شهرهای بالای ۲۰ هزار نفر در انتظار پزشک خانواده
تفاوت از زمين تا آسمان شده، طرح پزشک خانواده را ميگوييم؛ از زمان تولد اين طرح تا به امروز هر کسي که دستي بر آتش نظام سلامت داشته و بهقولي کارشناس سلامت بوده است دستي هم به سر و روي طرح پزشک خانواده کشيده و تغييرش داده است. حالا طرح جديد پزشک خانواده متشکل از چند بسته خدماتي است. تا دو ماه ديگر طرح پزشک خانواده در شهرهاي با جمعيت بالاي 20 هزار نفر يعني حدود 57 ميليون نفر از جمعيت کشور اجرايي ميشود؛ اينها را مصطفي رضايي رئيس مرکز مديريت شبکه وزارت بهداشت و درمان به خبرآنلاين ميگويد. او توضيح ميدهد: «قرار است براي هر 2500 نفر جمعيت يک پزشک و يک مراقب پيگير سلامت درنظر گرفته شود.»
اين اما همه ماجرا نيست، دست وزارت بهداشت و درمان از بستههاي سلامتي اين طرح پر است. آنطور که رضايي تشريح ميکند، به ازاي هر 30 هزار نفر جمعيت در منطقه يک کارشناس تغذيه و مشاور روانشناس خدمات ارائه ميدهند. مشاوران صنعتي و بهداشتي هم به فراخور نياز منطقهاي که طرح در آنجا اجرا ميشود به کار گرفته خواهند شد. تفاوت اصلي طرح نسبت به 18 سال قبل هم همين است، اينکه ارائه خدمات با انعطاف بيشتري انجام ميشود و قرار است مراقبان سلامت در هر حوزهاي که نياز مردمي در آن زمينه احساس ميشود، بهکار گرفته شوند؛ با اين توضيحات بعيد نيست به زودي مراقباني براي فرهنگسازي مسائل شهروندي و مراقبتهاي اجتماعي در نظر گرفته شود. آن طور که عينالهي پيش از اين توضيح داده طرح پزشک خانوادهاي که در نيمه دوم امسال اجرا ميشود، اجباري نخواهد بود؛ يعني هر فردي که دوست دارد ميتواند از مشاوره مراقبان سلامت استفاده کند و اين طور نيست که مراجعان مجبور به استفاده از خدمات پزشکان باشند.
عزم جزم اجرايي شدن
اينطور که به نظر ميرسد عزم همه جزم شده است تا طلسم 18 ساله بشکند و طرح پزشک خانواده با ظاهري نو روي اجرايي شدن را به خود ببيند. سوال اما اين است که چه تضميني براي اجرايي شدن طرحي که لقب ناکامترين طرح نظام سلامت را از آن خود کرده وجود دارد؟ از نظر رضايي دلايل ناکامي اجرا نشدن طرح برداشته شده است. او توضيح ميدهد: «مهمترين چالشي که در اين مدت وجود داشت، نبود عزم کافي مديران براي اجرا بوده وگرنه چه دليلي است که پايلوت طرح ده سال در دو استان فارس و مازندران به درازا بکشد در حالي که پايلوت بودن طرح ميتوانست در يک سال هم به ثمر بنشيند!»حالا اما رئيسجمهوري، وزارت بهداشت و درمان و مجلس شوراي اسلامي همپيمان شدند تا طرح را به اجرا دربياورند. عزم جدي اما تنها محرک حرکتي خودروي طرح پزشک خانواده نيست، خودروي طرح پزشک خانواده براي حرکت نياز به بنزين و يا همان محرک مالي هم دارد. هم رضايي و هم عينالهي تاکيد ميکنند که يکي از موانع طرح نبود بودجه و تامين منابع است و اتفاقا سازمان برنامه و بودجه هم قول مساعد داده است تا براي اجرايي شدن طرح منابع مالي را تامين کند.
لـــزوم نهـــايي سازي پرونده الکترونيک
يکي از مهمترين دلايل اجرايي نشدن طرح اما نبود زيرساختهاست، چهطور ميتوان طرح ارجاع را اجرا کرد، زماني که زيرساختهاي لازم مانند نسخهنويسي الکترونيک تا پيش از اين اجرا نشده بود. بههمين دليل است که علي جماليان رئيس بيمارستان لواساني به خبرآنلاين ميگويد که اجرايي نشدن طرح نسخه نويسي الکترونيک تا پيش از اين دليلي است براي اجرايي نشدن طرح پزشک خانواده. يکم دي ماه سال گذشته اما طرح نسخه نويسي الکترونيک در کشور و به صورت سراسري اجرا شد. هرچند که بعد از مدت زمان حدود 9 ماه از اجرايي شدن طرح نسخه نويسي الکترونيک، طرح هنوز مشکلاتي دارد با اين حال اما زمينه لازم براي اجرايي شدن طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع فراهم است. به اضافه اينکه وزير بهداشت و درمان هم توضيح داد که طرح پزشک خانواده از جمله طرحهايي است که مطالعه زيادي روي آن صورت گرفته و اجرايي شدنش نيازمند نهايي سازي پرونده الکترونيک در کشور بود.
ناظري براي اجرايي شدن
بجز وظايف وزارت بهداشت و درمان ارگانهاي ديگري هم هستند که در طرح پزشک خانواده نقش دارند، يکي از آنها شرکتهاي بيمه هستند. محمدمهدي ناصحي مديرعامل بيمه سلامت درباره نقش بيمهها در طرح پزشک خانواده به خبرآنلاين ميگويد: «بيمهها وظايف تامين منابع و تامين زيرساختها را در اين طرح به عهده دارند.»نظارت بر اجراي درست طرح پزشک خانواده هم به عهده بيمههاست که البته به قول ناصحي بهصورت همه جانبه و حتي با نظارت بر سيستم آموزشي پزشکان همراه است.
