احیای برجام باید خود را در سفره مردم نشان بدهد
با توجه به قريبالوقوع بودن احياي برجام دولت سيزدهم پس از احياي برجام با فرصتهاي اقتصادي و بينالمللي جديدي مواجه خواهد شد. دولت چگونه ميتواند از اين فرصت براي بهبود وضعيت اقتصادي و معيشتي مردم استفاده کند؟
کشورهاي غربي و آمريکا در 4دهه پس از انقلاب اسلامي همواره قولها و وعدههايي را به نمايش گذاشته و تلاش کرده آنها را در برابر ايران آزمايش کنند. با اين وجود در اغلب مقاطع اظهارات و اقداماتي که آنها انجام ميدهند بيشتر نمايش است و در آن عملي وجود ندارد. من اميدوارم در موضوع احياي برجام اين اتفاق رخ ندهد و ما به جاي اينکه شاهد نمايش کشورهاي غربي باشيم از آنها اقدام عملي مناسب مشاهده کنيم. واقعيت اين است که آمريکا ميداند که ما بمب اتمي نداريم و پرونده هستهاي ايران صلح آميز است. با اين وجود به شکلي در سطح بينالملل رفتار ميکند که ايران را تحت فشار قرار بدهد. آمريکا سالهاست که در عرصه بينالمللي تبليغ ميکند که ايران به دنبال سلاح هستهاي است تا به دروغ به کشورهاي جهان اعلام کند که ايران براي جامعه جهاني تهديد به شمار ميرود. در موضوع برجام نيز ما تجربه گذشته را در اختيار داريم. در دولت آقاي روحاني، ايران حسننيت خود را نشان داد و برجام امضا شد. قرار بود پس از امضاي برجام تنشها و درگيريها کاهش پيدا کند و ايران و کشورهاي غربي در مسيري قرار بگيرند که عرصه بينالمللي براي طرفين شکل بهتري داشته باشد. با اين وجود با به قدرت رسيدن ترامپ در آمريکا وي با رويکرد خصمانهاي از برجام خارج شد و دوباره ايران را در معرض تحريمهاي بينالمللي قرار داد. پس از وي بايدن به قدرت رسيد. در ابتدا عنوان ميشد که اگر بايدن رئيسجمهور آمريکا شود شرايط تغيير خواهد کرد و وي رويکرد خصمانه را با ايران کنار خواهد گذاشت. با اين وجود بايدن از کنار گذاشتن خصومتها و تحريمها حرف زده اما تاکنون عمل نکرده است. من به دليل اينکه دولت، مجلس و شوراي عالي امنيت ملي به دنبال برجام هستند و آن را در راستاي تحقق منافع ملي ارزيابي ميکنند با اصل برجام موافق هستم و معتقدم اگر برجام احيا شود ميتواند فرصتهاي جديدي از نظر اقتصادي و سياسي براي ايران به وجود بياورد. من معتقدم هنوز هم نميتوان به آمريکا اعتماد کرد. اين در حالي است که کشورهاي اروپايي نيز متحد آمريکا هستند. بهترين کار اين است که تلاش کنيم مشکلات را از داخل کشور حل کنيم و از داخل کشور براي آن راهحل پيدا کنيم. مقام معظم رهبري 3سال اخير را به نام سال توليد نامگذاري کردهاند. اين در حالي است که متاسفانه اقدام موثري در زمينه تقويت توليد ملي صورت نگرفته است. برخي مسئولان جهادي عمل نميکنند. ما در درون کشور از تواناييها و استعدادهاي کافي برخوردار هستيم. به همين دليل بايد به تواناييهاي داخلي خودمان اتکا کنيم و از ظرفيتهايي که در اختيار داريم بيشتر استفاده کنيم.
