یک جای خالی 50 هزار پرستاری!

آرمان ملي: بحث مهاجرت نخبگان ايراني به کشورهاي ديگر، بحثي هميشگي بوده. آنچه نه تنها در مورد نخبگان که برخي مشاغل هم ديده مي‌شود. پرستار و جامعه پزشکي يکي از اين اقشار بودند که از زمان شيوع کرونا و مشکلات و محدوديت‌هاي شديدي که به لحاظ معيشتي براي آن‌ها پيش آمد، مهاجرتشان هم شدت بيشتري گرفت. در حال حاضر هم با توجه به شرايط و التهاباتي که اخيرا دامنگير جامعه شده، اين مهاجرت هم بيشتر شد و طبيعتا اين مهاجرت بيشتر، شامل حال پرستاران هم شد. هرچند که معاون توسعه و مديريت منابع سازمان نظام پرستاري، آمار مهاجرت پرستاران تقريبا مشابه سال گذشته دانسته اما اين آمار اگر مشابه هم باشد، رقم بالايي حدود 2000 نفر سالانه و به‌طور ميانگين 200 پرستار در هر ماه به گفته اين مقام مسئول را شامل مي‌شود. حميدرضا عزيزي، بخشي از مهاجرت را به دليل انگيزه خدمتي دانسته که به گفته او، «همکاران توقع دارند به نسبت خدمات ارزنده و وزيني که به واسطه کسب دانش و مهارت ارائه مي‌دهند به همان نسبت مورد لطف قرار گيرند؛ اما متأسفانه در اين زمينه ضعف داريم و همکاران ما گله‌مند هستند.» او با اشاره به اينکه پرستاران هنوز ريالي بابت تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري دريافت نکرده‌اند، گفته: «اين موضوع سبب گلايه‌مندي پرستاران مي‌شود و اين درحالي است که پرستاران ما حتي بيش از ظرفيت خود کار مي‌کنند که اين موضوع سبب فرسودگي آنها مي‌شود.» اما زماني که مهاجرت‌ها بيشتر شود، جاي خالي مهاجرت کننده‌ها هم بيشتر پيدا مي‌شود. در خصوص پرستاران، محمّد پاک‌مهر، نايب‌رئيس کميسيون بهداشت و درمان مجلس گفته: لازم است در سال آينده حداقل 50 هزار پرستار استخدام شوند. او علت اصلي اين جاهاي خالي را بازنشستگي پرستاران عنوان کرده و گفته: «با توجه به 10 هزار تختي که افزايش پيدا کرده و هفده هزار پرستاري که در سال 1399و 1400 بازنشسته شده‌اند ما 45درصد کمبود کادر پرستاري نسبت به وضع موجود داريم.»

کم لطفي‌هاي آگاهانه

مسئولين وزارتي از جمله وزير بهداشت در شهريور ماه قول داده بودند که پرداختي بر اساس قانون تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري را تا آخر همان ماه به حساب پرستاران واريز کنند، اما به گفته معاون توسعه و مديريت منابع سازمان نظام پرستاري، تا اين لحظه هنوز ريالي بابت تعرفه‌گذاري خدمات به پرستاران پرداخت نشده است و اين معاون به گفته خودش شديدا از اين موضوع گله‌مند است و اينکه «اين امر بايد در وزارت بهداشت و بدنه دولت رفع شود.» عزيزي، در ادامه اظهار گله‌مندي‌هاي خود افزوده: «مقرر شده بود بودجه قانون تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري به مجموعه وزارت بهداشت و سازمان بيمه سلامت داده شود که بر اساس پيگيري‌هاي ما مشخص شد به‌رغم گذشت هشت ماه از سال 1401 سازمان برنامه و بودجه هنوز مبلغي پرداخت نکرده است. همه ما به وضعيت اقتصادي و معيشتي کشور آگاه هستيم و معتقديم سازمان برنامه و بودجه در زمينه پرداختي‌هاي قانون تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري به پرستاران کم لطفي کرده‌اند.» معاون توسعه و مديريت منابع سازمان نظام پرستاري باز هم به دستورات و وعده‌هاي پيشين از بالاترين مقام‌ها تا پايين‌ترين‌ها را اشاره کرده، واژه کم لطفي را بارها تکرار کرده و گفته: «به‌رغم گذشت دو سال از دستور رهبري، با وجود برخي مقاومت‌ها در بدنه وزارت بهداشت و دانشگاه‌هاي علوم پزشکي، تا قبل از روز پرستار سالجاري که حدود يک ماه تا آن زمان باقي مانده، اتفاقات خوبي در اين زمينه رخ دهد.» او به اتفاقات اخير کشور، هم اشاره کرده، از آن تحت عنوان ناآرامي‌هاي اخير ياد کرده و گفته که «بار اورژانس‌ها و بيمارستان‌ها سنگين‌تر شده و همکاران ما باز هم با تمام توان خدمت دادند، اما متأسفانه اين قانون مترقي اجرايي نشده است که به نظر ما اين امر کم لطفي است.» وضعيت پرداخت مطالبات پرستاران، از نظر اين مقام مسئول، اينگونه است: «برخي از دانشگاه‌ها نزديک يک سال تاخير در پرداخت کارانه‌ها دارند. ميانگين عدم پرداخت مطالبات دانشگاه‌هاي علوم پزشکي به همکاران ما (عمدتا کارانه) حدود هشت ماه است؛ هر چند که شايد در نقطه‌اي ميزان عدم پرداخت مطالبات کمتر از اين باشد. اين درحالي است که پرستاران ما در وضعيتي کار مي‌کنند که نسبت پرستار به تخت در کشور در مقايسه با جهان بسيار پايين است و اخيرا در جلساتي که با مديران پرستاري شهر تهران داشتيم، مشخص شد حتي در تهران هم نسبت «يک پرستار به ازاي يک تخت» را نداريم و اين در شرايطي است که استاندارد دنيا 5/2 پرستار به ازاي هر تخت بيمارستاني است و اين نشان مي‌دهد که پرستاران ما حتي بيش از ظرفيت خود کار مي‌کنند. اين موضوع سبب فرسودگي پرستاران مي‌شود و اين مردم هستند که به دنبال آن نمي‌توانند خدمت مناسب دريافت کنند.»

