رویای برق ارزان از پشتبامها
آرمان ملي - صديقه بهزادپور: توليد برق از طريق نصب پنلهاي خورشيدي در محل پشت بامها مدتهاست از سوي وزارت نيرو ارائه شده اما به دلايل مختلفي چون نبود توان خريد تجهيزات گران قيمت اين پنلها، همکاري نکردن بانکها جهت واگذاري وام و تسهيلات ارزان قيمت به متقاضيان با وجود برخورداري ايران از انرژي پاک و رايگان خورشيدي همچنان معلق مانده است اين در حالي است که به گفته کارشناسان اجراي اين طرح صرفهجويي بسياري در مصرف گاز، برق و در مجموع انرژي براي ايران بههمراه خواهد داشت که البته نيازمند فراهم آوردن بستر مناسب براي آن است تا همرديف با ديگر کشورهاي همسايه مانند ترکيه در اين عرصه پيشتاز باشد و استفاده از انرژيهاي تجديدپذير را جايگزين ديگر انرژيهاي پرچالش کند.
مشکلات پيش روي پنلهاي خورشيدي
بهروز مرادي نماينده سابق مجلس شوراي اسلامي در اين خصوص به «آرمان ملي» گفت: نصب پنلهاي خورشيدي روي پشت بامها با هدف توليد برق از سوي دولت به ظاهر مطلوب به نظر ميرسد اما اجراي آن در مراحل نخست حاکي از وجود مشکلاتي در اين زمينه است، هر چند در صورت اجراي بهينه مفيد است. او افزود: اجراي اين طرح با وجود ساده بودن پيچيدگيهاي خاص خود را دارد که در صورت همياري دولت و سازمانها و افراد حقيقي و حقوقي در اين زمينه ميتواند عملياتي شود اما بازده پايين پنلهاي خورشيدي، تجهيزات گران قيمت اين پنلها، نبود فرهنگ استفاده صحيح از اين تجهيزات از جمله مشکلاتي که است در پيش روي اجراي اين طرح قرار دارد.
عقب ماندگي در تجديدپذيرها بايد جبران شود
مرادي ادامه داد: پنلهاي خورشيدي توسط متوليان اجرايي و با همکاري سازمانهايي مانند کميته امداد روي پشت بامها نصب خواهد شد اما براي نگهداري و تعمير آن با مشکلاتي مواجه شدهاند که در برخي از موارد باعث توقف استفاده از آن با توجه به هزينههاي سنگين در اين زمينه شده اين در حالي است که کشورهاي همسايه مانند ترکيه و سوريه نيز هم در نصب پنلهاي خورشيدي و هم در استفاده از آبگرمکنهاي خورشيدي در محل پشت بامها از ما بسيار جلوتر هستند. اين کارشناس اقتصادي اضافه کرد: توليد برق کم از پنلهاي خورشيدي از طريق اينورترهاي برق 220 ولت و تزريق آن به شبکه داراي سختيهايي است از اين رو بسياري از کارشناسان و مسئولان در انديشه نصب آبگرمکنهاي خورشيدي روي پشت بامها هستند که علاوه بر نصب و نگهداري راحتتر هم قادر به تامين آب گرم مصرف کننده در تمام مدت سال و هم تامين انرژي گرمايشي شوفاژها خواهند بود از سويي با نصب آبگرمکنها بيش از 20 درصد در مصرف گاز نيز صرفه جويي ميشود که با توجه به قرار گرفتن در شرايط بحران انرژي امتياز خوبي محسوب ميشود. مرادي توضيح داد: نصب پنلهاي خورشيدي بر روي پشت بامهاي وسيع مراکزي مانند ساختمانهاي بزرگ وزارتخانهها و ادارات بزرگ با پشت بام يک شکل و يا ساختمانهاي نمايشگاه بينالمللي در صورتي که پشتيباني خوبي در خصوص نگهداري آن وجود داشته باشد نيز موثر خواهد بود همچنين در صورت تعامل با دولت در حوزه ساخت و ساز نيز ميتوان استقرار پنلهاي خورشيدي در پروژههاي مسکوني مانند نهضت ملي مسکن همراه با بستر مناسب پشت بامهاي آنها زمينهاي را فراهم کرد که علاوه بر تامين انرژي واحدهاي مسکوني در اين مناطق فرصت خوبي براي فروش مازاد برق توليد فراهم آيد.
ضرورت فراخوان ساخت تجهيزات پنلهاي خورشيدي
اين نماينده سابق مجلس معتقد است: اعلام فراخوان از شرکتهاي دانش بنيان براي ساخت تجهيزات نوين پنلهاي خورشيدي به منظور توليد انرژي برق ميتواند بستر خوبي براي استفاده از انرژي خورشيدي مناسب فراهم آورد اما از آنجا که اجراي طرح نصب پنلهاي خورشيدي روي ديوار يا ميز و ديگر نقاط در منزل و ساختمانها پيش از اين در کشورهايي مانند مالزي و اندونزي امتحان خود را پس داده است و گزينه خوبي براي صرفه جويي در مصرف برق توليدشده از نيروگاهها با سوختهاي ديگر است. او درباره عدم همکاري بانکها جهت واگذاري تسهيلات به متقاضيان نصب اين پنلها روي پشت بامها گفت: واگذاري اعتبارات و تسهيلات به پروژهها در حوزههاي مختلف همواره در کشور ما قطره چکاني بوده است و به جاي اينکه به واحدهاي توليدي و فعال تسهيلات حمايتي ارائه گردد در محلهاي غيرفعال و غيرمولد واگذار ميشود که باعث کندي حرکت چرخ اقتصاد در کشور ميشود.
