ضمانت آمريکا در عدم خروج از برجام به تصويب شوراي امنيت برسد
سيدجلال ساداتيان درگفتوگو با «آرمان ملي»:
ضمانت آمريکا در عدم خروج از برجام به تصويب شوراي امنيت برسد
آرمان ملي- احسان اسقايي: پرونده هستهاي ايران به مرحله حساسي رسيده است. بنابر آنچه مقامات وزارت خارجه ايران اعلام کردهاند آخرين ملاحظات تهران در ارتباط با پيشنهاد اروپاييها که به نوعي برخي آن را پيشنويس توافق ميدانند تا ساعاتي ديگر به دست مقامات اروپايي خواهد رسيد. از سوي ديگر آمريکاييها نيز اعلام کردهاند تا زماني که در ارتباط با همه چيز توافق نشود، هيچ توافقي صورت نگرفته است. بر اساس برخي اخبار طرفين در مذاکرات تا حدودي کوتاه آمدهاند که نشان از اراده آنها براي به نتيجه رسيدن است. هرچند اگر همين فردا توافق حاصل شود تا اجراي کامل آن راه زيادي وجود خواهد داشت. از هم اينک مخالفان توافق در حال سنگاندازي در مسير اجراي توافق هستند .اما در مجموع به نظر ميرسد پرونده هستهاي به مرحله پاياني خود رسيده است و به قول ديپلماتها يا در مورد همه چيز توافق خواهد شد يا در ارتباط با هيچ چيز توافق نميشود. در اين ارتباط «آرمان ملي» با جلال ساداتيان، سفير سابق ايران در لندن به گفتوگو پرداخته که در ادامه ميخوانيد.
مخالفان توافق هستهاي در چند روز گذشته از توافق نهچندان خوب سخن ميگويند. چرا مخالفتها با توافق ادامه دارد؟
مخالفان همواره با توافق بر سر هرچيزي با غرب ابراز مخالفت ميکنند. البته صداي مخالفان برجام در دولت فعلي بهشدت کمتر از مخالفت آنها با مذاکرهکنندگان دولت سابق است. درگذشته مذاکرهکنندگان را خائن قلمداد ميکردند اما اکنون حداقل اينگونه نيست. فقدان اجراي برجام، فشار اقتصادي بر جامعه تحميل کرده و خود مخالفان هم ميدانند تا دولت نفت نفروشد نميتواند از عملکرد خود بهطور مطلوبي دفاع کند.
توافق به مراحل حساسي رسيده تا چه ميزان احتمال ميدهيد که بالاخره طرفين به برجام بازگردند؟
متن پيشنهادهاي اروپاييها که به نوعي بعد از مذاکرات اخير در تهران در حال بررسي است، هنوز منتشر نشده است که بر مبناي آن بتوانيم تحليل مشخصي در ارتباط با بازگشت طرفين به برجام ارائه دهيم اما مواردي هم رسانهاي شده که تنها در ارتباط با آن ميتوان مذاکره کرد. اگر فردا روزي اين دادهها تغيير کند، تحليل کارشناسان نيز تغيير خواهد کرد. آنچه رسانهاي شده فارغ از صحت و غلط آن اين است که توافقي بين ايران و کشورهاي غربي حاصل شده مبني بر اينکه مساله مربوط به تحريم سپاه فعلا کنار گذاشته شده است و بعدا بين ايران و آمريکا در اين زمينه گفتوگو خواهد شد. حال از اينکه ايران اين مورد را پذيرفته يا نه، هيچ اطلاعاتي در دسترس نيست و واکنشي هم از سوي مقامات تهران به اين خبر صورت نگرفته است. همچنين مسائل پادماني و فراپادماني که به موجب مصوبه مجلس ايران دولت نبايد اطلاعاتي را به آژانس منتقل کند، نيز از سوي ايران در دولت جديد به راهحلهاي جديدي منتهي شده که بر مبناي آن دولت ايران فعاليتهاي خود را ضبط ميکند اما در اختيار آژانس قرار نميدهد که البته اين مورد نيز چند روز قبل در واکنش به قطعنامه آژانس در مورد تهران، تعليق شده است. بر اساس آنچه در رسانهها آمده از ايران خواسته شده که به همکاري با آژانس ادامه دهد و در برابر آن تحريمهاي ايران برداشته ميشود. البته ايران از آمريکا ضمانت خواسته که به ايران ضمانت عدم خروج از برجام بدهد.
آمريکاييها با توجه به پيچيدگيهاي حقوقي در آمريکا ميتوانند اين ضمانتها را به ايران بدهند که از توافق با تهران خارج نشوند؟
گويا قرار است اين تضمين از سوي اروپاييها به ايران داده شود.
تضمين اروپاييها به ايران مبني بر عدم خروج آمريکا از توافق هستهاي در نرم بينالمللي چه ميزان داراي ضمانت اجراست؟
به نظر ميرسد ضمانت اجراي اروپاييها را در عدم خروج از برجام بايد متصل به همان تضمين آمريکاييها دانست.
بالاخره يک توافق در زمينه هستهاي حاصل شده و ايران با توجه به نقض عهد آمريکا ضمانت اجراي عدم خروج آنها را از برجام ميخواهد. درست است که اين ضمانت از نظر مفسران حقوق بينالملل قابليت ندارد اما ايران حق دارد که اين ضمانت را طلب کند. به نظر شما در اين ارتباط چه بايد کرد که هم ايران به درخواستهاي خود برسد و هم آمريکا ديگر نتواند در نوسانات قدرت از برجام خارج شود؟
پيشنهاد اين است، حال که غربيها اعلام کردهاند، دموکراتها بهخاطر اکثريت ضعيفي که در کنگره دارند، نميتوانند با دوسوم آرا اين ضمانت را مصوب و به ايران بدهد، ايران از شوراي امنيت درخواست کند که قطعنامه جديدي به تصويب اين شورا برسد و ضمانتهاي آمريکا در آن قطعنامه آورده شود تا اين مصوبه به منزله يک قانون بينالمللي درآيد. در اين صورت همه کشورها ملزم به اجراي آن خواهند بود حتي اگر رئيسجمهور بعدي آمريکا از برجام خارج شود. کما اينکه اروپاييها وقتي ترامپ از برجام خارج شد از طريق شوراي امنيت با اقدامات وي مخالفت کردند زيرا معتقد بودند که اين ترامپ است که خطا کرده نه ايران! چنين قطعنامهاي جنبه حقوقي و بينالمللي قوي خواهد داشت.
مساله روسيه و جنگ اوکراين تا چه ميزان ميتواند به قدرت ضمانت اروپاييها براي عدم خروج آمريکا از توافق با تهران کمک کند؟
جنگ روسيه و اوکراين موجب تورم و هزينههاي مازاد بر اروپاييها شده است. در نتيجه اروپاييها نيازمند اين توافق هستند تا از طريق خط لوله گاز ايران به ترکيه بخشي از نياز انرژي خود را تامين کنند.
