ايران ميانجي اوکراين و روسيه شود بليت برنده را برداشته است
حسن بهشتيپور در گفتوگو با «آرمان ملي»:
ايران ميانجي اوکراين و روسيه شود بليت برنده را برداشته است
آرمان ملي - احسان اسقايي: ايران، ميانجي اوکراين و روسيه شود. اين درخواستي است که يکي از رهبران اروپايي که احتمالا مکرون باشد، از تهران داشته است تا شايد نزديکي تهران به مسکو بتواند آنها را از بحران انرژي احتمالي در زمستان برهاند. از سوي ديگر اين درخواست از سوي ايران نيز جدي گرفته شده است. به طوري که تهران از تهيه يک بسته پيشنهادي در اين زمينه توسط وزير خارجه خبر داده است. اگر ايران بتواند نقشي در اين زمينه پيدا کند، يک بار ديگر در بعد از برجام توانسته جايگاهي کليدي در معادلات صلح در جهان ايفا کرده است. در اين ارتباط «آرمان ملي» با حسن بهشتي پور به گفتوگو پرداخته است. بهشتيپور اعتقاد دارد ايران ميتواند اين نقش را مانند هر کشوري ايفا کند اما معادلات روسيه و اوکراين هم بسيار پيچيده است. هرچند يک بار هم ترکيه توانست به رغم اينکه در جنگ طرف اوکراين را گرفت، به موفقيتهايي در زمينه جنگ اوکراين برسد اما نتوانست آتشبس بين اوکراين و روسيه ايفا کند.
يک مقام اروپايي که گويا مکرون است، از ايران درخواست داشته که در جنگ اوکراين - روسيه نقشآفريني کند. آيا ايران از اين موقعيت برخوردار است که در جنگ روسيه که بيش از همه خانمانسوز اروپايي است، اثرگذار باشد؟
ميانجيگري بين دو کشور که در حال جنگ با يکديگر هستند؛ مستلزم اعتماد هر دو کشور است. در اين معنا که هم روسيه و هم اوکراين، تهران را به عنوان ميانجيگر قبول داشته باشند. اينکه آقاي مکرون از تهران خواسته ميانجي باشد، شايد حکايت از اين دارد که اول با مقامات اوکرايني در اين زمينه هماهنگ کرده است و اين درخواست را به نيابت از طرف اوکرايني مطرح کرده باشد. لذا با توجه به روابط نزديک ايران و روسيه از تهران درخواست کرده که طرف روسي را متقاعد کند که بعد از 6 ماه از گذشت جنگ به سمت گفتوگوي روسها - اوکراينيها حرکت کند و بحران را پايان دهد.
آيا روسيه در حال حاضر تمايلي به صلح با اوکراين دارد. نشانهاي از اين مورد ديده ميشود؟
روسيه بارها اعلام کرده حاضر به مذاکره با اوکراين است اما گويا اوکراين اعلام کرده آغاز گفتوگو با روسيه از دريچه خروج نظامي روسها از اوکراين ميگذرد. البته اين شرط در رسانهها اعلام شده و بايد صحت و سقم آن را مورد بررسي قرار داد.
اينکه ايران ميانجي شود چه سودي براي تهران دارد؟
اگر ايران بتواند در اين زمينه نقشآفريني کند، اين مورد براي تهران وجهه بينالمللي فراهم ميآورد. آن هم طرفي که به صلح اهميت ميدهد. هر کشوري جلوي يک جنگ را بگيرد، خدمت بزرگي به بشريت کرده است. اين جنگ بحران بزرگي را در جهان ايجاد کرده، امنيت غذايي را به خطر انداخته و موجب آوارگي 20 ميليون انسان شده و از سوي ديگر موجب بحران انرژي در اروپا هم خواهد شد. از اين منظر اگر ايران بتواند در اين زمينه ميانجي باشد موقعيت جديدي در معادلات آينده جهان خواهد داشت.
چرا از ترکها که در اين جنگ با هر دو طرف هم رابطه دارند، درخواست نشده که ميانجي مسکو کييف باشد؟
ترکيه به صورت رسمي و علني در کنار اوکراين ايستاده و به کييف کمک نظامي هم کرده است. هرچند با روسها هم رابطه دارد. ترکيه در اين جنگ بيطرف نبوده است. البته در برقراري آتشبس در مقطعي بين دو کشور نقش ايفا کرد اما نتوانست به جنگ براي هميشه پايان دهد. ترکيه همچنين به از سرگيري صادرات غلات از روسيه و اوکراين کمک کرد. اين دو کشور يعني اوکراين و روسيه بيش از 25 درصد صادرات غله جهان را برعهده داشتند. اين اقدام به ثبات بازار و بحران گرسنگي کمک کرد. بنابراين ترکيه هم در اين بين بيخاصيت نبود اما نتوانست پايان دهنده جنگ باشد. زيرا ترکيه بيشتر به سمت اوکراين تمايل داشت. شايد اروپاييها قصد دارند از ميانجيگري تهران استفاده کنند زيرا تهران تمايل بيشتري به روسها دارد و به نوعي شايد ايران بتواند طرف روس را متقاعد کند. اگر اين اتفاق بيفتد ايران نقش مهمي در ايجاد امنيت در کل جهان و به ويژه اروپا ايفا کرده است.
اگر ايران نقشي در اين زمينه ايفا کند آنگاه احتمال دارد اروپا در برجام تا حدودي طرف ايران را بگيرند و به آمريکاييها فشار آورند؟
اروپاييها اگر ميتوانستند در برابر آمريکا بايستند، در ارديبهشت 97 که واشنگتن از برجام خارج شد، فشار ميآوردند. اروپا ثابت کرده عملا قدرتي در برابر هژموني مالي ايالات متحده آمريکا ندارد. اما اگر ايران بتواند در اين موضوع نقشآفريني کند در سطح بينالمللي در حل بحران غذايي و انرژي و امنيتي کمک کرده است. اين ميانجيگري ممکن است در چهرهسازي بهتر از ايران در افکار عمومي جهان اثر بگذارد. اينکه ايران چهره مثبتي از خود به نمايش بگذارد شايد اثر مثبتي بر روي مذاکرات ايران و غرب بر سر برجام داشته باشد و ايران هم ميتواند با قدرت بيشتري در پرونده هستهاي ظاهر شود. با اين وجود بايد ديد روسها تا چه ميزان قدرت مانور به ايران در قضيه اوکراين خواهند داد. به عبارت بهتر اگر ايران ميانجي اوکراين و روسيه شود، بليت برنده را برداشته است.
