بازیابی اعتماد عمومی با تغییر رویکردها

آرمان ملی- حمید شجاعی: باور بسیاری از مردم و حتی کارشناسان این است که صدا و سیما به رغم اینکه نام رسانه ‌ملی را بر خود دارد، اما بیش از آنکه برخوردهای جامعه محور داشته باشد رویکردهای جناحی داشته و بر همین مبنا نیز تصمیماتی اتخاذ کرده که بیش از جذب مخاطب به ریزش و کاهش مخاطب رسیده است. به نظر می‌رسد که صداوسیما اگر می‌خواهد همچنان به عنوان رسانه مرجع و مورد اعتماد مردم قرار گیرد؛ باید با فرآیندهای اعتمادساز نگاه مردم را نسبت به خود تغییر دهد تا مخاطب کاهش یافته را مجددا بازیابی کند.
صداو سیما و رویکرد دوگانه
عملکرد صدا وسیما به عنوان رسانه‌ای فراگیر همواره در بوته نقد کارشناسان و صاحب‌نظران عرصه رسانه بوده است و رفتارها و رویکردهایی که در صدا وسیما چه نسبت به اشخاص و چه نسبت به برخی برنامه‌‌ها شکل می‌گرفته باعث شده تا این رسانه دیگر آن جایگاه و پایگاه سابق را در جامعه نداشته باشد. چه اینکه به اعتقاد بسیاری و بر اساس برخی برآوردها امروزه دیگر فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی با پیشرفت و توسعه‌ای که داشته‌ توانسته در نگاه مخاطبان جایگزین صدا و سیما شود و به نحوی شده که بسیاری اخبار و اطلاعات خود را از شبکه‌های اجتماعی دنبال می‌کنند از طرفی بارها به این مساله تاکید شده که اساسا نوع نگرش و رضایتمندی مخاطب از برنامه‌ها و رویکردهای صدا وسیما چندان محلی از اعراب ندارد و صرفا آنچه که بر مبنای رویکردهای کلی این سازمان پیش رفته در دستور کار قرار گرفته و می‌گیرد. البته تا پیش از این و با روی کارآمدن پیمان جبلی رئیس جدید این سازمان انتظار می‌رفت که تغییراتی در نوع نگرش‌ مدیران در این رسانه ایجاد گردد؛ اما روند عملکردی صداوسیما در دوره جبلی نیز نشان داد که اگر هم تغییراتی ایجاد شده تغییراتی درونی مثل تجمیع شبکه‌ها یا... بوده اما به لحاظ رویکرد کلی و مخاطب محور تغییر چندانی صورت نگرفته است. از طرفی برنامه‌‌های پرمخاطب یا چهره‌های موثر و مخاطب‌آور تلویزیون نیز در مقاطعی با رفتارهای متفاوت از سوی مدیران روبه‌رو شده‌اند و همین امر نیز باعث شده تا برخی عطای حضور در صداوسیما را به لقای آن ببخشند و برخی نیز حضور چندان پررنگی نداشته باشند. نمونه واضح این موضوع نیز عادل فردوسی‌پور چهره مطرح و محبوب بود که مخاطب بسیاری را جذب تلویزیون می‌کرد اما برخوردهای محدود نگرانه با وی و برنامه‌اش باعث شد تا مخاطب صداوسیما ناشی از این برنامه نیز ریزش کند. نکته دیگری که باعث شده تا نوعی رویکرد دوگانه از سوی صداوسیما در خصوص مسائل مختلف مشاهده شود نوع پرداختن به برخی مسائل است. چنانکه بعضا به دلایل خاص خود مسابقات بانوان در بازی‌های کشورهای اسلامی را نشان نمی‌دهند اما در برخی اوقات به نمایش تصاویری مثل آنچه چندی پیش در بخش خبری 20: 30 نشان داده شد می‌پردازند که جای پرسش دارد.
صداوسیما درگیر رضایت مخاطب نیست
یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب در ارتباط با عملکرد صداو سیما و برخی رویکردهای دوگانه این رسانه اظهار داشت: اساسا یک رسانه زمانی که می‌خواهد سیاست‌ها و چارچوب‌های حاکم بر اداره خود را ترتیب دهد، تلاش می‌کند بتواند بیشترین ارتباط را با مخاطب خود برقرار کند و نهایتا هدفش هم جلب مخاطب و نظر اوست. با این رویکرد است که رسانه می‌تواند نفوذ بیشتری را در میان مخاطبان خود داشته باشد و در بلندمدت، به عنوان یک مرجع مورد اعتماد قرار بگیرد. محمدجواد حق‌شناس گفت: این اصول که مبتنی بر احترام به شعور مخاطب است، زمانی است که هدف و ساختار شکل‌گیری رسانه مبتنی بر رعایت اصول حرفه‌ای و برقراری ارتباط منطقی و درست با مخاطب باشد. زمانی که رسانه به نوعی درگیر رضایت مخاطب نیست طبیعتا آنچه برایش اهمیت دارد، جلب رضایت منبعی است که آن رسانه را شکل داده و مخارج آن رسانه را تامین می‌کند؛ در چنین شرایطی آن رسانه بر اساس یک رویکرد خاص سیاست خود را تنظیم می‌کند. وی افزود: یکی از مشکلاتی که در چند دهه گذشته با رویکرد صداوسیما داشتیم، به‌خاطر وجود «ساختار مبتنی بر انحصار» بوده است و از آنجا که هیچ رقیبی نداشته، هیچگاه به دنبال جلب رضایت مخاطب نبوده و حتی اینکه چقدر مورد اعتماد آنها قرار بگیرد. هیچ وقت این شاخص‌ها دغدغه و اولویت صداوسیما نبوده است، به همین دلیل است که می‌بینیم نوع عملکرد و نوع اداره این رسانه و حتی ساختار تنظیم اطلاع‌رسانی و سیاست‌هایی که حاکم بر پخش فیلم و سریال است، در راستای جلب رضایت مخاطبان نبوده و رفته‌رفته به سمتی رفتیم که بسیاری از مخاطبان ایرانی اعتماد خود را از دست دادند. عضو حزب اعتماد ملی بیان کرد: صداوسیما با این همه بودجه و ساختمان و امکانات در مقابل رسانه‌های دیگرقدرت رقابت خود را از دست می‌دهند و این نشان می‌دهد که اساسا نگاه برخی مدیران رسانه صداوسیما حرفه‌ای نیست. وی تصریح کرد: وقتی شما حاضر نیستید رقابت بانوان ایرانی در عرصه‌های بین‌الملل و داخلی را که پوشیده هستند و ایران را نمایندگی می‌کنند را پخش کنید، چه می‌شود که به یکباره تصویری از بدن برهنه یک خانم را نشان می‌دهند این عملکردها جز بی‌اعتمادی هیچ تاثیری ندارد.