آرمان ملي - حميد شجاعي: فضاي مجازي و شبکههاي اجتماعي امروز به بخش ناگسستني و جداناپذير زندگي مردم تبديل شده و توانسته جاي خود را در جامعه به خوبي باز کند. اين در حالي است که با توجه به اينکه تا پيش از اين صرفا تمامي اخبار و اطلاعات از سوي رسانههايي همچون صداوسيما يا برخي رسانههاي رسمي مطرح ميشد با به وجود آمدن شبکههاي اجتماعي اين رسانههاي جديد بهراحتي توانستند جايگزين برخي رسانههايي که نسبت به آنها از قابليت و کارکرد کمتري برخوردار بودند شوند. شايد آنچه امروز باعث شده تا مردم گرايش و تمايل بيشتري به شبکههاي اجتماعي به ويژه اپليکيشنهايي همچون اينستاگرام و تلگرام داشته باشند اين باشد که اين شبکههاي اجتماعي و پيام رسانها هميشه در دسترس، آزاد و متنوع بوده و فضاي مناسبي براي فعاليت و به ويژه کسب و کارهاي مختلف هستند. چيزي که برخلاف تبليغات بسيار چه به جهت قابليتهاي فني و زيرساختي و چه به جهت جذابيت و جامعه پذير بودن در اپليکيشنهاي داخلي وجود ندارد و با وجود تاکيدات بسيار به استفاده از فضاي داخلي جامعه رويکرد چندان مثبتي به اين برنامهها ندارد. اين در حالي است که پس از ناآراميهاي اخير در کشور و قطع متناوب اينترنت ضرر و زيان بسياري به کسب و کارهاي آنلاين وارد شده و بيش از 9 ميليون کسب و کار با مشکل مواجه و بسياري از کار بيکار شدهاند. با اين حال گويا نگاه مسئولان امر به اين مساله چندان دغدغهمندانه نيست و در راستاي سياستهاي خود نه تنها در راستاي حل مشکل و رفع فيلتر از اين شبکهها اقدامي نميکنند؛ بلکه کسب و کارها را به حضور در پلتفرمهاي داخلي ترغيب ميکنند. اين در شرايطي است که خودشان به نواقص اين پلتفرمها واقفند؛ اما به جاي ايجاد فضاي رقابتي ميان اپليکيشنهاي داخلي و خارجي و حمايت؛ پلتفرمهاي خارجي را فيلتر و به حمايت از اپليکيشنهاي داخلي ميپردازند. اين در حالي است که اخيرا احمد راستينه، سخنگوي کميسيون فرهنگي مجلس گفته: «اگر پلتفرمهاي داخلي نتوانند ظرفيت لازم را براي مراودات لازم براي مردم فراهم کنند ما در کميسيون هم مطرح کرديم و با وزير صحبت کرديم که اگر در فرصتي که به پلتفرمهاي داخلي براي رفع معايب و ارتقاي بسترها داده شده نتوانند اقدامات لازم را انجام دهند؛ اين احتمال وجود دارد که به سمت خريد يک پلتفرم قوي خارجي، حرکت کنيم» حال بايد ديد با توجه به شرايط حاضر در جامعه و تمايل مردم به شبکههاي پر مخاطب و جذاب فيلتر شده بالاخره چه تصميمي در خصوص پلتفرمهاي محبوب جامعه که از قضا بسياري از کسب و کارها را نيز پوشش ميدهد اتخاذ خواهد شد.
