خوف و رجای بزنگاه احیای برجام

آدمي در گروه و به ويژه در منظومه سياست ممکن است خود را در برخي زمينه‌ها در اقليت ببيند و اين قضيه الان در مورد رئيس‌جمهور ايالات متحده که با مشکلات داخلي، زمستان سخت پيش‌رو و بحران انرژي به دليل جنگ فرسايشي روسيه و اوکراين، چالش انتخابات ميان دوره‌اي و بحران خشکسالي در قاره سبز مواجه است به عينه صدق مي‌کند. «اجماعي که 1+4 در گفت‌وگوهاي طولاني داشتند تا آمريکا را که به صورت يکجانبه از توافق برجام در 18ارديبهشت1397 هجري شمسي خارج شده بود به ميز مذاکره براي احياي برجام برگردانند و بألاخره موفق شدند.»گفته مي‌شود اگر در زمان محقق شدن توافق تازه احياي برجام و رسميت يافتن آن، معاهدات و قراردادهاي بين‌المللي بين ايران و شرکت‌ها و کمپاني‌هاي خارجي برقرار شود و پس از آن خروج از برجام رخ دهد يا تحريم‌ها برگردد، اين معاهدات يا شامل تحريم نمي‌شوند يا حداقل سه سال براي اجراي توافقات به اين کمپاني‌ها زمان مي‌دهد. يکي ديگر از آيتم‌ها و نکاتي که ايران در برجام تازه مطرح کرده است اين است که آمريکا مجبور باشد با خروج از برجام، به ايران غرامت دهد. از زمان آغاز گفت‌وگوها و رايزني در آوريل2021 و طي يک بازه فرسايشي و بطئي17 ماهه، چشم انداز بازگشت چهره‌اي چون دونالد ترامپ يا جمهوريخواهي هم مسلک و همفکر او با بيم و اميد و خوف و رجا گفت‌وگوها را تحت الشعاع خويش قرار داده است؛ در همين حال به نقل از جرايد اروپايي گفته شده است که يکي از تضمين‌هايي که در متن پيش نويس گنجانده شده است آن است که شرکت‌هاي خارجي بتوانند به مدت دو و نيم سال بدون واهمه، ترس و گريز از تحريم‌ها به فعاليت‌هاي خود در ايران ادامه دهند، حتي اگر توافق احيا شده از بين برود و ايران نيز هم‌زمان ضمانت‌هاي ذاتي دريافت خواهد کرد که به اين کشور فرصت مي‌دهد ظرفيت غني سازي اورانيوم خود را سريعا افزايش دهد تا واشنگتن از خروج دوباره از توافق منصرف شود. با اين همه، طبق نوشته‌هاي اين جريده‌هاي کثيرالانتشار غربي اين فرصت هنگامي براي ايران فراهم مي‌شود که تهران بتواند سانتريفيوژهاي پيشرفته و‌ تجهيزات مرتبط را در داخل و تحت نظارت آژانس نگاه دارد. يکي از مقام‌هاي ارشد دولت بايدن مدعي است که در صورت احياي برجام و در واقع اجراي کامل و متقابل توافق، قسمتي از محدوديت‌ها اعمال خواهند شد. به ادعاي اين نشريات، محدوديت‌هاي سختگيرانه براي غني سازي با اين هدف اعمال مي‌شوند که اگر ايران از اين توافق خارج شود، حداقل شش ماه طول بکشد تا بتواند پيشرفت‌هايي را که داشته، بازگرداند. از ديگر موضوعاتي که گفته مي‌شود اختلافات درباره آن باقي است، مقوله تحريم‌هاست. به ادعاي پوليتيکو، حتي اگر ايالات متحده تحريم‌هاي مرتبط با برنامه هسته‌اي ايران را دليل توافق تازه لغو کند، بسياري از تحريم‌هاي ديگر اين کشور عليه ايران که در نتيجه کمپين فشار حداکثري ترامپ هستند، باقي خواهند ماند، طبيعتاً اين مسأله کار تيم بايدن را سخت‌تر کرده است زيرا تلاش مي‌کنند تا بفهمند کدام تحريم‌ها را لغو کنند و کدام را نگاه دارند. چالش ديگر مربوط به مسائل پادماني است. ادعاهاي مبهم مطرح شده در مورد مسائل پادماني، واکنش‌هاي دستگاه ديپلماسي کشورمان را در پي داشت؛ وزير امورخارجه حسين امير عبداللهيان در اين راستا گفته است که: «روي مسائل باقي مانده پادماني بسيار جدي هستيم. به هيچ وجه حاضر نيستيم در شرايطي که همه طرف‌ها به برجام برمي‌گردند، برخي اتهامات سياسي و بي‌اساس آژانس عليه ايران باقي مانده باشند و آن‌ها بخواهند مثل استخوان لاي زخم، هر زمان که خواستند، اين ادعاهاي برخاسته از محيط ناامن کننده رژيم صهيونيستي را تکرار کنند.»