عدم توافق در برجام يعني آغاز جنگ فرسايشي ديپلماتيک
حشمتا... فلاحتپيشه در گفتوگو با «آرمان ملي»:
عدم توافق در برجام يعني آغاز جنگ فرسايشي ديپلماتيک
آرمان ملي- احسان اسقايي: ديپلماسي هستهاي بين تهران و واشنگتن چند هفتهاي است که به محاق رفته است. برخي معتقدند ايران و آمريکا طي يک توافق نانوشته ادامه مذاکرات را به بعد از انتخابات ميان دورهاي کنگره آمريکا منتقل کردهاند، اما در برابر برخي معتقدند اگر مذاکرات قبل از انتخابات به نتيجه نرسد و عامل سومي همچون تلآويو دست به اقداماتي عليه تهران بزند ايران با سرعت به مرحله گريز هستهاي نزديک خواهد شد. در اين ارتباط «آرمان ملي» با حشمت ا... فلاحت پيشه رئيس شوراي امنيت ملي مجلس دهم به گفتوگو پرداخته که در ادامه ميخوانيد.
عدم توفيق در اجراي برجام چه شرايطي را براي طرفين به وجود ميآورد؟
عدم بازگشت طرفين به برجام شرايط خاصي را به وجود ميآورد. به طوري که جنگي فرسايشي ديپلماتيک بين ايران و غربيها شکل خواهد گرفت. هستهاي بخشي از سلسله اختلافات ايران با آمريکا و متحدان غربي اين کشور است. بنابراين مسأله هستهاي اگر حل شود، آثار مثبت بر ساير تنشهاي ايران با غرب خواهد داشت و اگر اين مسأله حل نشود؛ آثار منفي آن بر ساير موضوعات اختلافي ايران و غرب به سختي قابل کنترل خواهد بود.
پس احتمال حاد شدن تنش بين ايران و غربيها در سايه عدم توفيق در برجام وجود دارد؟
بله ترامپ زمين تنش بين ايران و آمريکا و متحدانش را فراهم آورد. التهاب دوم در اين زمينه را بايدن ايجاد کرد چون شرايط به وجود آمده براي ايران توسط ترامپ را ادامه داده است. اين مورد باعث شد ايرانيها از مواضع مستحکمتري در مذاکرات ادامه دهند و با ترديد بيشتري به آمريکا بنگرند. زيرا بايدن هم يک چهره شبيه به ترامپ را در برابر ايران از خود نشان داده که شرايط به اينجا رسيده است. البته در يک بازه زماني موضع دو طرف به واقعگرايي نزديک شد در آن زمان هم ايران و آمريکا فرصتها را از دست دادند.
اکنون پرونده هستهاي پس از از دست دادن فرصتها به کجا رسيده است؟
از دست رفتن فرصتها شرايط خاصي را به وجود آورده. در ابتدا بايدن سعي کرد بازگشت به برجام را به عنوان يک سازوکار تبليغاتي در نظر بگيرد اما زماني که برجام احيا نشد تلاش کرد مذاکرات با تهران را مسکوت بگذارد تا به نقطه ضعفي براي انتخابات دموکراتها تبديل نشود.
مگر مسائل سياست خارجه در چه ميزان در سياست خارجي آمريکا مؤثر است؟
لابيهاي مختلفي مانند لابي ايپک، لابي اسلحه و لابي محافظه کاران در آمريکا داراي نفوذ هستند. مهمترين لابي هم لابي صهيونيستهاست که در کمين هستند تا اشتباه بايدن در برابر ايران را به يک عامل عليه دموکراتها در انتخابات کنگره تبديل کنند زيرا اگر برجام احيا شده بود بهطور طبيعي ميتوانستند از منافع آن استفاده کنند اما اگر در حال حاضر که در فاصله زماني کمي تا انتخابات ميان دورهاي آمريکا قرار دارند، برجام را احيا کنند عليه بايدن و دموکراتها از آن استفاده خواهد شد.
با اين حساب روز به روز از توافق دورتر ميشويم؟
اين امکان وجود دارد که توافق تا نوامبر از دستور کار خارج شود. برجام عموما يک نقطه مرکزي در اختلاف ايران و آمريکاست. تمامي اختلافات ايران و آمريکا به موضوع هستهاي مربوط هستند و ممکن است در طول چند ماه آينده شرايطي شکل بگيرد که ديپلماسي هستهاي کنوني هم قابل پيگيري نباشد.
چه دلالي براي ادعاي خود مبني بر کنار گذاشته شدن مذاکره داريد؟
تنش بين ايران و رژيم صهيونيستي يکي از اين دلايل است. از زماني که جريان وابسته به حريديها در تلآويو به قدرت رسيدند، عملا جريانات طرفدار ديپلماسي را در قبال ايران و فلسطين کنار زدند. جريانات دروني اسرائيل بر سر امنيت با هم رقابت ميکنند. براي نمونه در انتخابات آينده تلآويو، بحث ايران و هستهاي حتما يکي از بحثهاي اساسي است و طرفين تلاش خواهند کرد که ابزارهاي خود در برابر تهران را اعلام کنند. همواره صهيونستها آنقدر در برابر ايران احساس وحشت ميکنند که اقدامات خرابکارانه عليه ايران انجام ميدهند؟
اينکه تلآويو عليه تهران با اين جايگاه و عظمت خرابکاري انجام دهد از سوي تهران بدون پاسخ خواهد ماند؟
هرگونه خرابکاري تلآويو عليه ايران برابر است با حرکت تهران به سوي غنيسازي با درصدهاي بالاتر. حرکتي که در تهران طرفداران خود را خواهد داشت حتي افرادي که موضع بيطرف دارند نيز معتقدند در برابر اقدامات تلآويو ايران حق دارد نيم نگاهي نظامي به مسأله هستهاي داشته باشد. خلأ ديپلماسي امکان چالش زايي صهيونيستها و حرکت ايران به سوي غنيسازي با درصد بالا را توجيه ميکند.
اين مورد به چالشي مهم تبديل شده چرا بر ميزان اين چالش افزوده نميشود و به عبارت بهتر تنش در عمق استراتژيک آمريکا به چالشي جدي تبديل نميشود؟
انتظار ايران و آمريکا براي رسيدن به توافق است که اجازه نميدهد اين اختلاف به چالشي گرم بين تهران و واشنگتن تبديل شود. ايران و آمريکا سعي کردند ديپلماسي هستهاي خلأ نپذيرد اما وقتي اين ديپلماسي با خلأ روبهرو شود و وارد کما گردد، حتماً در حوزه منطقهاي چالشهاي جديتري را شاهد خواهيم بود. در آن زمان صهيونيستها تلاش خواهند کرد دولت بايدن را تحت فشار قرار دهند که سکوت در برابر عمق استراتژيک تهران يک نقطه ضعف براي بايدن است و اين مسأله جدي خواهد شد.
