صبر و حوصله برای رسیدن به توافق
تحولات برجام همچنان ادامه دارد و به نظر ميرسد که ايران و آمريکا با يک مساله فوري براي رسيدن به توافق مواجه باشند. به عبارت ديگر هر دو طرف ميخواهند با صبر و حوصله و تامل زياد دستاوردهاي خود را در توافق احتمالي بالا ببرند که اين مقداري کار را مشکل ميکند. يعني اگر هر دو طرف در رسيدن به توافق جدي بودند شايد تا کنون اين توافق صورت گرفته بود اما به هر صورت ميتوان اينگونه برداشت کرد که هم ايران و هم آمريکا توافق را زماني ميخواهند که تمامي اهدافشان تامين شود و تمامي انتظاراتي که از توافق دارند برآورده شود. لذا در چنين شرايطي سخت است اظهار نظر کردن که آيا به زودي توافقي حاصل خواهد شد يا خير. چرا که در چنين شرايطي کوچکترين موضوعات نيز ميتوانند به يک مانع جدي تبديل شوند. از سوي ديگر هر دو طرف به لحاظ داخلي در وضعيتي قرار دارند که هر نوع توافق ضعيفي ميتواند با انتقادات داخلي مواجه شود که طبيعتا اين موضوع نيز کار را مشکلتر ميکند. ترديدي نيست که متوقف کردن گفتوگوها به نفع هيچ يک از طرفين نيست. به هر حال نه ايران و نه آمريکا علاقهاي به متوقف کردن گفتوگوها ندارند و به همين دليل است که به رغم طولاني شدن احياي برجام همچنان مذاکرات ادامه دارد. اروپاييها نيز به طريق اولي نميخواهند که مذاکرات متوقف شود. لذا به نظر ميرسد که اين تنها دليل ماندگاري مذاکرات است اما اينکه پس از ماهها تلاش طرفين به توافق برسند به استراتژي مذاکراتي دو طرف برميگردد که مقداري کار را در رسيدن به يک نقطه مشترک ميان دو طرف سخت ميکند. شايد هنوز زود باشد که روسها يا طرفين اروپايي بخواهند بهطور جدي وارد بحث مذاکرات و توافق شوند. چرا که فعلا مشکل اصلي ميان ايران و آمريکاست و آنها منتظرند ببينند که ايران و آمريکا چه رفتاري از خود بروز خواهند داد. آيا اساسا به توافق ميرسند يا نميرسند و بعد هم در صورتي که به توافق رسيدند در آن زمان شاهد اظهار نظرها يا ورود جديتر طرف روس به مذاکرات خواهيم بود. اينکه روسها و اروپاييها تا چه اندازه توافق بين ايران و آمريکا را به نفع خود ميدانند آن زمان است که مشخص خواهد شد و نوع بازيگري روسيه و اروپاييها مشخص ميگردد. البته نبايد از ياد برد که روسها ابزارها و امکاناتي دارند که بتوانند روي روند مذاکرات يا نتيجه و سند نهايي توافق تاثيرگذار ظاهر شوند.
