توافق در گرو تامین دغدغههای ایران
آرمان ملي- حميد شجاعي: هفتهها وحتي ماههاست که احياي برجام به يکي از موضوعات در صدر رسانههاي داخلي و بينالمللي بدل شده و هر روز اطلاعات تازهاي حول محور احياي برجام و احتمال بالاي رسيدن به توافق منتشر ميشود يا مقامات يکي از کشورها در اين خصوص به اظهار نظر ميپردازند. با اين حال شاهد اين مساله هستيم که به ميزاني که اميدواريها نسبت به احياي برجام وجود دارد به همان اندازه در جهت معکوس تلاشهايي هم در راستاي تخريب برجام صورت ميپذيرد. چه اينکه مقامات رژيم صهيونيستي نيز در جهت تاثيرگذاري بر موضع سران کاخ سفيد به آمريکا سفر خواهند کرد. اين در حالي است که به نظر ميآيد آسمان برجام آفتابي است و به رغم برخي کارشکنيها اعلام مواضع طرفين نشان ميدهد که احتمال توافق بسيار بيشتر از عدم توافق است.
سناريوهاي چهارگانه
هر چند که اميدواريها نسبت به اعلام توافق ميان طرفين افزايش يافته اما نگاهي به نوع رويکردهاي مقامات آمريکا و ايران حکايت از اين دارد که هنوز همه مسائل حل و فصل نشده است و از مسائل پادماني گرفته تا بحث تضمينها و نوع برداشتن تحريمها موضوعاتي هستند که بايد تصميمات مشخصي در خصوص آنها اتخاذ شود تا بتوان گفت که طرفين به توافق قطعي خواهند رسيد. قدر مسلم طرفين بايد اين نکته را نيز در نظر داشته باشند که مسائل پيرامون توافق هر چه به درازا بکشد و زمان و فرصت طلايي براي توافق از دست خواهد رفت و با توجه به اينکه معلوم نيست در آينده چه اتفاقاتي در عرصه روابط بينالملل رخ خواهد داد شايد توافق در آينده نسبت به شرايط فعلي مقداري سختتر شود. اين در حالي است که برخي رسانهها همچنان از راهکارهايي ميگويند که ميتواند طرفين را در سريعترين زمان ممکن به توافق رهنمون سازد. در همين راستا رويترز به نقل از 3 منبع مطلع گفته؛ «آمريکا و ايران راهي براي رسيدگي به مساله تحقيقات آژانس بينالمللي انرژي اتمي در برنامه هستهاي ايران پيدا کردهاند که به دو طرف اجازه ميدهد فعلا در مذاکرات احياي برجام اعلام پيروزي کنند اما ممکن است حلوفصل نهايي مساله احياي توافق را به تاخير بيندازد. به نظر ميرسد با چهار نتيجه احتمالي روبهرو خواهيم بود؛ در اولي، ايران نگرانيهاي آژانس را به موقع برطرف خواهد کرد و توافق هستهاي سال 2015 احيا ميشود. در دومي، تهران نگرانيهاي آژانس را قانع نميکند و از انجام دادن اقدامات هستهاي براي نهايي کردن توافق خودداري ميکند و واشنگتن هم از لغو تحريمها که در مرحله نهايي توافق پيشنهادي معين شده، خودداري ميکند. در سناريوي سوم، تهران ممکن است با وجود در جريان بودن تحقيقات آژانس توافق را اجرايي کند. احتمال چهارم نيز ميتواند اين باشد که فشارهاي سياسي باعث شوند آژانس با وجود رضايت نداشتن از پاسخهاي ايران، به تحقيقاتش در ايران پايان دهد، اگرچه مقامات آمريکايي ميگويند اين نهاد را تحت فشار نخواهند گذاشت.» گرچه آنچه که رويترز آورده صرفا گمانهزنيها و سناريوهايي است که از منظر آنها مطرح شده اما آنچه مسلم است زماني که تمام دغدغههاي ايران در خصوص مسائل مطرح شده مرتفع نگردد صحبت از توافق صرفا نگاهي آرزومندانه است و در اين مرحله آمريکاييها بايد عملا موضع خود را در قبال خواستهها و دغدغههاي ايران اعلام کنند تا در صورت پذيرفتن دغدغههاي ايران مخصوصا موضوع پادمان منتظر احياي برجام و اعلام توافق از سوي طرفين باشيم.
تحريمها بايد لغو شود
رئيس سازمان انرژي اتمي گفت: هدف از مذاکرات برجام رفع تحريمها، دفع اتهامات عليه کشور است. محمد اسلامي اظهار کرد: اساس مذاکرات برجامي براي دفع اتهامات و گرفتن بهانه از دشمن است که مرتب عليه کشور اخبار و مدارک ادعايي را مطرح ميکند. وي تصريح کرد: تحريمهايي که به اين بهانه وضع شده بايد با مذاکرات برجام لغو ميشده و اکنون نيز هدف از مذاکرات اين است که تحريمها لغو شود و مردم ايران از مزيت اقتصادي آن انتفاع حاصل کنند.
برجام احيا نشود از سرگيري مذاکرات دشوار خواهد بود
مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا هشدار داد، اگر در روزهاي آينده توافقي حاصل نشود، از سرگيري مذاکرات احياي برجام پس از تابستان بسيار دشوار خواهد بود. جوزپ بورل، گفت: فکر نميکنم فرصتي براي مذاکرات بسيار بيشتر وجود داشته باشد. هماهنگ کننده اتحاديه اروپا همچنين در اظهارنظري رسانهاي ضمن خوشبيني نسبت به نزديک شدن مذاکرات رفع تحريمها به مرحله پاياني گفت: «مذاکرات با هماهنگي اتحاديه اروپا به لحظه مهمي رسيده و اين، آخرين ميليمتر است. جوزف بورل خاطرنشان کرد: مذاکرات اکنون در مرحله تعيينکنندهاي است.