دولت عنوان ميکند مسائل داخلي را به برجام گره نزده است. با اين وجود در يک سال گذشته وضعيت اقتصادي و معيشتي مردم بهبود پيدا نکرده و بلکه گرانيها همچنان ادامه دارد؟چرا چنين اتفاقي رخ داده است؟
بايد بين شعار و عمل تفاوت قائل شد و نبايد شعار را معيار سنجش عملکردها قرار داد. همه چيز به اين بستگي دارد که ما به چه ميزان از ظرفيتهاي داخلي براي تغيير شرايط استفاده ميکنيم. هنگامي که ما ميتوانيم برنج، گندم و کالاهاي اساسي را خودمان توليد کنيم بايد روي اين موضوع سرمايهگذاري کنيم و از ظرفيتهاي موجود استفاده کنيم. در شرايط کنوني نزديک به يکسوم محصول کشاورزي ما به دلايل مختلف از بين ميرود. دولت بارها عنوان کرده که بايد ميزان مصرف برق را کاهش بدهيم که ناچار به خاموشي نشويم. من معتقدم ما بايد از همه ظرفيتهاي موجود براي کاهش و از بين بردن مشکلات کنوني استفاده کنيم. در اين زمينه بخش خصوصي نيز بايد به صحنه بيايد و موجودي و ظرفيتهاي خود را براي تغيير اين وضعيت به کار بگيرد. دولت نيز بايد به صورت حمايت، هدايت و نظارت حرکت کند. در چنين شرايطي است که نگاه از بيرون به درون تغيير پيدا ميکند و ما ديگر نياز به بيگانگان نخواهيم داشت. البته من هنوز هم برخي از سوءمديريتها را در داخل کشور مشاهده ميکنم و معتقدم برخي مشکلات امروز کشور به دليل سوءمديريتهاست. مديريت صحيح جامعه يک رکن اساسي براي توسعه و پيشرفت جامعه است و تصميماتي که مسئولان در هر مقطع زماني اتخاذ ميکنند در سرنوشت مردم و کشور تأثيرگذار است. ما بايد از مرحله شعار عبور کنيم و به سمت عمل حرکت کنيم. تنها در چنين شرايطي است که ميتوان نسبت به بهبود شرايط اميدوار بود.
مهمتريـــن اولويتهاي اقتصادي کشور پس از احياي برجام چه خواهد بود؟ دولت بايد چه اولويتهاي اقتصادي براي دوران پسا برجام در نظر بگيرد؟
دولـــت سيزدهم از زماني که روي کار آمده تلاش زيادي براي حل مشکلات مردم کرده هرچند در اين مدت کاستيهايي نيز وجود داشته است. تحريمها و عدم امکان فروش نفت، دولت را در وضعيت پرچالشي قرار داده است. هرچند معتقدم دولت در همين مدت نيز ميتوانست در برخي مسائل عملکرد بهتري داشته باشد اما درصورتيکه تحريمها برداشته شود شرايط تغيير ميکند و اين احتمال وجود دارد که گشايشهايي در مسائل اقتصادي مردم صورت بگيرد. در شرايط کنوني مردم با تورم و گرانيهاي زيادي مواجه هستند و قيمتها بهرغم تلاشهاي دولت همچنان روند صعودي دارد. به همين دليل دولت بايد براي گرانيها چارهاي بينديشد. درگذشته بين قواي سهگانه اختلاف نظر وجود داشت که امروز اين وضعيت وجود ندارد. بدون ترديد اين وضعيت ازنظر رواني شرايط تصميمگيري را بهتر از گذشته ميکند و ميتواند زمينههاي تصميمگيريهاي مهم را به وجود بياورد. نميتوان براي مديريت کشور منتظر نتيجه برجام بود. واقعيت اين است که هنوز وضعيت برجام مشخص نيست و ما نميدانيم قرار است در آينده چه اتفاقي در اين زمينه رخ بدهد. تحريمهاي بينالمللي در سالهاي اخير فشارهاي زيادي روي اقتصاد ايران آورده است. اين تحريمها بهصورت ظالمانه عليه مردم ايران اعمالشده است. به همين دليل اين تحريمها بايد برداشته شود. بههرحال هر کشوري حق دارد که با کشورهاي ديگر ارتباط اقتصادي و تجاري داشته باشد و بتواند پول خود را دريافت کند. نکته مهم اينکه اگر تحريمها برداشته شود و ما بتوانيم مانند گذشته در بازارهاي جهاني فعاليت داشته باشيم فوايد اين فعاليت اقتصادي بايد در طرحهاي زيربنايي و زيرساختي مورداستفاده قرار بگيرد. در شرايط کنوني ما طرحهايي در کشور داريم که بيش از 50 درصد و يا حتي80 درصد آن تکميلشده و تنها بخشهايي از آن باقيمانده است. به همين دليل در ابتدا بايد اين طرحهاي نيمهتمام را به پايان برسانيم. اگر به سمت تکميل پروژههاي نيمهتمام حرکت کنيم هم اشتغال ايجاد ميشود و معضل بيکاري از بين ميرود و هم اينکه دسترسي به خدمات راحتتر ميشود و شرايط بهتري براي کشور به وجود ميآيد. مديريت پروژههاي نيمهتمام و به پايان رساندن آن در شرايط کنوني ميتوان کمک بزرگي به اقتصاد کشور کند و گشايشهاي بزرگي را به وجود آورد. در طرحهاي پنجساله طرحهاي زيربنايي مهمي وجود داشته که بسياري از آنها هنوز به بهرهبرداري نرسيده است.
