او صدای مردم بود

شايد «صاحب‌ رسانه شدن» کاري «سهل و ممکن» باشد ولي بي‌گمان «صداي مردم گشتن» شاهکاري «سخت و مطلوب» بوده و خواهد بود و «او صداي مردم بود» سخن از «حسين‌عبداللهي» کنشگر رسانه‌اي «دبير و دلير» است همون که سال‌ها در حيطه عمومي اطلاع‌يابي و اطلاع‌رساني «ثابت قدم» و در حوزه اختصاصي «صاحب قلم» بود. داشتن «دردآگاهي» و دانستن «درک از آگاهي» دو خصيصه حرفه‌اي مرحوم عبداللهي بود که او را از ساير صاحبان عادي رسانه متمايز مي‌کرد، جستاري مجمل بر مشق و مشي رسانه‌اي حسين عبداللهي، مصدق اين مهم است که وي بيش و پيش از آنکه «سردبير» گردد «سردلير» گشته بود. «کنش برمعيار عدل» آن هم در حوزه حساس و وسيع رسانه که در مسير سخت آن انواع مطامع لغزش آفرين، گشتران است، از او يک «عنصر رسانه‌اي متعادل و متعالي ساخته بود و حال هرچند «دست تقدير» اين روزگار او را از ما ستانده است، اما بي‌ترديد «درس تغيير» آن آموزگار به نيکي مي‌تواند شاخص شايسته‌اي براي حرکت عاقلانه و عادلانه در طريق خطير و پرخطر «اطلاع‌يابي و اطلاع‌رساني» صحيح و صريح و سريع» باشد. يکي از خصلت‌هاي ناب انسان‌ها شجاعت است در مسير تحقق شجاعت ابتدا تشخيص حقيقت از درون واقعيت است که قدرت تحليل و آگاهي لازم را مي‌طلبد و معيارهاي سالم و کامل، پس از تشخيص حقيقت و راه صحيح رسيدن به آن اکنون ايثارگري مي‌خواهد و پرداخت هزينه و اين ايمان و نفس مطمئنه و غير توجيه‌گر مي‌خواهد. يک خبرنگار در هر واقعه‌اي مسير مذکور را بايد طي کند و در هيچ مرحله‌اي پايش نلغزد. ممکن است بگوييد اين خط مشي راهي است که هر رهرو موفقي بايد آن را طي کند، قبول اما راه خبرنگاران بي‌نهايت سنگلاخ است. شهيد بهشتي مي‌گفت: دانشجو موذن جامعه است اگر او خواب بماند مردم جامعه خواب مي‌مانند. و گاهي اين نقش را معلمان و زماني فعالان صنفي و سياسي به ‌عهده دارند و زماني که مردم آنچنان دچار «کرختي» مي‌شوند که هيچ تلنگري، آب را از آب تکان نمي‌دهد اينجاست که وظيفه‌ خطير خبرنگاران آغاز مي‌شود و خبرنگار موذن کل جامعه ازجمله دانشجويان عزيز هم هست. در ايران برخي از خبرنگاران و رسانه‌ها عمده ارتباط‌شان با طراحان، مجريان، حاميان نوعي تفکر خاص هستند و بخشي ديگر که به جريان اصلاحات يا روشنفکري هستند، اين ديدگاه نخبه‌گرا در دو طرف اين طيف، باعث شده مشکلات طبقاتي از جامعه پيگيري مدام نشود، دکتر عبداللهي خبرنگار اين بخش از جامعه بود.

ويژگي‌هاي دکتر عبداللهي

1- مهرورزي و مردم دوستي او کاناليزه نبود. عامه مردم را شامل مي‌شد در فضايي که به ندرت يک فرايند بدون داد و ستد و خارج از چارچوب معامله صورت مي‌گيرد، دکتر عبداللهي بدون اغراق از نوادر پاک‌هاي اين حرفه بود.

2- درکارش نوعي عياري نهفته بود، برخلاف اخلاق جاري در بخش‌هاي زيادي از جامعه که بايد با آن‌ها که امروز روزشان است گذراند. حسين عزيز پايبند به آن گفته معصوم که «مواظب» سرمايه‌داري که فقيرشده، مجري يا سياستمداري که غريب افتاده يا بزرگي که ذليل شده باشد، بود.

