آرمان ملي: مرور اتفاقات اخير پيرامون برجام که جملگي در راستاي رسيدن به توافق و احياي برجام بوده نشان ميدهد که تلاش همه طرفها اين بوده که با اتخاذ رويکردهاي مدنظر خود شرايط را براي رسيدن به توافق فراهم آورند اما روند امور حداقل تا کنون چيز ديگري را نشان داده است. به عبارت ديگر تاکنون هر يک از طرفها با ارسال پاسخ خود مدعي شدند که پيشنهادها و پاسخشان راه را براي توافق باز گذاشته است، اما تنها راهي که هنوز باز نيست، راه بازگشت به توافق است. در اين ميان تحولات داخلي هر يک از کشورها و گذشت زمان، بر روند مذاکرات و احياي برجام و کاهش انگيزه افکار عمومي و دولتها بسيار تاثيرگذار بوده است. انتخابات کنگره آمريکا که تا دو ماه ديگر برگزار ميشود و ميتواند تعيين کننده سرنوشت دولت جو بايدن در آينده باشد، افزايش فشارها به اروپا براي تامين امنيت و انرژي در بحبوحه تنش با روسيه، افزايش فشارهاي اقتصادي در ايران، تنش ميان روسيه و آمريکا و تنش ميان آمريکا و چين از جمله تحولات بارزي است که در اين روند مشاهده ميشود. اين در حالي است که پاسخ ايران به آمريکا و اعلام موضع اروپا و آمريکا به پاسخ ايران موجب شده تا شرايط نسبت به روزهاي گذشته تغيير کند و با وجود اينکه طي روزهاي گذشته همه تحليلگران داخلي و بينالمللي و مقامات مختلف کشورها از رسيدن به توافق طي آيندهاي بسيار نزديک خبر ميدادند اما گويا برجام دوباره به دستانداز افتاده و حداقل طي روزهاي آينده نبايد انتظار خبرهاي اميدوار کننده در اين خصوص را داشته باشيم.
مخالفان داخلي
هر چه احياي برجام در خارج از کشور مخالف و منتقد دارد در داخل کشور نيز هستند کساني که به هر طريقي با توافق با غرب مخالفت کنند. البته براي آنها تفاوتي هم نميکند که دولت روحاني روي کار باشد يا رئيسي؛ ظريف و عراقچي مذاکرات را پيش ببرند يا اميرعبداللهيان و باقري کني؛ تنها آن چيزي که برايشان مهم است اينکه به هر نحوي توافق صورت نگيرد. نگاهي به برخي مواضع اين جريانها مويد اين گفته است. جايي که حسين شريعتمداري مدير مسئول کيهان ميگويد: «مذاکره براي لغو تحريمها آب در هاون کوبيدن است و با جرات ميتوان گفت که اين مذاکرات راه به جايي نميبرد و ميبينيد که تاکنون از «ناکجاآباد» بيرون نرفته است.» در جاي ديگري علي خضريان نماينده مجلس در مطلبي با اشاره به خط قرمز و سياستي که به تصريح رهبري هيچکس نبايد از آن تخطي کند. آورده است: «اين امر در حالي که بر اساس متن پيشنويس، اينطور نيست که آمريکا، تحريمهاي برجامي را رفع و سپس ما آن را راستي آزمايي کنيم و در صورت رفع تحريمها، ايران اقدامات کاهشي هستهاي خود را بعد از تحقق آن دو شرط، انجام دهد. بلکه قبل از رفع همه تحريمها، ايران بايد اقدامات خود را انجام دهد.» همه اين مسائل در شرايطي است که اين بار نه دولت روحاني که دولت رئيسي در حال مذاکره و در آستانه توافق است و جاي حيرت است که با دولت انقلابي نيز اينگونه مواجهه دارند.