لزوم آزادي و رقابت همه پلتفرمها
فيلترينگ اينستاگرام و واتساپ باعث شده نه تنها اکثريت جامعه از اين تصميم ابراز نارضايتي کنند و به سمت ابزاري براي دور زدن فيلترينگ بروند؛ بلکه رويکرد و نگرش منفي نيز به پلتفرمهاي داخلي داشته باشند. در حالي که اگر بنا بود شرايط به درستي پيگيري شود بايد اجازه فعاليت به همه شبکههاي اجتماعي داخلي و خارجي داده ميشد و آن زمان حضور يا عدم حضور در اين برنامهها به عهده جامعه گذاشته ميشد و مشخص ميشود مردم از کدام پيام رسان يا پلتفرم استقبال ميکنند. پرسش اينجاست که چرا نبايد اين بستر و فضا براي رقابت همه پلتفرمهاي داخلي و خارجي فراهم باشد؟ نگاهي به اظهارات اخير عيسي زارعپور وزير ارتباطات نشان ميدهد که وي نيز قائل به انتخاب مردم است؛ اما در انتخاب خود حمايت تام و تمام از پلتفرمهاي داخلي را مطرح ميکند. جايي که ميگويد: «آنچه که من احساس وظيفه ميکنم و درحال انجام است، تقويت پلتفرمهاي داخلي و حمايت از آنهاست تا کساني که وارد اين پلتفرمها ميشوند، حتي مردم، ابزار کسب و کار برايشان فراهم شود. فارغ از اينکه چه اتفاقي ميافتد، اگر تصميمگيري هم بشود که پيامرسانهاي خارجي باز شوند، يک پلتفرم داخلي هم وجود دارد با اين همه حمايت و امکاناتي که دولت فراهم کرده است و پس از آن مردم انتخاب ميکنند. پلتفرمهاي خارجي هم هستند که هيچ کدام از موارد در آن نيست». آنچه مسلم است با پيشرفتهاي اخير اينترنت ماهوارهاي استارلينک که امروزه در بسياري از نقاط دنيا مورد استفاده قرار گرفته است؛ به نظر ميرسد که شرايط اينگونه نماند و تغيير خواهد کرد. لذا بايد با يک ديد همه جانبهنگر و لحاظ همه جوانب به اتخاذ تصميم و اقدامهايي همت گمارد تا بتوان جامعه را نيز در اين خصوص به اقناع رساند.
واتساپ و اينستاگرام نمايندگي خود را در ايران داير کنند
يک نماينده مجلس در خصوص محدوديتهاي اينترنتي و مشکلات مردم اظهار داشت: دولت بايد در اين موضوع سرعت خود را بيشتر کند. وزارت ارتباطات در تلاش است که اينترنت ADSL را با فيبر نوري تقويت کند. پهناي باند در برنامه روبيکا افزايش پيدا خواهد کرد و من به کسب و کارها توصيه ميکنم که به روبيکا بروند و به جاي مطمئن بيايند. مطمئنتر از روبيکا وجود ندارد. بهروز محبي نجمآبادي گفت: مردم بايد به حاکميت و نظام اعتماد کنند. ما نمايندگان مجلس مدافع سرسخت آنان هستيم. قرار است که به روبيکا پهناي باند سه برابري نسبت به استارلينک بدهند و قيمت آن نيز کاهش خواهد يافت. مردم ميخواهند کسب و کار داشته باشند، کار ديگري که نميخواهند انجام دهند. نماينده سبزوار در مجلس در خصوص فعاليت برخي مسئولان در فضاي مجازي اينستاگرام، توئيتر و تلگرام و تناقض اين مساله با رويکرد دولت بيان کرد: اين موضوع تناقض دارد و بايد حل شود. من مسئول اگر در آنجا جواب ندهم، دشمن ميدان را کامل در اختيار ميگيرد. اگر نروم، ميدان را کامل واگذار کردهام و دشمن هم در آنجا يکهتازي کرده و دروغ مينويسد، تقطيع ميکند و غيره. قطعا من بايد پاسخگو باشم. اما بايد به هرحال اين پارادوکس و تناقض را حل کنيم. وي در خصوص برداشته شدن محدوديتهاي اينترنت اظهار کرد: وزير گفت محدويتها برداشته شده و فقط در واتساپ و اينستاگرام مشکل داريم. آن دو شرکت هم اگر نمايندگي خود را در ايران داير کنند، بعد با وزير صحبت خواهيم کرد که اين دو شرکت به شکل کاملا باز فعاليت خود را انجام دهند. نماينده اين دو شرکت در اينجا حضور داشته باشند تا هرکس خطا و کلاهبرداري کرد، پاسخگو باشند.