دانــستنیهـــا
چگونه دورريز غذاها را کم کنيم
عضو هيات علمي دانشکده علوم تغذيه با اشاره به اهميت کاهش دورريز موادغذايي به برخي راهکارهاي کاهش ضايعات غذايي در منزل اشاره کرد. «آرزو حقيقيان»، کاهش دورريز موادغذايي را از جنبههاي مختلف براي بشر و محيطزيست اطرافش مفيد و حياتي عنوان کرد و افزود: شايد حذف کامل ضايعات غذايي ممکن نباشد، اما تمامي اقشار جامعه ميتوانند براي کاهش دورريزهاي غذايي تلاش کنند. اين دکتراي علوم تغذيه در ادامه به بيان برخي از راهکارهاي کاهش ضايعات غذايي در خانواده پرداخت و گفت: خريد موادغذايي به مقدار موردنياز يکي از سادهترين راههاي کاهش ضايعات غذايي در منزل است. همچنين، تهيه ليست خريد براساس اقلام و مقدار موردنياز در منزل ميتواند به کاهش دورريز مواد غذايي کمک کند. «حقيقيان»، توجه به موادغذايي موجود در يخچال و فريزر قبل از اقدام به خريد را از ديگر راهکارهاي مؤثر در اين راستا برشمرد که مانع خريد مواد غذايي اضافه ميشود. وي، توجه به شرايط ذخيرهسازي موادغذايي در يخچال و فريزر را بسيار مهم عنوان کرد و بيان داشت: بايد بهصورت دورهاي از مناسب بودن دماي يخچال و فريزر مطمئن شويم تا سلامت نگهداري موادغذايي حفظ شود. اين استاديار دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي تاکيد کرد: مکان نگهداري ساير موادغذايي در خارج از يخچال و فريزر نيز بايد از نظر دما و رطوبت بررسي قرار گيرد تا باعث فساد مواد غذايي نشود. بهگفته حقيقيان، در صورت خريد برخي از اقلام غذايي فصلي در حجم زياد بايد دقت کرد بستهبندي و شرايط نگهداري آنها به نحوي باشد که سلامت آنها حفظ شود. وي، طبقات پايين فريزر را داراي دماي سردتري و مناسب نگهداري گوشت، مرغ و ماهي برشمرد و يادآورشد: آن دسته از موادغذايي که ممکن است تا قبل از مصرف، فاسد شوند را بايد در فريزر نگهداري کرد و حتما بستهبنديهاي موادغذايي بايد با برچسب تاريخدار در فريزر نگهداري شوند. اين استاديار دانشگاه تاکيدکرد: مقدار غذايي که در منزل طبخ ميشود بايد به ميزان موردنياز براي تعداد افراد خانوار باشد تا از دورريختن آن پرهيز شود. حقيقيان، کمپوستکردن باقيمانده سبزي و ميوه را از ديگر راهکارهاي کاهش ضايعات موادغذايي عنوان کرد که هم از دورريختن آنها جلوگيري ميکند و هم يک بستر مناسب براي رشد گياهان خانگي فراهم ميکند. وي خاطرنشان کرد: هر خانواده ممکن است راهکارهاي ديگري را براي کاهش ميزان دورريز موادغذايي داشته باشد، بنابراين بايد مراقب نعمات الهي و محيطزيست خود باشيم و تلاش کنيم تا حد ممکن از هدررفتن موادغذايي جلوگيري کنيم.
رشد مطلوب با تغذيه صحيح کودک
تغذيه صحيح کودک لازمه رشد مطلوب و تامين انرژي و ريزمغذيها براي تامين نيازهاي بدن است. البته به معناي وادارکردن کودک به خوردن مقدار زيادي غذا نيست، زيرا کودک معده کوچکي دارد و بايد علاوه بر سه وعده غذاي اصلي، دو تا سه ميانوعده را نيز حتما داشته باشد. براي اينکه کودک از سنين پايين با اصول تغذيه صحيح آشنا شود، لازم است يکسري نکات مورد توجه خانواده باشد. عادتهاي صحيح غذايي بايد از سنين پايين در وجود کودک نهادينه شود زيرا بر سبک تغذيه او در آينده تاثير خواهد داشت. درواقع، خوراکيهايي که ميشناسد و طعم آنها را ميپسندد معمولا جزو خوراکيهاي مورد علاقه او باقي ميماند. ارائه انواع خوراکيها متناسب با سن کودک بهترين روش براي بهبود ذائقه و شکلگيري تغذيه صحيح است. همچنين کودک براي لذت از غذاخوردن به محيطي آرامبخش مانند: برنامه منظم غذايي، طعم خوشايند غذا و حضور بزرگسال مهربان در کنار خود نياز دارد. همچنين بايد از اين دوران بهتدريج با اصول غذاخوردن مانند استفاده از قاشق، تميزکردن دهان با دستمال و... نيز آشنا شود. عادتهاي صحيح غذايي که کودک بايد بياموزد، عبارتنداز:
اولويت غذاخوردن با خانواده
زمانيکه کودک از سنين پايين همراه خانواده غذا ميخورد و بدون فشار و رفتار نامناسب براي وادارشدن به غذا خوردن در کنار آنها حضور پيدا ميکند، از لذت طعم غذاهاي مختلف نيز لذت ميبرد. همچنين آداب غذاخوردن مانند شکرگزاري، کمک همه اعضاي خانواده به چيدمان وسايل غذا و... را نيز ميآموزد.
مصرف غلات سبوسدار
حداقل نيمي از دريافت منابع نشاسته کودک بايد از غلات سبوسدار باشد، زيرا غلات تصفيهشده حتي اگر از لحاظ صنعتي غني شده باشند بازهم نميتوانند همه مزاياي طبيعي را تامين کنند. بهعنوان مثال، غلات سبوسدار مقدار فراواني ترکيبات معدني مانند روي دارند و بهخاطر فيبر بالا قدرت سيرکنندگي خوبي خواهند داشت.
مصرف ميوهها و سبزيجات
ميوهها و سبزيجات فيبر بالا دارند و بسياري از ريزمغذيهاي مهم مورد نياز بدن را تامين ميکنند. آبميوه هرگز ارزش تغذيهاي ميوه را ندارد، زيرا حتي انواع طبيعي آن نيز قند بالايي دارند، بخش زيادي از ويتامينها و فيبرها از بين ميرود و تاثيري در رفع گرسنگي ندارند.
آمادهکردن خوراکيهاي مفيد
کودکان بايد با طعم ماهي، حبوبات، گردو و مغزها آشنا شوند، زيرا اين خوراکيها منابع ارزشمند پروتئين هستند و ميتوانند جايگزين گوشت باشند. البته در مورد مغزها خطر خفگي براي کودک وجود دارد که بهتر است پودر يا بسيار خرد شده باشند.
مصرف چربيهاي سالم
کودک براي تامين انرژي به منابع چربي نياز دارد. البته منظور غذاهاي سرخشده نيست، بلکه بايد چربيهاي سالم مانند روغنهاي گياهي و کره در رژيم غذايي کودک گنجانده شود. البته لبنيات بدون چربي و خوراکيهاي رژيمي فاقد قند و چربي براي کودک مناسب نيست.
عادت به غذاهاي خانگي
اگر کودک بهطور مداوم از غذاهاي آماده استفاده کند بهتدريج ذائقه به طعم شوري، شيريني و چربي زياد گرايش پيدا ميکند. آشپزي در منزل اين مزيت را دارد که ميتوان مقدار افزودنيهاي غذايي را کنترل کرد و از طرفي بهترين مواد غذايي را به کار برد.
