اين روزها يک سر معاملات در فروشگاههاي موبايل مربوط به فيلترشکن است و هر چقدر بازار کسبوکارهاي آنلاين کساد است، بازار خريد و فروش فيلترشکن رونق دارد. فروشندگان ميگويند روزانه دهها مشتري دارند. هر فيلترشکن از 150 هزار تومان تا يک ميليون و 700 هزار تومان به فروش ميرود. حدود يک ماه از قطعي اينترنت و فيلترينگ ميگذرد. حالا ديگر فرستادن يک پيام در شبکههاي اجتماعي مانند واتساپ و اينستاگرام کاري است طاقت فرسا. بايد هفت خوان را گذراند تا بتوان يک فيلم چند ثانيهاي را در اينستاگرام مشاهده کرد. شرايطي که دکان هزاران شغل آنلاين را بست و برخي ديگر را نيز در آستانه تعطيلي قرار داده است بنابراين اين روزها صفحه بسياري از گوشيها حاوي چند فيلترشکن است؛ چه صاحب کسب و کار باشد چه کاربري که فقط بخواهد ارتباطات معمولي و روزمرهاش را با اطرافيانش داشته باشد.
فيلترشکن در بازار چند؟
يک فروشنده فيلترشکن ميگويد: «مشتري زياد دارم اما نميتوانم به همه اعتماد کنم. ممکن است مامور باشد. دردسر ميشود.» نميتوان بيشتر از اين با او وارد جزئيات شد چرا که سوالات بيشتر را پاي مامور بودنتان ميگذارد. او ميگويد: براي گوشيها ايفون فيلترشکن سه ماهه، 6 ماهه و يک ساله به ترتيب 400 هزار تومان، 600 هزار تومان و يک ميليون تومان ميفروشم. اکانت 6 ماهه و يک ساله دو کاربره است. دو کاربر ميتوانند به آن وصل شوند.» امروز هم عيسي زارعپور، وزير ارتباطات درباره فروش فيلترشکن گفت: فروش آن غيرمجاز است و متاسفانه هنوز جرمانگاري نشده است. در تلاشيم که جرمانگاري شود. راسته خيابان جمهوري در تهران را که برويد، به پاساژهاي معروف معاملات موبايل ميرسيد. پاساژ هشت طبقه معروف را که بگرديد، فروشندگاني هستند که فيلترشکن ميفروشند. آنها که نميفروشند هم آدرس دوستانشان را ميدهند و ميگويند: «برو آنجا کارت راه بيفتد.» غافل از اينکه همين نسخههاي فروشي را هم ممکن است پس از چند روز سرور آن را بزنند و قطع شود. به عبارتي کار خريدار موقت راه ميافتد و دوباره سر از همين بازار درميآورد. يکي از فروشندگان ميگويد: «بستگي دارد چه سيم کارتي داشته باشيد. همراه اول وصل نميشود. اگر سيم کارتت ايرانسل باشد، فيلترشکن سه ماهه، 500 هزار تومان و يک ساله، يک ميليون و 700 هزار تومان نصب ميکنم.» آن يکي ميگويد: «فيلترشکن براي خط ايرانسل 500 هزار ولي براي همراه اول 250 هزار تومان نصب ميکنم.» قيمتها ثابت نيست و هر فروشنده نرخ خودش را ميدهد. پيدا کردن فيلترشکن براي گوشيهاي با سيستم عامل ios کمي سختتر است. حتي فروشندهاي که به صورت اختصاصي وي پي ان ميفروخت ميگويد: «سخت وصل ميشود. فروش وي پي ان ايفون را کنار گذاشتهام، فقط براي اندرويد نصب ميکنم و ميفروشم». يک طبقه بالاتر در پاساژ اما فروشندهاي پيدا ميشود که براي گوشيهاي ايفون، تضميني فيلترشکن ميفروشد: «فيلترشکن يه ماهه، 150 هزار تومان، يک ساله 350 هزار تومان ميفروشم. قيمتها براي سيستم عامل اندرويد و ios يکي است. تضميني است و در سيستم هم ثبت ميکنم و اگر مشکلي پيش آمد مراجعه کنيد. يا پول را پس ميدهيم يا فيلترشکن ديگري برايتان نصب ميکنيم. روزانه دهها مشتري داريم، راضي هستند. به عبارتي هفت خوان را هم که بگذارنيد باز بايد نگران اين باشيد که اينترنت قطع ميشود يا نه. اگر قطع نشود فيلترشکن بتواند کار کند يا نه. ضمن اينکه خريد VPN و عبور از سد فيلترينگ هم به عادي شدن کسبوکارهاي آنلاين کمکي نکرد. اخيرا سعيد نقوي، عضو هيأت مديره اتحاديه فناوران رايانه از افزايش سه هزار درصدي تقاضا براي خريد vpn خبر داد. نقوي به ايلنا گفت: «گزارشها نشان ميدهد دامنه جستوجوي کاربران ايراني براي دريافت فيلترشکن يک رکود تاريخي را ثبت کرده است. اين تقاضا بعد از قطعي تلگرام تجربه نشده بود.» همه اين شرايط، کرکره هزاران کسب و کار آنلاين را پايين کشيده است. در حالي که بنا بر دادههاي مرکز آمار ايران حدود 11 ميليون نفر از راه شبکههاي اجتماعي کسب درآمد ميکنند و اخيرا سازمان نظام صنفي رايانهاي گزارشي از زيان قطعي اينترنت به کسبوکارها گزارشي منتشر کرد. بر اساس اين گزارش تا 17 مهرماه، بيش از 41 درصد شرکتها 25 تا 50 درصد درآمد خود را در اين مدت از دست دادهاند. همچنين حدود 47 درصد هم بيشتر از 50 درصد کاهش فروش داشتهاند همچنين تحقيقات اين سازمان نشان ميدهد که قطعي اينترنت و اعمال محدوديتها، روزانه بين 50 تا 500 ميليون تومان به هر کسبوکار ضرر وارد ميکند. البته اين ضرر کوتاهمدت قطعي اينترنت است و امکان برآورد خسارت بلندمدت آنها وجود ندارد. به گزارش تجارت نيوز ، با وجود انتقاد کاربران، صاحبان کسبوکارها، کارشناسان اقتصادي و اجتماعي همچنان در بر همان پاشنه ميچرخد. اينترنت حال و روز خوبي ندارد و فيلترينگ شبکههاي اجتماعي هم ادامه دارد. وزارت ارتباطات هم پاسخگوي اين وضعيت نيست. پيش از اين وزير ارتباطات گفته بود رفع فيلتر واتساپ و اينستاگرام بر عهده وزارت ارتباطات نيست. حالا هم معاون او خطاب به منتقدان گفته خودتان بايد فکر اينجا را ميکرديد و روي اينستاگرام حساب نميکرديد! محمود ليائي گفت: «مردم نسبت به شرايط اينترنت و فيلترينگ اينستاگرام ابراز شکايت کردند. من به آنها گفتم شما خودتان از قبل به اين فکر بوديد که احياناً اگر روزي اينستاگرام بسته شود چه اتفاقي ميافتد؟ خودتان بايد به فکر ميبوديد و از ابتدا از ابزاري نظير اينستاگرام استفاده نميکرديد.» صداي منتقدان اگرچه از سوي مسئولان شنيده نميشود اما به گوش فيلترشکن فروشها رسيده است. بازاري که شايد طرح صيانت دکان آنها را هم تخته کند. کاربران بمانند و دالان تاريک اينترنت ملي و قطع ارتباط با دنياي آزاد اطلاعات.