه شد و اساسا برخوردهاي قهري و سلبي نتيجه عکس ميدهد. نتيجه بسياري از مناظرات، گفتوگوها و ميزگردها نيز نهايتا اين مهم را تاييد کرده است که امر فرهنگي با نگاه و رويکرد فرهنگي جامعهپذير خواهد شد. حال صحبت اينجاست که بهجاي اينکه نهادهاي فرهنگي مسئول پاسخگو شوند و کار خود را بهدرستي انجام دهند چرا بايد روند امور به نحوي باشد که موجبات ايجاد مسائلي در جامعه را سببساز شود. قدر مسلم اگر نگاه کارشناسانه و هوشمندانه در اين مساله به کار گرفته ميشد امروز نه تنها با برخي مسائل و اختلافات در نوع برخورد با اين مساله مواجه نبوديم؛ بلکه جامعه اين موضوع را به طور بهتر و موثرتري در راستاي اقناع افکار عمومي ميپذيرفت. اتفاقا اگر بخواهيم به نگاه آسيبشناسانه به مسائل بنگريم بايد به اين مساله بپردازيم که ميزان فعاليتهاي مرتبط با بحث قوانين و مسائل مربوط به حجاب در دستگاههايي همچون وزارت فرهنگ و ارشاد، سازمان تبليغات، وزارت آموزشوپرورش، صداوسيما و ساير دستگاههاي مرتبط چه مقدار بوده است و اساسا اين فعاليتها چه نتايج و تاثيراتي در بهبود اين مساله در جامعه داشته است. هر چند که برخي بر اين باورند که با شيب تند تغييرات در جامعه و تغييرات نسلي امروز ميتوان به نحو ديگري اين مساله را با جامعه مطرح کرد. آنچه مسلم است هر چه باب گفتوگو و مفاهمه در اين بين بيشتر باز شود و شاهد تضارب آرا و عقايد باشيم نتايج بسيار بهتر و موثرتري در جامعه شکوفا خواهد شد و آرامش جايگزين التهاب خواهد شد.
ارشاد امري انتظامي نيست
دبير شورايعالي انقلاب فرهنگي در اين خصوص که در خصوص اصلاح روشها در حوزه حجاب و گشت ارشاد بناست که تغييراتي در شورا انجام شود، اظهارداشت: بخش عظيم مصوبات شورايعالي انقلاب فرهنگي متوجه نهادهاي تعليم و تربيت، صداوسيما، آموزشوپرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و حوزه علميه است که بايد در اين حوزه شناخت جامعه را تقويت کنند و تغييري در مصوبات شورايعالي قرار ندارد. حجتالاسلام سعيدرضا عاملي گفت: نيروي انتظامي هم تذکر غيرحضوري را دارد و ميتواند به افرادي که احيانا قوانين و مقررات حجاب را رعايت نميکنند تذکر غيرحضوري بدهد. نيروي انتظامي مواجه حضوري ندارد يا احيانا ضرورت ندارد که کلاس ارشادي براي کسانيکه رعايت نميکنند داشته باشد. ولي اين وظيفه متوجه دستگاههايي است که گاهي اوقات چون آنها کوتاهي ميکنند بار به دوش نيروي انتظامي ميافتد و مجبور است ورود پيدا کند. وي افزود: بازهم تاکيد ميکنم نيروي انتظامي وظيفه دارد نسبت به تامين سلامت اجتماعي و حفاظت از امنيت اجتماعي مردم اقدام نمايد. همانطور که در مورد موادمخدر نيروي انتظامي وظيفه دارد که جلوي باندهاي توسعه موادمخدر را بگيرد وظيفه دارد در قبال باندهايي که فساد اجتماعي و فحشا را در جامعه گسترش ميدهند، اينجا بايد در ميدان باشد و هوشياري اجتماعي را در اين زمينه داشته باشد. دبير شورايعالي انقلاب فرهنگي در خصوص موضوع عفاف و حجاب و گشت ارشاد بيان کرد: ما در شورايعالي انقلاب فرهنگي هيچ مصوبهاي تحت عنوان گشت ارشاد نداشتيم. مصوبات شورايعالي انقلاب فرهنگي در حوزه حجاب بسيار کيفي است و با حوزه شناخت نسل جوان، انگيزهها، تعليم و تربيت و اقناع افکار عمومي سر و کار دارد. عاملي تصريح کرد: ارشاد امري انتظامي نيست.
