ناآراميهاي يک ماه اخير در کشور در نوع خود اولين نبودهاند بلکه در گذشته نيز وقايعي از اين دست را شاهد بودهايم. چنانکه ميدانيم پديده طبيعي زلزله بر اثر اصطکاک گسلهاي موجود در پوسته زمين و ذخيره شدن انرژي آن در لايههاي زيرين و آزادشدن ناگهاني اين نيرو و انتقال آن به سطح زمين حاصل ميشود. بديهي است هر مقدار گسلها فشردهتر باشند ميزان انرژي ذخيره شده بيشتر و زلزله حادث شده نيز ويرانگرتر خواهد بود. در حال حاضر با توجه به اينکه کشور ما در يکي از پرخطرترين نقاط زلزلهخيز کره زمين يعني کمربند زلزلهخيزي آلپ هيماليا قرار دارد براي اکثر مناطق کشور، مخصوصا تهران، اميدواريم هر چند سال يکبار با وقوع زلزلههاي کوچکتر از 5 ريشتر، انرژي متراکم ناشي از سايش گسلها تخليه شود تا کار به زلزله بزرگ نکشد. زلزله يک پديده طبيعي است که نه قابل پيشبيني است و نه بزرگي و کوچکي آن دست بشر است. اما گسلهاي اجتماعي در همه کشورها و جوامع بشري وجود دارد ليکن نظامهاي حاکميتي مدرن براي جلوگيري از زلزلههاي سنگين اجتماعي سازوکار دارند. احزاب قدرتمند بهعنوان حلقه واسط حاکميت و مردم، مطبوعات و شبکههاي تلويزيوني آزاد و مستقل که منعکس کننده مطالبات مردم باشند، حق اظهار نظر و تجمع و تظاهرات آزاد و برگزيدگاني شنونده در حاکميت همه انرژي ذخيره شده در گسلهاي جوامع را قبل از رسيدن به مرز خشم آزاد مينمايند و لذا خطري کلّيت آن جوامع را تهديد نميکند. در کشور ما نيز اصل 27 قانون اساسي تجمعات و راهپيماييها را که بدون حمل سلاح باشد و مخل به مباني اسلام نباشد بدون هيچ قيد ديگري آزاد ميشمرد اما در دوره حاکميت دولتهاي مختلف در کشور، هيچ دولتي به ناراضيان و مخالفان خود اجازه تجمع و تظاهرات مسالمتآميز نداده است و عملا اين اصل اساسي بر زمين مانده است. رويکرد رسانههاي رسمي نيز به گونهاي است که کمتر توجهي به عمق مطالبات سياسي و اقتصادي و مشکلات اساسي مردم دارند. آنچه که از آنها به عنوان خطوط قرمز تلقي ميشود همان قطعات سخت گسلها هستند که به سختي به هم فشردهاند و اجازه آزاد شدن انرژي متراکم را نميدهند. لذا به نظر ميرسد که وقت آن است که نظام تدبير ما بهطور واقعبينانه انرژي ذخيره شده در جامعه را پايش نمايد و با گوش دادن به هشدار دلسوزان و فراهم کردن بستر مفاهمه و گفتوگو و احترام به مطبوعات مستقل، وجود تلويزيون هوشمند و چابک و اجراي اصل 27 قانون اساسي و مسئوليني شنواتر و پاسخگوتر، زمينه بروز زلزلههاي کوچک اجتماعي را فراهم کرده و از بروز زلزلههاي شديد اجتماعي جلوگيري کند.