به توافق نزديک شديم؟
همه در انتظار بررسيهاي ايران
به توافق نزديک شديم؟
آنطور که نورنيوز نوشته، بررسيهاي تهران درباره پاسخ آمريکاي تا آخر هفته ادامه دارد و تکليف مذاکرات تا آن زمان مشخص نخواهد شد اما اينطور که به نظر ميرسد، آرام آرام از ميزان بدبينيها کاسته شده و به سوي احياي برجام ميرويم. شاهد آنکه بعد از خوشبينيهاي جوزپ بورل مبني بر به نتيجه رسيدن مذاکرات، شاهد بوديم که جان کربي هماهنگ کننده ارتباطات استراتژيک در شوراي امنيت ملي در کاخ سفيد نيز گفت: «امروز به لطف اينکه ايران ميخواهد در مورد چند موضوع مهم موافقت کند، مطمئنا نسبت به حدود دو هفته پيش به هم نزديکتر هستيم.» برخي از کارشناسان معتقد هستند که موضوعات مختصري حول محور اخذ تضمين باقي مانده است تضميني که طرف ايراني ميخواهد با توجه به ساختار حقوقي آمريکا با محدوديتهايي مواجه است، طوري که يک دولت نميتواند براي دولت ديگري تعهد ايجاد کند. ديدگاههاي گوناگوني در آمريکا نسبت به سياست خارجي هم وجود دارد گرچه اهداف استراتژيک يکساني دارند اما روشهاي نيل به اهداف متفاوت بوده و يکسري اختلاف نظرهاي جزئي در ارتباط با روابط خارجي بين دو حزب حاکم آمريکا وجود دارد و اين اختلاف نظرها قطعا در روساي جمهور آنها خودش را نشان خواهد داد. اينکه بگويم جمهوريخواهان يا دموکراتها يک رويه غالب را در پيش بگيرند قطعا با توجه به ساختار سياسي آمريکا امکانپذير نيست بهخصوص اينکه در سالهاي اخير مساله ايران تبديل به يک بحث رقابت حزبي هم در آمريکا شده است. اين نشان ميدهد که بحث ايران تبديل به يک مساله در سياست خارجي آمريکا شده و اتفاقا دو حزب حاکم در آمريکا که به نوبت قدرت را در اين کشور به دست ميگيرند يکسري اختلاف نظرها را در ارتباط با نحوه برخورد با ايران دارند. دموکراتها معتقد به ديپلماسي هستند و ميخواهند براي نيل به اهدافشان از روشهاي ديپلماتيک استفاده کنند. جمهوريخواهان ديدگاههاي متفاوتي دارند. تندروهاي جمهوريخواه معتقد به برخوردهاي حتي نظامي هم با ايران هستند و اين را در صحبتهايشان کتمان نميکنند. معتدلين جمهوريخواه نيز معتقد به اعمال فشارهاي جديتر به ايران هستند. مساله ديگر اينکه آمريکا در صورت خروج به ايران غرامت بپردازد که يکي از مسائل بحث برانگيز است ولي قابل حل هست و ميشود روي اين بحثها به تفاهم رسيد.
زمينه آماده براي احياي برجام
به هر حال ايران مواردي که براي آمريکاييها و شرکاي غربي آمريکا مهم بوده تا حدود زيادي الان حل کرده و درواقع زمينه براي احياي برجام از طرف ايران فراهم هست هرچند بحث تضامين و غرامت در صورت خروج آمريکا بحثهاي حل نشدهاي است که به نظر ميرسد در روزهاي آينده راهحلهايي پيدا خواهد شد. از اين رو شايد رسيدن به يک تفاهم به صورت جدي در همين ماه سپتامبر آينده امکانپذير باشد و دو کشور بتوانند مسائل باقي مانده را حل کنند تا زمينه را براي احياي برجام فراهم کنند. طرف اروپايي هم از طريق هماهنگ کننده سياست خارجي در تلاش است تا زمينههاي تفاهم دو کشور را ايجاد کند. با توجه به نياز اروپاييها به نفت ايران که وارد مدار صادرات شود و جديتي که دارند و اينکه از طرفي ميتوانند با توجه به همپيماني که با آمريکا دارند به نوعي از اهرم فشار خود استفاده کنند و با واسطهگري خود زمينه کامل احياي برجام را فراهم کنند. گامهاي برداشته شده حکايت از يک توافق قريب الوقوع دارد که به همين زودي برجام احيا شود. طبيعتا اراده مهمترين فاکتور در مسير توافق است و اين اراده در راستاي احياي توافق وجود دارد. با توجه به اين اراده ميتوان خوشبين بود که به همين زودي برجام احيا شود. از طرفي با توجه به در پيش بودن ماه سپتامبر و نياز اروپا به نفت ايران و از طرف ديگر حجم زيادي از نفت ايران بر روي کشتيها وجود دارد که عرضه آنها ميتواند بازار را به تعادل برساند در حال تلاش هستند که هرچه زودتر اين اتفاق بيفتد. از اين رو در سپتامبر پيشرو توافق قابل احياست.
