معرفی کتــــاب

از سانتی‌متر روبه‌رو
از سانتی‌متر روبه‌رو، دومین مجموعه شعر علیرضا رعیت است که به عنوان پژوهشگر شعر مدرن و شعر حجم شناخته شده. پیش‌تر از وی مجموعه شعر پست پنجره باران گلیسم و کتاب حجم‌گرایی و قدرت به چاپ رسیده بود. این مجموعه چهل غزل را شامل می‌شود که در آن شاعر با زبان و فرمی تازه به جهان پیرامون خود نگریسته است. وی در موخره‌ این کتاب چنین آورده است: «به زبان و ساحت آن بی‌نهایت معتقدم و رفتار بر آن دارم و شعر بی‌لانه در زبان را شعرِ بی‌جهات می‌دانم. پس در خواندن این غزل‌ها، از زبان و در زبان و با زبان باشید.» در این موخره شاعر اذعان داشته است که غزل‌ها از پژوهش‌هایش بر جریان‌های شعر مدرن، شعر حجم و غزل فرم، ناآگاهانه تاثیر گرفته است. اما رفتار زبانی یادشده را عبارات مختلف می‌توان دید: «صدای ذوزنقه از اتاق می‌آید/ کسی دوباره در این خانه شعر می‌گوید/ اتاق باور نارنگی از جهان دارد/ دوباره شاعر دیوانه شعر می‌گوید(غزل 5).» صدای ذوزنقه و داشتن باور نارنگی ترکیب‌هایی هستند که در اثر تامل بر ساختار همنشینی کلمات ساخته شده‌اند. از عبارت صدای ذوزنقه، صدای زوزه شنیده می‌شود. به‌ویژه که در انتهای غزل، اتاق فرو می‌ریزد و ذوزنقگی اتاق منجر به ریزش آن می‌شود.
بنده استاد هستم!
کتاب « بنده استاد هستم! نگاهی به تجربه نقشی اعضای هیات علمی در ایران» نوشته فاطمه علمدار به تازگی از سوی نشر لوگوس راهی بازار کتاب شد. این کتاب در چهار فصلِ «اسطوره عضو هیات علمی بودن»، «عضو هیات علمی شدن»، «عضو هیات علمی بودن» و «عضو هیات علمی ماندن» به بررسی مواردی همچون واکاوی یک نقش، اجرای نقش به مثابه علمی هنرمندانه، شروع مسیر، من می‌توانم عضو هیات علمی شوم!، تجربه جذب در دهه هفتاد، دستورالعمل‌های رسمی، عضو هیات علمی در شبکه روابط اجتماعی، استاد و دانشجو، فشارهای برون‌سازمانی، مناسبات درون‌سازمانی و چرا ماندم؟! می‌پردازد. به گفته نویسنده هدف این مطالعه، کشف درک اعضای هیات علمی نهادهای علمی تحت مجوز وزارت علوم و تحقیقات و فناوری از نقش اجتماعی‌شان و اقتضائات آن در این نهادها- در بستر فرهنگی و اجتماعی ایران امروز- است. اینکه یک فرد چگونه و با طی چه فرایندی عضو هیات علمی می‌شود و بعد چگونه و با رعایت چه مناسباتی جایگاه خود در این نقش را تثبیت کرده و ارتقا می‌دهد و در تمام این مراحل چه درکی از خودش و تلاش‌هایش و شیوه‌های خاص ساماندهی روابطش با دیگر افراد درگیر در شبکه روابط اجتماعی نهاد علمی دارد. برای کشف این الگوها و توصیف آنها از رویکرد نظری- روشی هارولد گارفینکل استفاده شده است و یافته‌ها از خلال مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختار‌یافته با اعضای هیات علمی یک دانشکده علوم اجتماعی؛ یک دانشکده فنی؛ یک پژوهشکده مطالعات اجتماعی، و یک پژوهشگاه علوم مهندسی، به دست آمدند و پس از کدگذاری، تحلیل و گزارش شدند. کتاب «بنده استاد هستم!» در 162 صفحه، با شمارگان 300 نسخه، به قیمت 95 هزار تومان، در قطع رقعی و جلد شومیز به چاپ رسید.
سیاه مشق
شماره بیست‌وسوم مجله فرهنگی، ادبی و هنری «سیاه مشق» ویژه شهریور و مهر به چاپ رسید. در پرونده ادبی این شماره که به احمد حسن‌زاده اختصاص داده شده است، شامل یادداشت‌ و مقالاتی از یعقوب یادعلی، آنی هوسپیان، آرش محمودی، هراچ آراکلیانس، امین فقیری، حسین آتش‌پرور، مهدی مشهور، حبیب پیریاری، زهره عارفی، ساغر رمضانی، کوروش قبادی، نفیسه مرادی، رحمان چوپانی، شبنم حاتم‌پور، جواد شامرادی، الهام عیسی‌پور، محمدمعین شرفایی و بهاره حجتی و گفت‌وگوی حبیب پیریاری با حسن‌زاده می‌شود. فرهاد کشوری، نویسنده و دبیر بخش داستان مجله سیاه مشق در یادداشت خود می‌نویسد: دهه چهل ادبیات داستانیِ ایران از نظر تراکمِ تعدادِ نویسندگان، در چند منطقه خلاصه می‌شد که بیشتر نویسندگان در تهران، خوزستان و اصفهان بودند. البته چند استان دیگر همچون آذربایجان، گیلان، فارس، بوشهر و مشهد به تعداد کمتری نویسنده داشت. زاهدان، زابل، بندرعباس و بسیاری از شهرهای دیگر هم نویسندگانی داشتند ولی کمتر شناخته‌شده بودند. در دهه پنجاه و دهه شصت در فارس و بوشهر نویسندگان بیشتری دست به قلم بردند و در گیلان و خراسان هم نویسندگان به این مناطق پیوستند. در گذشته بیشتر نویسندگان تا کاری چاپ می‌کردند راهی تهران و ساکن آنجا می‌شدند. تهران در دهه‌های پنجاه، شصت و هفتاد محل جذب نویسندگان شهرستانی بود. البته امروز هم تا حدودی این کوچ ادامه دارد اما از دهه هشتاد اتفاقی در داستان‌نویسی ایران افتاد که تبلور آن را در دهه نود و حالا در آستانه دهه اول قرن چهاردهم شمسی می‌بینیم؛ نویسندگان بیشتر در زادگاه خود می‌مانند و می‌نویسند. نوشتن از مرکزیت تهران در آمد و در سراسر ایران گسترده شد و انبوهی از نویسندگان در راه‌اند که در آینده از آن‌ها بیشتر می‌شنویم. شماره بیست‌وسوم مجله «سیاه مشق»، در 352 صفحه، به قیمت 80 هزار تومان و با مدیرمسئولی و سردبیری سیروس ممبینی در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.