یک کنکور و هزار سودا
اين کنکور حذف ناشدني
کليد واژه «حذف کنکور» سالهاست زير اخبار رسانهها و هشتگهاي اينستاگرام و توييتر کنکوريها جا خشک کرده؛ اين در حالي است که آزمون سراسري فقط براي 15درصد رشتهها برگزار ميشود و در 85درصد رشتهها داوطلبان از طريق پذيرش بدون آزمون، ميتوانند وارد دانشگاه شوند. در چند سال گذشته بر خلاف اينکه قرار بود کنکور و فرايندهاي آن براي داوطلبان کم استرستر و با سراشيبي کمتري همراه باشد اما به محلي براي مناقشه مديران، قانونگذاران و سياستگذاران اين حوزه بدل شد. اما با تصميمهايي که شوراي عالي انقلاب فرهنگي تحت عنوان «سياستها و ضوابط ساماندهي سنجش و پذيرش» از سال گذشته اتخاذ کرد، کنکور 1402 و کنکورهاي سالهاي آينده با تغييرات جدي و به نفع کنکوريها برگزار ميشود. اين تغييرات به دنبال افزايش سطوح يادگيري دانشآموزان، درست فهميدن، عميق خواني و خوب به ياد سپردن بود که در اين زمينه منصور کبگانيان، قائم مقام ستاد راهبري اجراي نقشه جامع علمي کشور بر اين هدف مهم تاکيد داشت.
قطعات گمشده کنکور کجاست؟
از آنجا که هر گونه تغيير و تصميمگيري جديد در کنکور بايد از يک سال قبل ابلاغ و به اطلاع داوطلبان برسد، مصوبه ابلاغ نشده سياستهاي سنجش و پذيرش دانشجو تبديل به محل مناقشه ميان مسئولان سازمان سنجش آموزش کشور و برخي از اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي شد. تا جايي که سازمان سنجش با توجه به ابلاغ نشدن مصوبه تغييرات کنکور 1402 اعلام کرد اين آزمون همانند کنکور 1401 برگزار ميشود. در کنکور امسال که تيرماه برگزار شد، تاثير آزمون سراسري به 60درصد رسيد و تعداد پاسخنامهها و دفترچههاي سوال براي کاهش ميزان تقلب، افزايش يافت و هوشمند هم شد.
آبي روي آتش
بعد از بيانيه سازمان سنجش درباره نحوه برگزاري آزمون سال 1402، حجتالاسلام ابراهيم رئيسي، رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي 25تيرماه، سياستهاي سنجش و پذيرش دانشجو را ابلاغ کرد. درست بعد از ابلاغ اين مصوبه جنجالي، سازمان سنجش با عذرخواهي از داوطلباني که در اين مدت بلاتکليف بودند، مصوبه ابلاغ شده را مبناي برگزاري کنکور سال آينده دانست. رجبعلي برزويي، معاون خط مشيگذاري ستاد علم و فناوري شوراي عالي انقلاب فرهنگي در گفتوگو با خبرآنلاين درباره ادامه پيگيري اين مصوبه ابلاغ شده، گفت: بعد از ابلاغ مصوبه توسط رئيسجمهوري، ستاد علم و فناوري، وظيفه راهبري اين مصوبه را بر عهده دارد و جلساتي به صورت هفتگي با مسئولان مرتبط از جمله وزارت آموزش و پرورش برگزار ميکنيم. وي با بيان اينکه شوراي عالي انقلاب فرهنگي تا پايان کار براي اجرايي کردن اين مصوبه با دستگاههاي اجرايي از جمله سازمان سنجش آموزش کشور همراهي ميکند، افزود: راهبري مصوبات از آنجا اهميت دارد که هم اکنون بسياري از مصوبات ابلاغ شده روي زمين مانده و اجرايي نشده است. با اعمال تغييرات کليدي در کنکور سراسري سال 1402، دروس عمومي حذف و آزمون اختصاصي 2 بار در سال برگزار ميشود که نمرات آن براي 2 سال معتبر ميماند. اما مهمترين قسمت تغييرات کنکور سال 1402 که تا سالهاي آينده ادامه دارد، به سهم سوابق تحصيلي اختصاص دارد. بر اساس مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، سهم نمره سابقه تحصيلي براي سنجش و پذيرش متقاضيان ورود به آموزش عالي در رشتههاي پرمتقاضي در سال تحصيلي 1402 - 1403 فقط پايه دوازدهم به ميزان 40درصد با تاثير قطعي در نظر گرفته شد. براي سال تحصيلي 1403 - 1404 فقط پايه دوازدهم به ميزان 50 درصد با تاثير قطعي، سال تحصيلي 1404 - 1405 فقط پايه يازدهم و دوازدهم به ميزان 60 درصد با تاثير قطعي و سال تحصيلي 1405 - 1406 و بعد از آن، پايههاي دهم، يازدهم و دوازدهم به ميزان 60 درصد با تاثير قطعي در نمره کل نهايي خواهد بود.
