فاصله نجومی بانک‌های دولتی با بانک‌های بورسی

روز 20 مهر ماه بود که سامانه کدال ميزبان صورت‌هاي مالي سال 1400 بانک‌هاي دولتي بود. 6 بانک ملي، مسکن، کشاورزي، صنعت و معدن، توسعه صادرات و توسعه تعاون، بانک‌هايي بودند که صورت‌هاي مالي خود را در سامانه کدال منتشر کردند که در ميان اين بانک‌ها، تنها بانک ملي بود که به روند زياندهي خود ادامه داده بود. در حالي که بانک ملي در سال 1400 متحمل زيان خالص دو هزار و 676 ميليارد توماني شده بود، پنج بانک ديگر موفق شده بودند که سال گذشته را با سوددهي به پايان برسانند که با اين وجود بررسي حاشيه سود خالص بانک‌هاي سودده دولتي نشان مي‌دهد که بهره‌وري در اين بانک‌ها بسيار پايين‌تر از حد استاندارد است. بانک‌هاي دولتي حتي در مقايسه با بانک‌هاي بورسي نيز عملکردي فاجعه‌بار رقم زده‌اند و مديريت دولتي باعث شده که حاشيه سود بانک‌هاي دولتي که نشان دهنده بهره‌وري آنهاست، فاصله‌اي نجومي با بانک‌هاي بورسي داشته باشد.

حاشيه سود چه چيزي را نشان مي‌دهد؟

حاشيه سود خالص يکي از نسبت‌هاي مالي براي مقايسه شرکت‌هاست که نشان مي‌دهد هر شرکت از فروش خود چه ميزان سود کسب کرده است. محاسبه حاشيه سود خالص براي بانک‌ها نمايانگر اين موضوع است که هر بانک چه ميزان از درآمدهاي خود را به سود تبديل کرده است. به عبارت ديگر، اين نسبت بهره‌وري بانک در استفاده منابع درآمدي خود را نمايش مي‌دهد. حاشيه سود خالص از تقسيم سود خالص يک بانک بر درآمدهاي عملياتي آن به‌دست مي‌آيد. اين ميزان هرچه بالاتر باشد به اين معني است که بانک‌ها توانسته‌اند از درآمدهاي خود سود بيشتري کسب کنند و بازدهي بالاتري دارند. بر اساس صورت‌هاي مالي پنج بانک دولتي که در سال 1400 سودده بوده‌اند، نسبت حاشيه سود اين بانک‌ها در سطوح بسيار پاييني قرار دارند. حاشيه سود خالص بانک توسعه صادرات معادل 1٫83 درصد، بانک صنعت و معدن 0٫33 درصد، بانک مسکن 0٫2 درصد، بانک کشاورزي 0٫18 درصد و بانک توسعه تعاون 0٫03درصد ثبت شده است. مقايسه حاشيه سود اين بانک‌ها با بانک‌هاي بورسي از اختلاف نجومي ميان آنها حکايت دارد. در حالي که ميانگين حاشيه سود خالص بانک‌هاي بورسي معادل 53درصد است، همه بانک‌هاي دولتي حاشيه سودي کمتر از دو درصد را ثبت کرده‌اند.

علت حاشيه سود بالاي بورسي‌ها چيست؟

به گزارش تجارت‌نيوز، نکته قابل توجه در اين گزارش، حاشيه سود بيش از حد بالاي برخي از بانک‌هاي بورسي است. بانک‌هايي مثل گردشگري، شهر، پاسارگاد و خاورميانه حاشيه سودهاي بسيار بالايي را رقم زده‌اند که البته اين اعداد خيلي هم قابل اتکا نيست. بخش عمده اين حاشيه سودهاي بالا به دليل درآمدهاي غيرعملياتي بالاي بانک‌هاي مذکور است. اين حاشيه سود از آن جهت قابل اتکا نيست که درآمدهايي از اين دست مداوم نيستند و از عمليات بانکداري بانک‌ها حاصل نشده‌اند. اختلاف نجومي حاشيه سود خالص بانک‌هاي دولتي با بورسي‌ها، مويد آن است که مديريت دولتي بر اين بانک‌ها کارآمد نبوده و بانک‌هاي دولتي از مديريت خود ضربه خورده‌اند. بهره‌وري پايين بانک‌هاي دولتي در سال‌هاي اخير سبب شده که اين بانک‌ها با کوهي از زيان انباشته مواجه باشند. به طوري که زيان انباشته اين بانک‌ها در پايان سال 1400 به 86هزار و 736ميليارد تومان رسيد که 3٫1درصد بيشتر از سال گذشته است.