مشکلات زنان اولویتنخست زنان نیست
يکي از مهمترين موضوعات مورد بحث در دولت موضوع برجام است. اين در حالي است که روند مذاکرات به شکلي فرسايشي شده که نميتوان آينده مذاکرات را پيشبيني کرد. چرا در حالي که برجام ميتوانست به تحقق وعدههاي دولت کمک کند تا به اين اندازه با تأخير در تصميم گيري مواجه شده است؟
برجام موضوعي بود که ميتوانست در دولت آقاي روحاني به نتيجه برسد. با اين وجود به دليل برخي اختلاف سليقههاي سياسي اين شرايط فراهم نشد و کار به جايي رسيد که دولت نتوانسته با کشورهاي غربي درباره برجام به يک جمع بندي مناسب دست پيدا کند. آنچه در اين ميان حائز اهميت است از بين رفتن زمان بود که صورت گرفت. هدف اصولگرايان از گذشت زمان نيز اين بود که در عين حالي که ميزان غني سازي را افزايش ميدهند بتوانند از غرب امتياز بگيرند و در نهايت در مذاکرات برجام به نتيجه برسند. هدف اصولگرايان اين بود که بدون اينکه ميزان غني سازي را کاهش بدهند و يا تعداد سانتريفيوژها را کاهش بدهند بتوانند با کشورهاي غربي توافق کنند و تحريمها را عليه ايران لغو کنند. اين در حالي است که اين موضوع با مخالفت کشورهاي غربي مواجه شده و به همين دليل تاکنون توافقي صورت نگرفته است. به هر حال هر مذاکرهاي داراي قواعد و اصول خاص خود است. برخي اصولگرايان اجازه ندادند برجام در دولت حسن روحاني به نتيجه برسد. در شرايطي که بايدن تازه در آمريکا به قدرت رسيده بوده دولت روحاني مذاکراتي را انجام داد که ميتوانست در ماههاي پاياني عمر دولت دوازدهم برجام به نتيجه برسد. با اين وجود برخي از اصولگرايان به دليل اينکه بتوانند از مواهب سياسي برجام به سود خود استفاده کنند اين اجازه را به دولت روحاني ندادند و تلاش کردند در دولتي اصولگراي بعدي به توافق دست پيدا کنند. در واقع اين يک اختلاف سليقه بين جريانهاي سياسي بود که اجازه نداد برجام تاکنون به نتيجه برسد.
اختلاف بين دو جريان سياسي کشور در زمينه برجام چه پيامدهاي سياسي براي کشور داشته است؟
واقعيت اين است که با رويکردي که جريانهاي سياسي در اين زمينه در پيش گرفتند منافع اقتصادي کشور را به تعويق انداختند. بسياري فشارها روي مردم به وجود آمد که به دليل همين اختلافات بود. اگر اين اختلاف سياسي نبود و برجام در پايان دولت روحاني به نتيجه رسيده بود مردم اين همه فشارهاي اقتصادي و معيشتي را تحمل نميکردند و چه بسا برخي از مشکلات آنها از بين ميرفت. يکي از دلايلي که تاکنون برجام به نتيجه نرسيده اين است که اصولگرايان ارتباط با جهان را در اولويتهاي نخست خود قرار ندادهاند، بلکه براي آنها موضوع ارتباط با جهان در اولويتهاي ديگر قرار دارد. رئيسجمهور عنوان ميکند که اقتصاد کشور را به برجام گره نخواهد زد. حاميان دولت نيز همين موضوع را تکرار ميکنند و روي اين موضوع تأکيد دارند که بدون برداشته شدن تحريمها و با استفاده از ظرفيتهاي داخلي بتوانند مشکلات کشور را حل کنند. اين يک هدف متعالي و خوب است که دولت بخواهد با استفاده از ظرفيتهاي داخلي مشکلات را حل کند و همه نيز از اين رويکرد حمايت خواهند کرد. با اين وجود در شرايط کنوني تحريمهاي بينالمللي چالشهايي براي اقتصاد کشور ايجاد کرده و به همين دليل نميتوان اين چالشها را ناديده گرفت. در نتيجه دولت بايد در مرحله نخست با يک توافق خوب با کشورهاي غربي تحريمهاي بينالمللي عليه ايران را لغو کند تا اقتصاد کشور بتواند از وضعيت کنوني خارج شود و با ديگر کشورهاي جهان ارتباط اقتصادي داشته باشد. نکته ديگري که در اين زمينه وجود دارد نقش روسيه در اتفاقات برجام است. به نظر ميرسد دولت سيزدهم روي همکاري با روسيه تأکيد دارد و از رويکردي که در پيش گرفته چنين برميآيد که روسيه نقش مهمي در توافق برجام خواهد داشت. موضوع گفتوگوي تمدنها که رئيس دولت اصلاحات در دوران رياستجمهوري خود مطرح کردند موضوع خوبي براي نشان دادن حسن نيت جمهوري اسلامي در سطح جهان بود. با اين وجود برخي اجازه تأکيد روي اين موضوع را ندادند و به همين دليل ما در سالهاي بعد هزينههاي سياسي داديم.
