آرمان ملي- احسان اسقايي: توافق گازي بين تلآويو و بيروت به منظور برداشت از ميدانهاي گازي دريايي مديترانه با اتکا بر ديپلماسي فشردهاي که آمريکا در اين بين بازي کرد، از سوي برخي رسانهها به يک امتياز منفي در کارنامه حزب ا... تحليل شده است. حال اينکه اينگونه نيست و براي اولين بار اين حزبا... بود که متوجه اقدامات تلآويو در دستاندازي به منابع گازي در درياي مديترانه شد و با تهديد، عملا اسرائيل را مجاب به پذيرش حق لبنان در منابع گازي درياي مديترانه کرد. از اين روست که حزب ا... اين بار در کنار ساير گروههاي لبناني از توافق اخير ابراز رضايت کرده است. ضمن اينکه هشدارهايي را در ارتباط با بهخطر افتادن سهم لبنان در ميادين گازي مشترک اعلام کرده است. تصميم اخير اگر به برداشت گاز از سوي لبنان مبدل شود آنگاه بيروت خفته در تاريکي بار ديگر روشن خواهد شد و روند معمولي زندگي به لبنان بازخواهد گشت. بعد از انفجار در بندر لبنان اختلافات سياسي در اين کشور به اوج رسيد و در اين مدت لبنانيها کمتر شاهد وضعيت مناسب اقتصادي و سياسي بودند. از اين رو به نظر ميرسد چه گاز اين ميادين به مصرف لبنان برسد و چه مبالغ ناشي از صادرات آن به خزانه لبنان واريز شود، آينده اين کشور در مقايسه با شرايط فعلي بهبود خواهد يافت «آرمانملي» در اين ارتباط با جعفر قنادباشي، کارشناس روابط بينالملل به گفتوگو پرداخته است که در ادامه ميخوانيد.
برخي رسانهها توافق اخير گازي بين لبنان و بيروت را به ضرر حزب ا... تحليل کرده و اعلام کردهاند اين اقدام موجب خواهد شد حزب ا... در لبنان ضعيف شود. اين تحليل تا چه ميزان منطقي است؟
براي اولينبار در ميان کشورهاي عربي منطقه يک کشور توانست منافع خود را در دريا تشخيص داده و قبل از اينکه آن منابعاش توسط سايرين غارت شود، واکنش مناسب نشان دهد. در طول تاريخ در بين کشورهاي عربي چنين موردي مسبوق به سابقه نبوده که کشوري منافع خود در دريا را تشخيص دهد و در آستانه تاراج آن منابع واکنش نشان داده و موضعگيري کند. نه مصر و نه عربستان هيچ گاه چنين موردي را انجام ندادهاند. کشورهاي عربي چون از نظر علمي در سطح پاييني قرار داشتند، اساسا تشخيص نميدادند چنين منابعي وجود دارد و هيچ عزمي هم نداشتند که از منابع خود استفاده کنند و يا اينکه اگر ساير کشورها از منابع آنها استفاده ميکردند هرگز آن را علني نميکردند و سالها از آن سخن نميگفتند. کما اينکه برخي منابع گازي و نفتي در کشورهاي شمال آفريقا مورد تاخت و تاز سايرين قرار ميگيرد و هيچ کدام از اين کشورها براي دسترسي به منابع خود هيچگونه کوششي انجام ندادند. اين مورد نقطه عطف است و حزب ا... اين منابع را به خوبي تشخيص داد. اين تشخيص در زماني صورت گرفت که دولت لبنان اساساً اين حق را تشخيص نداد. حزب ا... ضمن تشخيص اين حق و رسانهاي کردن آن اعلام کرد که اين حق لبنان در حال غارت شدن است و افکار عمومي را در جريان گذاشت و رسما اعلام کرد اگر تلآويو اين حق مسلم لبنان را تصاحب کند، حزب ا... با تلآويو برخورد خواهد کرد.
چرا آمريکاييها تصميم گرفتند که به اين پرونده ورود کنند؟
آمريکاييها با هشدارهاي حزب ا... دستپاچه شدند و کوشيدند که درگيرياي بين حزب ا... و تلآويو به وجود نيايد. آنها ميدانستند به رغم تهديدات اسرائيل، تلآويو توان مقابله و روبهرو شدن با حزب ا... را ندارند. البته بارها ثابت شده که رژيم اسرائيل توان درگيري با اقدامات دفاعي لبنان را ندارند. آنها در جنگ 33 روزه به لبنان حمله کردند اما رسما شکست را پذيرفتند و در جنگها با غزه نيز اسرائيليها هستند که پيشنهاد آتش بس را مطرح کردند و در معناي واقعي شکست خوردند. لذا تهديدات حزب ا... موجب ورود آمريکاييها به اين مسأله شد و توافق هم به گونهاي به تصويب رسيده که منافع لبنان حفظ شود و همه مقامات لبناني اين توافق را به نفع لبنان دانسته و زمينه تسلط لبنان به گاز اين کشور فراهم شده که اين دستاورد بهخاطر اقدامات درست و به جاي حزب ا... بود.
اگر پايهگذار اين پيروزي حزب ا... است و از سوي ديگر لبنان هم با چالش سوخت مواجه شده، در اين شرايط حزب ا... جايگاه مضاعفي در معادلات سياسي لبنان در آينده خواهد داشت؟
حزب ا... در سوخترساني به لبنان نقش مثبتي ايفا کرد و زماني که لبنان به دنبال خريد نفت بود اعلام کرد هر نفتکشي به سمت اين کشور ميآيد به منزله خاک اين کشور است و هيچکسي نميتوان تعدي کند، مسئوليت جديدي در لبنان را عهده گرفت و موجب محبوبيت بيشتر براي خود در لبنان شد. در اين مرحله حزب ا... در تأمين منافع لبنان نفش جدي براي خود تعريف کرد. اين اقدام موجب شد حزب ا... عملا حامي اقتصاد آسيب ديده لبنان شود.
اگر مبالغ ناشي از اين ميدان گازي به اقتصاد لبنان تزريق شود يا اينکه از گاز براي تأمين برق در لبنان استفاده شود آنگاه شرايط لبنان و حزب ا... چه تغييري ميکند؟
اگر لبنان زمينه بهرهبرداري از اين منابع گازي فراهم کند، حزب ا... نقش بسيار مهمي در آينده لبنان ايفا خواهد کرد. مهمترين مشکل مردم لبنان مسائل اقتصادي است. برخي مقامات فاسد مخالف حزب ا... با اقدامات خود لبنان را کشوري ورشکسته اعلام کردهاند. لذا حزب ا... وارد دفاع جديدي در لبنان شده و نقش ويژهاي در اقتصاد اين کشور از اين به بعد ايفا خواهد کرد.