دولت در دوران پسابرجام با چه چالشهايي مواجه خواهد بود؟
اگر تصميمات بهصورت عقلاييتر گرفته شود و نهادهاي تصميم گير به هم کمک کنند من اميدوارم که بهتدريج بهبودي حاصل خواهد شد. اين اتفاق نيز نيازمند ارجح دانستن منافع ملي بر منافع شخصي و گروهي است که بايد موردتوجه مسئولان مربوطه قرار داشته باشد. در طول مدتي که آقاي رئيسي مديريت کشور را به دست گرفتهاند سفرهاي استاني زيادي رفته و نشستهاي زيادي با نخبگان و کارشناسان بهخصوص در زمينه اقتصادي برگزار کردهاند. بدون ترديد اين تلاشها در تغيير وضعيت اقتصادي تأثيرگذار است و در آينده ميتواند شرايط را بهتر کند. ما اميدواريم نتيجه مذاکرات بين ايران و کشورهاي غربي درنهايت به نتيجه برسد تا تحريمهاي اعمالشده عليه ايران لغو شود. نکته مهمي که در اين زمينه وجود دارد اين است که مردم به عمل دولت چشم دوختهاند و نه شعارهايي که در رقابتهاي انتخاباتي داده شده است. مردم بايد تغيير و بهبود وضعيت اقتصادي و معيشتي را در زندگي خود لمس کنند. تنها در چنين شرايطي است که دولت ميتواند کارنامه قابل قبولي از خود برجاي بگذارد. موضوع گراني نيز از ابتداي انقلاب تاکنون مطرح بوده است. گراني در کشور يکشبه به وجود نيامده که بتوان يکشبه آن را از بين برد. اين وضعيت به شکلهاي مختلف تا امروز ادامه داشته است. اين در حالي است که در برخي مقاطع «گرانفروشي» نيز به دليل نوسان قيمت ارز و يا کاهش ارزش پول ملي در کنار تورم قرارگرفته است. امروز کشور با مشکلات داخلي و خارجي مواجه است. به همين دليل مسئولان بايد با وحدت رويه عمل کنند تا اين مشکلات کاهش پيدا کند. مشکلات کشور نياز به عمل درماني دارد. امروز مهمترين مشکلات مردم کشور مسائل اقتصادي است. در مرحله نخست بايد مشکلات معيشتي مردم را به دو قسمت تقسيم کرد. بخش نخست مربوط به مشکلات خارجي است که عمدتا نيز به واردات و صادرات بازميگردد و بخش دوم نيز به سوء مديريتهاي داخل کشور ارتباط پيدا ميکند. نبايد همه مشکلات معيشتي را به رويکرد سياست خارجي کشور گره زد و بلکه بايد واقعبينانه به قضيه نگاه کرد. ما بايد اين نکته را بپذيريم که در درون کشور استعدادها و ظرفيتهاي زيادي وجود دارد که هنوز نتوانستهايم بهخوبي از آنها استفاده کنيم. امروز ما با بلاي مصرف در کشور مواجه هستيم. برخي از افراد و خانوادهها در مصرف کالاها اسراف ميکنند. اين اسراف در زمينههاي مختلف وجود دارد. در چنين شرايطي برخي مسئولان نيز فرافکني ميکنند و بهجاي اينکه به دنبال راهحل باشند يکديگر را بهعنوان مقصر معرفي ميکنند. قانون بايد در اين زمينه فصلالخطاب باشد. همه مسئولان بايد بر اساس قانون عمل کنند. در چنين شرايطي است که ميتوان به حل مشکلات کشور اميدوار بود.
