زارع پور: ساخت خيام از 5 سال پيش شروع شده بود
کنترل و هدايت خيام از ايران
وزير ارتباطات و فن آوري اطلاعات با يادآوري اينکه کار اصلي ساخت ماهواره خيام از پنج سال پيش شروع شده بود و نزديک به يک سال بود که از آماده شدن آن ميگذشت، اما مشکلات جدي براي پرتاب آن وجود داشت تصريح کرد که در دولت سيزدهم با ديپلماسي فعال و در سايه روابط خوب بين ايران و روسيه توانستيم اين ماهواره را با ماهوارهبر بسيار مطمئن پرتاب کنيم. زارع پور ادامه داد : اين ماهواره با همکاري مشترک بين ايران و روسيه به فضا پرتاب شد و البته کار اصلي ساخت آن از پنج سال پيش شروع شده بود و نزديک به يک سال بود که آماده شده بود.
خيام، از آغاز تا امروز
پروژهاي که 4 سال تلاش مشترک را به دنبال داشته است. مرتضي براري رئيس پيشين پروژه ساخت ماهواره خيام، در پاسخ به اين پرسش که ساخت ماهواره خيام از چه زماني آغاز شد؛ گفت: «در سال 1396سياستي در پيش گرفته شد که علاوه بر توسعه فناوريهاي بومي و شتاب بخشي به اين حوزه ما بتوانيم با همکاريهاي بينالمللي در اين مسير فعاليتهايي را آغاز کنيم و علاه بر توسعه ماهواره و پرتابگر در دولتهاي يازدهم و دوازدهم براي دستيابي به مدار 500 کيلومتر و بالاتر ما يک همکاري مشترکي با روسها و آژانس فضايي روسيه آغاز کرديم که پرتاب ماهواره خيام و قرارگيري آن بر مدار 500 کيلومتر از دستاوردهاي اين همکاري مشترک بوده است.» براري با رد ادعاي خبرگزاري ايرنا که پروژه خيام يک پروژه رها شده در دولت قبل بوده که در دولت سيزدهم به نتيجه رسيده است، گفت: «اين قرارداد سال 1396 منعقد شد و تا سال 1400 ماهواره ساخته شد و تستهاي آن انجام شد و خوشبختانه امروز پرتاب شد. اين ماهواره يک ماهواره سنجش از دور است که براي تصويربرداري مورد استفاده قرار ميگيرد و براي حوزههاي کشاورزي، مديريت منابع آبي کشور، مديريت بحران و محيط زيست کاربردهاي بسيار ارزشمندي دارد.»
قرارداد خيام با روسها شرط محرمانگي داشت
چرا اطلاعرساني دقيقي از اين پروژه نشد و در سکوت خبري اقدامات پيش رفت؟ اين پرسشي است که در روزهاي گذشته باعث ايجاد شائبهها و موج سازي از سوي رسانههاي بيگانه شده اما براري با رد اين شائبهها گفت: «مفاد قرارداد اين بود که از سوي دو طرف اين اطلاعرساني صورت نگيرد و اين قرارداد به صورت محرمانه پيگيري شود و تا سال 1400 بر اساس برنامه زماني، ماهواره خيام ساخته شده بود. در دولت دوازدهم ماهواره کامل و مطابق با قرار داد تکميل شد و هيچ تاخيري نداشت. کل اسناد قرارداد موجود است و همه چيز مبتني بر قرار داد پروژه پيشرفت داشته است. » براري در پاسخ به اينکه چرا در دولت دوازدهم پرتاب موفقي انجام نگرفته است، گفت: «همواره در صنعت فضايي کشور، يکي از اولويتهاي ما توسعه ماهواره و پرتابگرهاي بومي بوده است. ما دو ماهواره بر سيمرغ و ذوالجناح را در دستور کار قرار داديم و همچنين پرتاب ماهواره پيام و ماهواره ظفر در دستور کار قرار گرفت و در حال حاضر نيز چندين ماهواره آماده پرتاب داريم. در حوزه هوا فضا ما در مسير توسعه قرار داريم و در اين مسير هيچ شکستي وجود ندارد و طي کردن مسير و مدار 500 کيلومتر نياز به فناوري پيچيدهاي دارد که ما توانستهايم به اين پيچيدگي غلبه کنيم. ما اين سد را شکستهايم. تمام ماهوارهبرهاي معروف دنيا مثل همين سايوز بين 30 تا 40 پرتاب دارند تا به يک ضريب پايداري ميرسند و ما در حال حاضر در حال طي کردن اين مسير هستيم. ذوالجناح و سيمرغ مسيرشان را طي ميکنند و هدف آنها نيز رسيدن به اين مدار 500 کيلومتري است.» براري در ادامه گفت: «خيام يک ماهواره با دقت بالا است؛ در حال حاضر ماهوارههايي که در کشور ساخته ميشود که وضوح تصاويرشان در بازه 20 تا 15 متر هستند در صورتي که اين ماهوارههاي رزولوشن است و با دقت بيشتر. البته اين ويژگي يک ويژگي کاملا تجاري است که ما کماکان در حال دستيابي به آن هستيم و هدف ما آن بوده که با مشارکت بتوانيم فرايند دستيابي به اين فناوري را تسريع کنيم. باز تاکيد ميکنم اين ماهواره کاملا تجاري است و براي کاربردهاي تجاري ساخته شده است و ما بيش از 15 ميليون هکتار زمين کشاورزي و منابع طبيعي داريم که با چالشهاي جنگل خواري مواجه هستند و مديريت منابع آب سطحي بسيار براي ما حائز اهميت است و محيط زيست نيز براي ما بسيار حائز اهميت است، چراکه ما با انواع چالشهاي آلودگي هوا، آب و زمين مواجه هستيم و همه اين چالشها با استفاده از اين ماهواره قابل مديريت است.»