نامه نگاري‌ها ادامه دارد

اما همان طور که گفتيم، معاون توسعه و مديريت منابع سازمان نظام پرستاري در کالبدشکافي به ظاهر دلسوزانه خود براي قشر پرستاران، آمار مهاجرت را حدود 2000 نفر سالانه و به‌طور ميانگين 200 پرستار در هر ماه دانسته و همزمان محمّد پاک‌مهر، نماينده مجلس، يک جاي خالي 50 هزار نفري را براي پرستاران ترسيم کرده. او در هفدهمين نشست شوراي عالي نظام پرستاري، گفته: «در سال 1399و 1400 حدود 17 هزار پرستار، بازنشسته شده است و 10هزار تخت بيمارستاني نيز به تخت‌هاي موجود اضافه شد. همچنين وضعيت استاندارد کادر پرستاري ما به تخت هشت‌دهم يا نه‌دهم در کشور است و حداقل استانداردي که ما بايد تأمين کنيم، يک و هفت دهم است، با توجه به 10 هزار تختي که افزايش پيدا کرده و هفده هزار پرستاري که بازنشسته شده‌اند ما 45درصد کمبود کادر پرستاري نسبت به وضع موجود داريم.» اين نماينده مردم در مجلس شوراي اسلامي ادامه داده: ‌«در حال حاضر نياز است براي سال 1402 از سازمان امور استخدامي و برنامه و بودجه کشور، مجوز حداقل استخدام 50 هزار پرستار را پيگير شويم. زيرا تأمين نيرو در حوزه نظام سلامت به ويژه کادر پرستاري يک ضرورت است، زيرا با توجه به 17هزار پرستار بازنشسته و افزايش 10هزاري تخت‌هاي بيمارستاني و همچنين کمبود نيروي پرستار، نياز است، مجوز استخدام در سال آينده داده شود.» او از ارائه نامه‌اي براي تأمين بودجه اجراي قانون تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري به رئيس‌جمهور ياد کرده و گفته: «خواسته اکيد کميسيون بهداشت و درمان از رئيس‌جمهور اين بود که پنج هزار ميليارد، براي عملياتي شدن قانون تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري در نظر بگيرد.»او گفته که در بحث اجراي قانون تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري با تمام تلاش وظيفه خود را به عنوان يک نماينده انجام داده‌، «زيرا کمک به پرستار کمک به نظام سلامت جامعه است و ما وظيفه داريم ايجاد نشاط و انگيزه را براي کادر درمان گسترش دهيم.» نايب‌رئيس دوم کميسيون بهداشت و درمان مجلس بيان کرد: قانون تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري در سال 1386 مصوب شده است و بيش از 15 سال از اجراي آن مي‌گذرد که اين قانون براي برخي از حوزه‌هاي درمان اجرايي شده است، اما براي پرستاران که جزو خواسته‌هاي بحق آنهاست بلاتکليف مانده بود، پس ضرورت دارد تا براي جامعه پرستاري نيز اجرا شود.