چالش تاثير قطعي در کنکور 1402
يکي از چالشهاي داوطلبان کنکور سال 1402 با تاثير قطعي سوابق تحصيلي در همين جا نمايان ميشود. ابتدا به تفاوت تاثير قطعي و مثبت سوابق تحصيلي در کنکور ميپردازيم. تاثير مثبت سوابق تحصيلي که در کنکور 1401 هم اعمال شد، به اين معناست که اگر داوطلبي نمره کنکور خوبي داشت، معدل نه تنها اين نمره را پايين نميآورد بلکه به بالا بردن نمره آزمون کمک ميکند. در تاثير قطعي سوابق تحصيلي، نمره کنکور تحت تأثير سوابق تحصيلي بالا يا پايين ميرود؛ به اين معنا که اگر سوابق تحصيلي خوب باشد با نمره کنکور جمع ميشود و نمره کنکور را بالا ميبرد اما اگر سوابق تحصيلي خوب نباشد، نمره کل پايين ميآيد. يکي از داوطلبان کنکور سراسري 1401 که امسال در آزمون شرکت کرد، ميگويد: منتظر اعلام نتيجه اوليه هستيم و اگر مطمئن شوم در رشته و دانشگاه مورد نظرم قبول نميشوم، سال آينده هم در کنکور شرکت ميکنم.
هشدار مشاوران به کنکوريها
مشاوران به کنکوريها ميگويند: امسال هر رشته و دانشگاهي قبول شديد، برويد. فاطمه اما ميگويد: مشاور کنکور به من نکتهاي را تاکيد کرده است که امسال هر رشته و دانشگاهي قبول شدم، انصراف ندهم چرا که سال آينده قوانين کنکور فرق و قبولي را سختتر ميکند. داوطلباني که آينده تحصيلي خود را به موسسات کنکوري و مشاوران گره زدهاند، اين هشدار را از مشاوران خود ميشنوند که امسال در صورت قبولي، انصراف ندهند چرا که از سال آينده مانع سختتر ديگري به نام تاثير قطعي سوابق تحصيلي پيش روي آنها قرار دارد. البته بيشترين نگراني از سوي داوطلباني مطرح ميشود که براي نخستين بار قرار است سال آينده، سرنوشت خود را به دست ماراتن کنکور بسپارند. مشاوران براي اين عده هم نسخه آماده کردهاند و آن هم ترميم معدل است. در صورتي که دانشآموزان، سال آينده از امتحان نهايي نمره خوبي به دست نياورند بار ديگر در دروس انتخابي شرکت ميکنند تا نمره آنها ارتقا پيدا کند و با نگراني کمتر پا به جلسه کنکور بگذارند. با اين تفاسير، اين سوال به ذهن متبادر ميشود چرا کنکوري که قرار بود راحتتر برگزار شود، حالا شرط معدل هم چاشني آن شده و سوابق تحصيلي، تب شبهاي امتحان نهايي را داغتر کرد؟ عليرضا کريميان، سخنگوي سازمان سنجش آموزش کشور ميگويد: در مورد کنکور 1402 از هفته آينده امکان طرح صحبتهاي دقيقتري وجود دارد. کنکوريها از اين به بعد بايد منتظر تصميمهاي نهايي شوراي سنجش و پذيرش دانشجو در خصوص ساز و کار دقيق برگزاري کنکور 1402 باشند. به نظر ميرسد در روزها و هفتههاي آينده نحوه آمادگي داوطلبان آزمون پر حاشيه 1402 مشخصتر ميشود.
