پشت پرده مخالفتها با احياي توافق هستهاي
اخباري که با کليد واژه توافق هستهاي و احياي برجام همراه هستند، تأکيد ميکنند که حرکت در مسير توافق برجام بزودي به پايان ميرسد و اميدها به اينکه گرهاي که از مدتها پيش در کلاف پيچيده گفتوگوهاي احياي برجام باز شود، افزايش يافته است. قرن نو، نوشت؛ اما در اين ميانه عدهاي خوش ندارند که برجام امضا شود، اما چرا؟ کشاکشي که در پشت پرده و از ابتداي گفتوگوهاي احياي برجام آغاز شده بود، با اين خبرها شکل تازهاي به خود گرفته است. مخالفان بيشتر در ميان اصولگرايان جاي دارند و اين گروه بر اين باورند که احياي برجام، هيچ ارزش افزوده سياسي به دنبال ندارد.
مخالفان برجام در دولتهاي روحاني و رئيسي
در ميان مخالفان احياي برجام نظرات مختلفي وجود دارد. يکي از اين گروهها، همان مخالفان دوره روحاني هستند که آن روزها معتقد بودند که نتيجه امضاي برجام در 20 دقيقه بهتر از آن نميشود که ترامپ به خود اجازه دهد که آن را ناديده بگيرد. بسياري از اين مخالفان امروز نيز در مجلس يازدهم حضور دارند و نميتوانند سياست يک بام و دو هوا داشته باشند، يعني روزگاري بگويند برجام چنين و چنان بود و ظريف و تيم هستهاي روحاني به مردم ايران خيانت کردهاند و امروز با امضاي آن مخالفتي نداشته باشند. حالا اين گروه اگر با برجام موافقت کنند بايد به مردم توضيح دهند در آن زمان چرا با آن مخالفت کردند و اکنون چه تغييري در احياي برجام ايجاد شده که نظر آنها تغيير کرده است. از جمله حسين نقوي حسيني فعال سياسي اصولگرا و نماينده دوره هشتم، نهم و دهم مجلس، که ميگويد؛ «اگر همه تحريمهاي ضدايراني لغو نشود، حتي با پذيرش توافق بر سر احياي برجام مشکلي حل نخواهد شد.» اين فعال سياسي اصولگرا درباره انتقادها به عملکرد تيم مذاکرهکننده ايراني اظهار کرد: اتفاقا يکي از انتقادهاي جدي حاميان دولت سيزدهم به تيم مذاکرهکننده آن است که اغلب اعضاي اين تيم همانهايي هستند که زمان دولت قبل در اين تيم حضور داشتند و همانها مذاکره انجام ميدهند و مسير گفتوگوها را دنبال ميکنند.
کاسبان تحريم دلواپس شدند
حتي بعد از جراحي اقتصادي دولت، اثري از بهبودي در وضعيت بيمار اقتصاد و تورم در کشورمان ديده نميشود و به نظر ميرسد که احياي برجام ميتواند، جان تازهاي به کالبد اين اقتصاد بيمار بدمد. اما چنين شرايطي ميتواند براي بسياري که از گذشته با نام کاسبان تحريم مشهور شدهاند نتايج خوبي نداشته و نان آنان را آجر ميکند. علي ربيعي، سخنگوي دولت روحاني در توييتي در اين باره نوشت: تا مذاکرات به نقطه حساسي ميرسد، باز هم کاسبان تحريمم خوابگردهايي خود را از سر ميگيرند.
مخالفت هميشگي با هرگونه توافق
عدهاي ديگر نيز اصولا به لحاظ عقيده و اصول بنيادي با توافق برجام مخالفند و آن را مسيري ميدانند که منجر به وادادگي و شکست در برابر غرب شده و باعث انحراف در آرمانهاي انقلابي ميشود. از منظر اين گروه آمريکا مارخوش خط و خالي است که پوست خود را وِل ميکند اما خوي خود را ول نميکند. حسين شريعتمداري يکي از اين افراد است. او اخيرا در مقالهاي در کيهان نوشت: تاکنون مذاکرات وين به هيچ نتيجهاي که تضمينکننده منافع ملي کشورمان و مخصوصاً تأمينکننده انتفاع اقتصادي ايران باشد، نرسيده است و مذاکرات درباره چهار محور اصلي، کماکان بينتيجه مانده است. پادمان، لغو تحريمها، تضمين آمريکا که تعهدات خود را نقض نميکند و اجراي مرحلهاي توافق که پيشنهاد - بخوانيد حيله- آمريکاست و تيم هستهاي ايران با شناخت هوشمندانهاي که از حريف دارد، بهشدت با آن مخالفت ميورزد. حسين صمصامي، اقتصاددان اصولگرا نيز در اين باره ميگويد: «اينکه ميگويند برجام امضا نشود، تورم صعودي ميشود، دروغ است برجام ابزار غرب براي از بين بردن اقتصاد ماست.»
سکوت مذاکره کنندگان شکسته شود
چه بخواهيم و چه نخواهيم تصميمگيري نهايي در مورد برجام در نهادهاي عالي تصميمگيري کشور که مقيد به منافع ملي هستند صورت ميگيرد، اما نبايد از نظر دور داشت اکنون که بهقولي ماهي پوست کنده شده و به دمش رسيده، مقامات و رسانههاي غربي با پيش دستي و اعلام موافقت با پيشنويس توافق از بازي رسانهاي بهره برده و اين هدف که ايران را مانع انجام توافق معرفي کنند، از مزاياي توافق و هماهنگي در اين باره سخن ميگويند. اين درحالي است که وظيفه رسانهها و جريانهاي سياسي که اين بازي رواني حريف را درک کرده و به جاي آنکه نظرات جناحي و گروهي خود را وارد ميدان کنند، نظرات دست اندرکاران تصميمگيري در اين مذاکرات و دلايل ايران براي پافشاري بر نظرات خود را روشن کنند تا مردم دنيا بدانند که دلايل اين پافشاريها چيست. به عنوان مثال بهطور قطع تيم مذاکره ميداند که 2 بار گزيده شدن از يک سوراخ، تصميمي عاقلانه نيست و از سوي ديگر طرف مقابل نيز بايد براي افکار عمومي شرح دهد که چرا براي نيات خير خود حاضر نيست به ايران تضمين بدهد و اصرار دارد تحريمهاي اصلي باقي بماند. به ويژه اينکه ممکن است در سال 1403/ 2025 يک دولت جمهوريخواه در کاخ سفيد بر سر کار آيد و باز هم از اين توافق خارج شود. از جمله مواردي که اينک مطرح است طرح دوباره موضوع (PMD) و مسائل پادماني و مشکلات با آژانس، طرح مسائل فرابرجامي و... . از ديگر مسائلي است که بايد مسئولان آن را براي افکار عمومي کشورمان روشن کنند تا مانع از فضاسازيهاي غربيها شوند.
