محدودیت واتساپ و اینستاگرام همیشگی است؟
جدیدترین گمانهزنیها
درباره سرانجام فیلترینگهای اخیر
محدودیت واتساپ و اینستاگرام همیشگی است؟
موج جدیدی با محتوای فیلترینگ دائمی اینستاگرام و واتساپ راه افتاده است و استنادشان به سخنان سه روز قبل دادستان کل کشور است. ولی تا این لحظه هیچ تصمیم جدیدی درباره فیلترینگ دائمی گرفته نشده و حتی وزیر ارتباطات به تازگی گفته بود شورای عالی فضای مجازی هیچ جلسه جدیدی نداشته است. اگرچه حجتالاسلام والمسلمین محمد جعفر منتظری در مقام دادستان کل کشور انتقادات جدی به این پلتفرمها داشته و ازفضای مجازی انتقاد کرده اما تا امروز هیچ یک از قضات حکم قضایی برای بستن این پلتفرمها مثل آنچه پیشتر درباره تلگرام رخ داد، اتفاق نیفتاده است. فیلترینگ فعلی تصمیم صریح شورای امنیت کشور به ریاست وزیر کشور است. چهارشنبه اول مهرماه بود که وزیر ارتباطات برای اولین بار خبر داد ممکن است قطعیهای مقطعی و محدودیتهای امنیتی به دلیل مسائل امنیتی و با تصمیم شورای امنیت کشور به وقوع بپیوندد. از عصر همان روز و به دلیل حوادث رخ داده پس از فوت مهسا امینی و اعتراضاتی که با دخالت بیگانگان رو به خشونت میرفت سبب شد مثل سال ۹۶ و سال ۹۸ تصمیم شورای امنیت کشور قطع مسیرهای ارتباطی اینترنتی باشد. همان روز بود که تسنیم و فارس از تصمیم اعمال
محدودیتهای موقت برای اینترنت و فیلترینگ بخش زیادی از سایتها و اپلیکیشنهای ارتباطی خارجی خبر دادند. چند روز بعد احمد وحیدی، وزیر کشور و رئیس شورای امنیت کشور با حضور در گفتوگوی ویژه خبری تاکید کرد این محدودیتها تا زمانی که شرایط عادی شود ادامه خواهند داشت.
چالش اقتصادی فیلترینگ برای دولت
در روزهای گذشته آمار متعددی درباره خسارتهای ناشی از فیلترینگ بر اقتصاد کشور منتشر شده است. شاید اولین بار در سالهای اخیر و بعد از بحران کرونا بود که گزارش اقتصاد دیجیتال سازمان ملی اقتصاد دیجیتال نشان داد حجم این اقتصاد از نظر بزرگی به بالاترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است. این گزارش اما نکات ظریف بسیاری داشت. یکی از آنها وابستگی بالای این آمار به شبکههای اجتماعی بود. پس از آن نیز اعلام شد سه ونیم میلیون اشتغال مرتبط به اینستاگرام در فیلترینگهای اخیر با چالش روبهرو شده است. مارکتی که بر زندگی تا ده میلیون نفر اثرگذار بوده است. در کنار این نت بلاکس مرجع جهانی رصد اینترنت ضرر هر ساعت قطع دسترسی به اینترنت بینالملل در ایران را تا 1.5 میلیون دلار اعلام کرد که ضرب این عدد در ۲۴ ساعت و تعداد روزهای اجرای فیلترینگ رقمی بزرگ و قابل بررسی را پیش روی مسئولان قرار میدهد. گفتههای اخیر عیسی زارع پور وزیر ارتباطات نشان میدهد به دلیل عدم تکمیل کامل شبکه ملی اطلاعات خود عاملی است که اگرچه در حال حاضر با پیشرفت تا ۵۰ درصدی پروژه، شبکه داخلی کشور بر بستر اینترنت ملی بدون قطعی و تهدید حملههای هکری و قطعی
سرورهای بزرگ و اصلی پیش رفته است اما چون زنجیره اینترنت ملی کامل نیست و چند سالی زمان نیاز دارد، این محدودیتها عملا نمیتوانند طولانی مدت اعمال شوند و دسترسی به پهنای باند بینالملل قرار نیست طولانی مدت از دایره تصمیم گیری اینترنت کشور حذف شود. اتفاقات اخیر روزهای پر از خبری را برای موافقان طرح صیانت آغاز کرده است. افرادی چون آل داود و مومن نسب که در سالهای اخیر بیشترین تلاش را برای ایجاد فیلترینگ و اعمال محدودیت بر اینترنت بینالملل مطرح میکردند بههمراه تعدادی از نمایندگان حامی این طرح، فرصت بهدست آمده را بزنگاهی تاریخی میدانند برای بستن شاهراه اینترنت بینالملل و فیلترینگ دائم شبکههای اجتماعی خارجی. در این مسیر اما دولت و شخص سیدابراهیم رئیسی نشان داده موافق اجرای دفعتی چنین تصمیمی نیست و قصد ندارد چنین تصمیمی را رقم بزند. سید ابراهیم رئیسی که در کارزار انتخاباتیاش تاکید کرده بود نمیگذارد به دلیل گره خوردن معیشت مردم با کسب و کار در اینستاگرام و حتی بازیهای کامپیوتری، محدودیتی برای این بسترهای درآمدزایی ایجاد شود و این جمله را حتی پیش از ترک تهران برای سفر به نیویورک در گفتوگو با رسانه
آمریکایی تجدید کرد. وزیر ارتباطات تاکید داشته مساله معیشت مردم در این کسب و کارها مهم است و عزت ا... ضرغامی وزیر گردشگری و میراث اعلام کرده این محدودیتها مقطعی هستند و بزودی اینترنت باکیفیت و سرعت بالا با دسترسی به پهنای باند بینالملل در اختیار مردم قرار میگیرد و او حتی اینترنت و شبکههای اجتماعی را نعمتی برای انقلاب اسلامی دانسته که سبب شده بتوانیم دستاوردهایمان را بدون سانسور به جهانیان معرفی کنیم، این ارتباط تنگاتنگ اینترنت و شبکههای اجتماعی به شکلی است که حتی مرتضی آقا تهرانی هم در جدیدترین گفتوگویش با رد فیلترینگ اعلام کرده این شیوه جوابگو نیست. او گفته است:« فیلترینگ این پلتفرمها در شرایطی که کسب و کار و زندگی مردم به آنها گره خورده است، کار درستی نیست.» راهکار آقا تهرانی البته حمایت از شبکه پیام رسانهای داخلی است. حرفی که زارع پور هم چند باری تاکید داشته است بر اجرایش؛ «ببینید ایتا را ۵ طلبه نوشتهاند ما باید شبکه اجتماعی خودمان را بسازیم. »
