دنياي سوفي
«دنياي سوفي» يک رمان فلسفي اثر ياستين گوردر، نويسنده نروژي است که چاپ اول آن در سال 1991 ميلادي در نروژ منتشر شد. اين اثر، داستاني است که تاريخ فلسفه را به زباني ساده تشريح ميکند. اين کتاب تاکنون به 54 زبان برگردانده شده و توجه همگان را به خود جلب کرده است. کتاب با روايت سوم شخص به ماجراهاي «سوفي آموندسن»، دختر چهارده ساله نروژي ميپردازد که با مادرش زندگي ميکند. در ابتداي داستان، سوفي نامههايي از يک فرستنده ناشناس دريافت ميکند که در آنها سؤالهايي مانند «تو کيستي؟» و «جهان چگونه به وجود آمد؟» نوشته شدهاند. مدتي بعد او بستههاي بزرگتري دريافت ميکند که آغازگر يک دوره آموزش فلسفه براي او هستند. سوفي به زودي پي ميبرد که تمام بستهها توسط «آلبرتو کناکس» براي وي ارسال ميشوند. نويسنده اين کتاب، ياستين گوردر، در نروژ به سال 1952 متولد شده است. او سالها در «برگن» فلسفه تدريس کرده است و پيوسته در فکر متن فلسفي سادهاي بود که براي شاگردان جوانش مفيد باشد. چون متن مناسبي نيافت، شروع به نوشتن کرد و دنياي سوفي (1991) را آفريد. کتاب با استقبال غيره منتظرهاي روبهرو شد و در همان چند سال اول انتشار به بيش از30 زبان ترجمه شد و تاکنون ميليونها نسخه از آن در جهان فروش رفته است. گوردر استاد سادهنويسي و ايجاز است. 3 هزار سال انديشه را در 600 صفحه ميگنجاند.
اتحاديهي ابلهان
داستان انتشار «اتحاديهي ابلهان» نوشته جان کندي تول داستان غريبي است. جان کندي کتاب را در 30 سالگي نوشت و بعد از اينکه هيچ ناشري زير بار چاپ آن نرفت به زندگي خود پايان داد. مادرش 11 سال تلاش کرد تا بالاخره دانشگاه لوييزيانا راضي به انتشار کتاب شد. کتاب به محض انتشار غوغا بهپا کرد و همان سال - 1981 - جايزه پوليتزر را ربود. شايد بتوان محبوبيت کتاب را با ناطور دشت سلينجر مقايسه کرد. ايگنيشس جي رايلي، قهرمان داستان، يک متخصص قرون وسطي است که تمام دنيا را از دريچه کتاب تسلاي فلسفه بوئتيوس، فيلسوف قرون وسطايي، ميبيند. تمام زندگياش فلسفهبافي است و انزجار از جامعه آمريکا. او که يک دنکيشوت امروزي است، وادار ميشود از خلوت خود بيرون بيايد و با جامعهاي که از آن متنفر است روبهرو شود و به شيوه ديوانهوار خود با آن بستيزد. رمان اتحاديهي ابلهان توسط پيمان خاکسار به فارسي ترجمه شده و نشر چشمه آنرا منتشر کرده است.
دروغ/ اراده آزاد
خواندن اين کتاب مثل ديدن دو فيلم با يک بليت است. عنوان کتاب اول «دروغ» و عنوان کتاب دوم «اراده آزاد» است. با توجه به موجز بودن اين دو کتاب آقاي خشايار ديهيمي، مدير مجموعه کتابهاي «تجربه و هنر زندگي» تصميم گرفته است تا اين دو را در يک کتاب تحت عنوان دروغ/اراده آزاد منتشر کند. کتاب اول در مورد دروغ است: «ما دروغ را ريشه همه بديها ميدانستيم، اما اکنون اگر در اطرافمان کمي دقيق شويم ميبينيم که چطور اين فاضلاب سميزندگي ما و اطرافيان ما را آلوده کرده است. تا آنجا که توانايي يک فرد در دروغگويي معياري براي «زرنگي» او شده است و فرهنگ «زرنگ بازي» ساليان درازي است که با تغذيه از اين فاضلاب سمي سر برآورده و در جامعه ريشه دوانده است.» در اين کتاب سم هريس دانشمند عصبشناس از دانشگاه کاليفرنيا به واکاوي دروغ ميپردازد. اينکه دروغ چيست؟ راز و دروغ چگونه ممکن است با هم مرتبط شوند؟ در موارد افراطي و حاد تکليف دروغ چه ميشود؟ اگر تصميم بگيريم ديگر هرگز دروغ نگوييم در روابطمان چه تغييراتي به وجود ميآيد؟ کدام حقايق ناگهان در زندگيمان جلوي چشم ظاهر ميشوند؟ به گمانم تلاش براي يافتن پاسخ اين پرسشها به زحمتش ميارزد. اما کتاب دوم در مورد اراده آزاد است: «آيا اراده آزاد وجود دارد؟ آگاهي و ناخودآگاه چيست؟ آيا اراده از آگاهي برميخيزد يا اينکه در دل ناخودآگاه جاي دارد؟ آنچه در کودکي گذشته است چه تاثيري بر اراده فرد در آينده دارد؟ جالب ديگري که سم هريس از ديدگاه دانش عصبشناسي نوين سعي در واکاوي آنها دارد و خواندن آن تاثير بسزايي در خودشناسي خودمان خواهد داشت.»