3-اصلاح‌طلب بود در ميان اصلاح‌طلبان‌، اصولگرا بود و همواره براصول حرفه‌اي و اخلاقي پايبند بود.

4- سلامت همه جانبه، شجاعت، قدرت تحليل و کياست، شناخت جامعه، دوري از توجيهات در مسائل کشور و مردم و مسئولين تشخيص هسته‌ اصلي کنش‌ها.

5- گريز از انتساب يا سلب خصلتي بدون معيار به افراد از ماورا تا مادون آن خصلت، براي نقد يا تمجيد، معيارهايي داشت؛ براي تشخيص اندازه انسان‌ها، کسي را بيش از اندازه دست بالا نمي‌برد و کسي را از اندازه‌اش پايين نمي‌آورد. حفظ حقوق جمعي و جايگاه افراد در جامعه را جزو وظايف مهم خبرنگار مي‌دانست، غلو يا تحقير جايگاه افراد مخصوص نخبگان و پيشکسوتان ضربه به شخص مورد سنجش هم است.

6- حسين ما مسعود‌ترين نوع زندگي خبرنگاري را داشت او از دو خصلت «علم و شرف» در اين حرفه بهره‌مند بود.

ويژگي‌هاي يک خبرنگار:

بنده در اين زمينه متخصص نيستم اما به دلايل مختلف ضروري مي‌بينم عزيزان صاحب‌نظر مجموعه‌اي از خصوصيات بين‌المللي، کشوري و بومي يک خبرنگار خوب را به صورت مکتوب درآورند و تحت عنوان «قسم‌نامه خبرنگاران» منتشر کنند تا دائم در منطقه در منظر وجدان همه از مسئولين، اهالي رسانه و خبرنگاران و مخاطبين قرارگيرد: اينجانب در حد وسع خود به بعضي از آن‌ها ذيلا اشاره مي‌کنم:

1- کياست و هوش و زرنگي اگر کلاه بر سرخبرنگار بگذارند و او را از مدار خارج کنند فقط لطمه به چند انسان نيست خنجري در پشت يد شاخص جامعه است.

2- آگاهي به فن و علم و وظايف خبرنگاري که به عهده استادان و متخصصان و تجربه اندوختگان اين حرفه است.

3- احساس تعهد و مسئوليت ويژه در کار حرفه‌اي

4- مجهز به علوم مختلف مخصوصا اشراف کامل به بخش تخصصي خود

5- امانتداري در نقل خبر

6- تيز، ريزبين و واقعيت شناس

7- آزادگي در نقد، تنها وابستگي به حق

8- نهايت و غايت آمال هر خبرنگار، وصول انسان به کرامت و عزت است

9-توان برقراري ارتباط، سلوک اجتماعي احسن، تناسب شخصيت و ادبيات و گوش خبرنگار با سوژه‌هاي مرتبط با حيطه‌ کار او

10- تجهيز به سطح مناسبي از جامعه شناسي و روانشاسي براي شناخت جامعه و مردم

11- در نوشتن و گفتن نه تنها بيان به خود به خرد ننگارد بلکه از حصار مزد و شغل درآيد و با عشق و ذوق بنويسد.

خبر و خبرنگار انواع دارد:

خبر در خدمت منافع ملي، خبر در خدمت علم خبرنگاري و آگاهي بخشي انسان‌ها خبر متعهد در خدمت کرامت و عزت انسان، خبر در خدمت مبارزه با فساد و بهره‌وري از آن و خبر در اشاعه بي‌اخلاقي در جامعه. اما خبرنگار محرم حساس‌ترين بخش از طبقات اجتماعي مردم است «خبرنگار ناب» کسي است که قلم به مزد نفروشد و نه «به نفس» و نه «به شهرت» و نه به«قدرت» بگويد و بر صفحه سفيد قلب‌هاي صاف ملت‌ها قلم سياه نراند بلکه به جاي سياهي در دل‌ها مرهم بر زخم‌ها باشد. اگر با صداقت با هم گفت‌وگو کنيم درمي‌يابيم که خبرنگاري با حفظ اصول در دنيا جزو سخت‌ترين کارهاست، در کشورما از همه جا سخت‌تر.