بن سلمان نمیتواند بیش از این به سوی روسیه بچرخد
آرمان ملی- احسان اسقایی: عربستان و روسیه در قالب اوپکپلاس تصمیم گرفتند که 2 میلیون بشکه از تولید نفت در جهان را کاهش دهند. اقدامی که بیش از همه کشورهای وارد کننده انرژی و خصوصا اروپای سرد را با چالشهای مضاعفی روبهرو کرده است. اقدام بنسلمان در برابر آمریکایی که ماه قبل از ریاض خواسته بود به منظور کاهش قیمت نفت به تولید خود بیفزاید، جای بررسی دارد. آیا عربستان تصمیم گرفته است مستقل عمل کند؟ بهطور یقین بن سلمان بدون یاری آمریکا نخواهد توانست آمال و آرزوهای خود را در ارتباط با عربستان اجرایی کند. زیرا عربستان از بیخ و بن به واشنگتن وابسته است اما در مرحله فعلی قصد دارد به نوعی به ترامپی که در حال دست و پا زدن برای پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات کنگره است، پیام مثبت دهد. «آرمان ملی» در ارتباط با تصمیم اخیر اوپک پلاس به منظورکاهش قیمت سوخت با سیدجلال ساداتیان، سفیر سابق تهران در لندن به گفتوگو پرداخته است. ساداتیان معتقد است: «ایران باید بتواند از این بازیسازی روسیه و عربستان به نفع منافع خود استفاده کند.»
به نظر شما چرا عربستانی که خود را متعهد به حفظ منافع آمریکاییها میداند و حتی آمریکا از لقب دادن گاو شیرده به ریاض هم باکی نداشت، تصمیم گرفته که در کنار روسیه بایستد؟
کاهش صورت گرفته از تولید نفت در جهان در قالب اوپک پلاس و به درخواست روسیه است. این تصمیم برای عدم کاهش قیمت انرژی است تا روسها بیش از این تحت فشار قرار نگیرند. هرچند خود روسها برای تحت فشار قراردادن اروپاییها در فصل سرما صادرات گاز به اروپا را با افزایش هزینه روبهرو کرده و این افزایش موجب شده به میزان هزینه تولید و تورم در اروپا افزوده شود. در این وضعیت عربستان نیز تصمیم اخیر را گرفته که بر اساس آن درآمد روسیه کاهش نخواهد یافت و قدرت مقاومت مسکو افزایش مییابد. این تصمیم از سوی ریاض در شرایطی گرفته میشود که اروپا و آمریکا از تجهیز اوکراین علیه روسیه باکی ندارند و حتی اوکراین با تجهیزات اروپایی موفق شدند پل کریمه را منفجر کنند. پلی که به نوعی حمله اوکراین به خاک روسیه است. این فشارها از سوی غرب به روسها در حال وارد شدن است و عربستان هم با موافقت با ریاض تصمیم دارند عملا در برابر این هجمهها علیه خود و با مکانیزم گران کردن انرژی بایستند.
اقدام اخیر در کاهش تولید نفت با مخالفت آمریکاییها مواجه شده است. این اقدام تا چه میزان ممکن است علیه روابط ریاض و واشنگتن تحلیل شود؟
عربستان مدتی است که در حال ارسال پالس منفی به آمریکاست. بعد از در قدرت قرار گرفتن بایدن، بن سلمان بسیار به هراس افتاد. از این منظر تلاش کرد به سمت روسها گام بردارد تا نوعی بالانس و تعادل را در رابطه خود با غرب برقرار کند. قتل خاشقچی و اقدامات بن سلمان در یمن علیه غیر نظامیها این بیم را برای او به وجود آورد که شاید آمریکا به سمت سرنگونی او گام بردارد. از این رو با عجله به سمت روسیه حرکت کرد اما در برابر این اقدام بایدن اعلام کرد که واشنگتن تمایل دارد با عربستان رابطه نزدیک داشته باشد.
چرا بایدن در برابر این پلتیک بن سلمان خشمگین نیست و به نوعی به دنبال استمرار رابطه ریاض، واشنگتن است؟
چون واشنگتن تمایلی به افزایش تنش در منطقه خاورمیانه ندارد و به دنبال اجرای سیاستهای خود در ارتباط با شرق و خصوصا چین است و از سوی دیگر قصد تمرکز روی روسیه را دارد. البته به نظر میرسد روسیها بیش از آمریکاییها در این بازی موفق عمل کردهاند. زیرا توانستهاند ریاض را با خود همراه و به نوعی از آمریکا دور کنند.
آمریکا در برنامههای خود روسیه را کشوری غیرتاثیرگذار در معادلات ژئوپلیتیکی تعریف و از سوی دیگر به دنبال کنترل و محاصره چین است. در این شرایط با عربستان به دنبال ایجاد جایگاه ویژهای برای خود در معادلات قدرت در آینده جهان است؟
بن سلمان همین برنامه را دارد و به دنبال آن است که جایگاه ژئوپلیتیکی عربستان را حفظ و اگر توانست ارتقا ببخشد اما آیا عربستان تمام ظرفیتهای لازم برای این اقدام را دارد؟ غربیها البته به دنبال برنامههایی هستند که عربستان بیش از این به روسیه نزدیک نشود. از جمله اینکه درنظر دارند پرونده حقوق بشر عربستان را مطرح نکنند. هرچند دموکراتها از ابزار حقوق بشر علیه هر کشوری که علاقه مند هستند، استفاده میکنند. در حال حاضر عربستان در شرایط انرژی فعلی جهان بازیگر مهمی در عرصه انرژی است و آمریکاییها نمیتوانند از آن صرفه نظر کنند. البته عربستان محدودیتهایی از نظر داخلی دارد و نمیتواند بیش از اندازه به سمت روسیه حرکت کند. بن سلمان هراس دارد که برخی از شاهزادههای عربستان که به آمریکا نزدیک هستند، در صورت نزدیکتر شدن بن سلمان به روسیه مورد حمایت آمریکاییها قرار گرفته و از این جهت بن سلمان تحت فشار قرار گیرد. بن سلمان هم بیش از این به سوی روسیه نخواهد چرخید.
در شرایط فعلی که2 میلیون بشکه از تولید نفت در جهان کاسته شده و اروپاییها به انرژی نیاز دارند، ایران چگونه با وجود تحریمها میتواند از فرصت فعلی استفاده کند؟
در شرایط فعلی عقل حکم میکند که تهران بازی خود را طراحی کند و با تصویب برجام بیش از50 میلیون بشکهای که توافق کردهایم را در بازارهای جهانی بفروشیم و از طریق خط گاز صادراتی گاز ایران به ترکیه صادرات گاز به اروپا را در دستورکار خود قرار دهد.