اصولگرايان تا قبل از انتخابات98 در 4انتخابات شکست خوردند. به همين دليل انتقادات زيادي به مجلس و دولت منتسب به جريان اصلاحات وارد ميکردند. در شرايطي که مجلس يازدهم و دولت سيزدهم در اختيار اصولگرايان قرار گرفته آيا اين جريان موفق شده گامهاي مهمي براي حل مشکلات مردم بردارد؟
اصولگرايان در شرايطي در انتخابات مجلس و رياستجمهوري به پيروزي رسيدند که برخي از چهرههاي اصلاحطلب بنا به دلايلي در انتخابات حضور نداشتند. اين يک عامل مهم در روي کار آمدن اصولگرايان بوده است. در چهار انتخابات قبل از سال98 اصلاحطلبان در حالي در انتخابات پيروز شدند که اصولگرايان با همه ظرفيتهاي خود در انتخابات حضور داشتند. با اين وجود اين وضعيت درباره انتخابات مجلس در سال98 و رياستجمهوري1400 وجود نداشت و اصولگرايان بدون حضور اصلاحطلبان و چهرههاي تأثيرگذار جريان اصلاحات در انتخابات به پيروزي رسيدهاند. تجربه سياسي نشان داده که جريانهايي که بدون حضور رقيب قدرتمند در انتخابات به قدرت رسيدهاند در عمل نتوانستهاند اقدامات مهمي براي حل مشکلات مردم انجام دهند. شايد يک جريان سياسي بتواند بدون حضور رقيب به قدرت برسد اما آيا توانمندي حل مشکلات مردم را خواهد داشت؟ مردم همواره به تصميماتي که نمايندگان مجلس ميگيرند اميدوار هستند که مشکلات آنها را حل کند. اين در حالي است که رويکردي که مجلس يازدهم در پيش گرفته چندان در راستاي حل مشکلات مردم نيست و تاکنون نتوانسته مشکلات آنها را مرتفع کند. امروز مردم با مشکلات جدي در زندگي خود مواجه هستند. با اين وجود هنوز طرح و برنامهاي در مجلس تصويب نشده که مطالبات مردم را پيگيري کند. هنگامي که يک نماينده به عنوان منتخب مردم انتخاب ميشود اين اميدواري وجود دارد که در راستاي مطالبات مردم حرکت کند.
مجلس يازدهم عنوان ميکند که به دنبال حل مشکلات مردم است. آيا در واقع نمايندگان در راستاي مطالبات مردم حرکت ميکنند؟
اگر اينگونه بود بايد مشکلات مردم حل ميشد و نتيجه آن در زندگي مردم مشخص ميشد. امروز زنان جامعه با مشکلاتي مواجه هستند. اين در حالي است که نمايندگان مجلس اقدام موثري براي حل مشکلات زنان انجام نميدهند. برخي حقوق شهروندي که زنان از آن برخوردار هستند بيش از آنکه يک امتياز باشد يک حق است و زنان به صورت طبيعي از آن برخوردار هستند. حضرت امام(ره) تأکيد داشتند که زنان ميتوانند در زمينه اجتماعي و سياسي به هر شکلي که تمايل دارند فعاليت کنند. اين در حالي است که برخي فعاليتهاي اجتماعي و سياسي زنان را با توجه به مستنداتي که ميآورند و منبع مشخصي نيز ندارد محدود کردهاند.جامعه زنان کشور براي بسياري از دستاوردهايي که امروز در جامعه وجود دارد هزينه داده است. به عنوان مثال براي تحصيل دختران و يا حق اظهار نظر زنان جامعه هزينههاي زيادي دادهاند تا وضعيت به امروز رسيده است. در ابتداي انقلاب کسي به زنان جامعه نگفت که حجاب داشته باشند و آنچه اتفاق افتاد انتخاب زنان جامعه بود. به همين دليل نيز بودند کساني که به حجاب اعتقاد نداشتند و پس از مدتي در فضاي انتخابي حل شدند و از حجاب استفاده کردند. انتقاد ديگري که امروز به اصولگرايان وارد است درباره اينترنت است. آقاي رئيسي در رقابتهاي انتخابات رياستجمهوري عنوان کردند که شرايط را براي استفاده مردم از اينترنت و شبکههاي اجتماعي مساعد ميکنند. اين در حالي است که در شرايط کنوني وضعيت اينترنت خوب نيست و براي باز کردن يک کليپ چندين دقيقه وقت انسان هدر ميرود.
برخي لوايح درباره زنان مانند لايحه امنيت زنان در مجلس دهم در دستور کار قرار گرفت. چرا در دولت و مجلس اصولگرا اين لوايح پيگيري نشده و به نتيجه نرسيده است؟ ديدگاه شما درباره عملکرد معاونت زنان رياستجمهوري چيست؟
واقعيت اين است که در شرايط کنوني دولت به اندازهاي مشکل دارد که مسائل زنان در اولويتهاي نخست قرار ندارد. از سوي ديگر فردي به عنوان معاون زنان رياستجمهوري انتخاب شده که مشي فکري ايشان به اين صورت است. من در اين زمينه يک مثال ميزنم. يک مدير هنگامي که انتخاب ميشود به دنبال اين است که سطح فکري و زندگي زنان را در راستاي جامعه جهاني و کشورهاي ديگر جهان قرار بدهد و در اين زمينه تلاش ميکند. با اين وجود مدير ديگري انتخاب ميشود که داراي عقايد و افکار خاص خود است و تلاش ميکند در يک محدوده خاص مطالبات زنان را دنبال کند. بدون ترديد بايد بين رويکردي که اين دو مدير در حوزه زنان در دستور کار خود قرار ميدهند تفکيک قائل شد. در شرايط کنوني اين وضعيت به همين صورت است و ما با مديراني در حوزه زنان مواجه هستيم که در فضاي فکري خودشان مطالبات زنان را دنبال ميکنند. به همين دليل نيز تاکنون مطالبات اصلي زنان در دستور کار دولت و مجلس قرار نگرفته است.