تسهيلات بانکي براي تجهيز پشت بامها
سيد محمد جواد موسوي، نايبرئيس انجمن سازندگان و تأمينکنندگان کالا و خدمات انرژيهاي تجديدپذير بر اين باور است که وزارت نيرو و ساتکا با مجموعههاي حمايتي مثل کميته امداد، بهزيستي، بسيج مدلي تعريف کرده که سامانه 5 کيلووات حمايتي براي اقشار کم درآمد نصب ميشود که طبق اين تفاهم نامه، براي تجهيز پشت بام خانوادههاي کم درآمد حدود 100 ميليون تومان تسهيلات داده ميشود اگرچه هنوز هم تسهيلات بانکي براي تجهيز پشت بامها رقم کمي است اما چون سود بانکي تسهيلات براي اقشار کم درآمد 4 درصد است باز هم ميتوان از اين فرصت استفاده کرد و طبق اين تفاهم نامه براي 110 هزار خانه ميتوان تجهيزات نيروگاهي نصب کرد تا منبع درآمدي براي خانوادههاي نيازمند باشد البته خانوارهايي که تحت پوشش سازمانها و نهادهاي حمايتي نيستند هم ميتوانند به صورت مستقيم به بانکها مراجعه و تسهيلاتي دريافت کنند.
نيروگاههاي خورشيدي خانهها چقدر هزينه و درآمد دارد؟
موسوي افزود: تجهيز پشت بامها با ابزار و وسايل با کيفيت بالا حدود 140 تا 150 ميليون تومان هزينه دارد که بيشتر تجهيزات توليد برق مثل پنلها وارداتي است و با افزايش قيمت ارز اين هزينهها هم بيشتر ميشود که بر اساس نرخهاي جديد که تا چندروز ديگر اعمال ميشود بنابراين رقم هرکيلو وات برق توليدي خريداري شده توسط اقشار مورد حمايت 220 تومان است و قرارداد خريد تضميني براي آن بسته ميشود و برق توليدي ديگر خانوادهها هم هرکيلووات 1900 تومان محاسبه ميشود و اگر اين اعداد و ارقام را براي يک ماه محاسبه کنيم با نرخ 1900 تومان هر کيلووات برق توليدي، ماهانه بين يک ميليون و 500 تا يک ميليون و 800 هزارتومان درآمد نصيب خانوادهها ميشود بنابراين براي خانوارهاي معمولي در يکي دوسال ابتدايي اقساط اين وام بيشتر از درآمد برق توليدي ميشود ولي در سالهاي بعدي اين تجهيزات ميماند و درآمد مستمر خود را دارد اما براي خانوادههاي مددجو حداقل مبلغي به عنوان درآمد باقي ميماند. موسوي ادامه داد: چند ابزار اصلي براي نيروگاههاي خورشيدي پشت بامها نياز است مانند پنل، اينورتر و کنترل کننده شارژباتري که پنلها و اينورترها عموما وارداتي هستند و شرکتهاي داخلي نميتوانند نيازهاي کشورمان را تامين کنند از طرف ديگر انجمن ساتکا در اتاق بازرگاني ايران (مخفف انجمن سازندگان، تامين کنندگان کالا و خدمات تجديدپذير است) که حدود 200 شرکت در زيرمجموعه خودش دارد که شامل توليدکنندگان، پيمانکاران، سازندگان و مشاوران است که مردم ميتوانند با ارتباط با شرکتها و پيمانکاران زيرمجموعه ساتکا براي تجهيز پشت بامهايشان هماهنگ کنند.
پنل خورشيدي فقط روي کاغذ
نايبرئيس انجمن ساتکا درباره ميزان استقبال از نصب تجهيزات نيروگاهي بر بام خانهها بيان کرد: همزمان با کشورهاي همسايه براي تجهيز پشت بامها اقداماتي انجام شده، اما به واسطه برنامههايي که عملي نشد از آن عقب هستيم براي مثال ترکيه که حدود 18. 5 گيگاوات برق نيروگاهي دارد که 10 گيگاوات آن نيروگاههاي بادي و 8. 5 گيگاوات هم خورشيدي است در حالي که هنوز به يک گيگاوات هم نرسيده و اين نتيجه برنامهريزيهايي بوده که در اين سالها رخ داده است همچنين در دولت جديد برنامههاي خوبي صورت گرفته که هنوز روي کاغذ است و البته اجرايي نشده است که اميدواريم اين برنامهها عملياتي شود اين درحالي است که ديگر کشورها در اين زمينه سرمايهگذاريهاي سنگيني کردهاند و 80 درصد توسعهاي که در اين سالها صورت گرفته براي انرژيهاي تجديدپذير بوده است.
