ايران مخالف حضور نظامي ترکيه در خاک عراق است
حسين رويوران در گفتوگو با «آرمان ملي»:
ايران مخالف حضور نظامي ترکيه در خاک عراق است
حضور نظامي ترکيه در عراق و سوريه براي اردوغان گران تمام ميشود
آرمان ملي- پورحسين: چند روز پيش و پس از سفر اردوغان به تهران، خبر حمله هوايي نيروهاي ترکيه به گردشگران عراقي در دهوک، شوکي جديد به منطقه جنگزده خاورميانه وارد کرد تا جايي که اين حمله با واکنشهاي ميداني و سياسي متفاوتي همراه شد. بر همين اساس نخستوزير عراق در واکنش به اين حمله ترکيه تاکيد کرد که بغداد حق واکنش به تجاوز ترکيه را براي خود محفوظ ميداند و دولت براي حفاظت از شهروندانش همه اقدامات لازم را در پيش خواهد گرفت. همچنين بغداد در واکنش به اين حمله ترکيه، به شوراي امنيت سازمان ملل متحد شکايت کرد. مقتدي صدر رهبر جريان صدر در بيانيهاي در واکنش به حمله ترکيه به شمال عراق گفت که آنکارا با اين گمان که عراق تنها واکنش ضعيفي از خود نشان خواهد داد، وقاحتش را بيشتر کرده است. در اين ميان نيز وزيرخارجه عراق عنوان کرد با شماري از فرماندهان نظامي، مسئولان اقليم کردستان و نمايندگان پارلمان به مکان حمله رفته و شاهد يک فاجعه بوده است و کارشناسان نظامي عراق ثابت کردند که اين حمله از طرف ترکيه صورت گرفته است. وي افزوده است که در جريان اين حمله حدود 500 تا 600 گردشگر که بيشترشان از بغداد و جنوب عراق بودند، در اين منطقه حضور داشتند که بسيار وحشتناک است و اگر مشکلي بين دولت ترکيه و پ. ک. ک وجود دارد، نبايد اين مشکل به داخل عراق راه پيدا کند. در راستاي بررسي اين تنش ، «آرمان ملي» گفتوگويي با حسين رويوران، تحليلگر ارشد مسائل خاورميانه داشته است که در ادامه ميخوانيد.
حمله ترکيه به شهروندان عراقي چگونه صورت گرفته و آيا پيشينه تاريخي دارد؟
ترکيه در سالهاي اخير رفتاري زورگويانه در عراق داشته به اين علت که در استان دهوک تا عمق 30 کيلومتري خاک عراق را اشغال کرده است و 7 پايگاه بزرگ نظامي در اين محدوده احداث کرده و اجازه تردد به شهروندان عراقي در اين مناطق را نميدهد. ترکيه در خاک عراق به همين جا بسنده نميکند و هرگاه هر محلي از خاک عراق را که بخواهد مورد حمله قرار ميدهد. بهانه ترکيه مقابله با گروههاي تروريستي کردزبان در شمال عراق است اما عملا در اين حمله اخير فقط غيرنظاميان جان خود را از دست دادهاند. ترکيه در اين حمله شرق دهوک را بمباران کرده و 9 نفر از گردشگران عراقي عرب زبان را که بيشتر اهل جنوب عراق بودند کشته است. اين حمله ترکيه به شهروندان عراقي به علت اينکه همگي غيرنظامي بودند و بيگناه، سبب شد تا تنش فعلي ميان ترکيه و عراق ايجاد شود.
اساسا حضور ترکيه در خاک عراق بر اساس توافق و يا قانوني صورت گرفته است؟
بايد توجه داشت که نيروهاي نظامي هيچ کشوري بدون اجازه کشور هدف، نميتوانند در خاک آن کشور حاضر شوند. در حالتي ديگر اگر قدرت مرکزي نتواند امنيت مرزهاي خود را تامين کند، کشور ديگر براي تامين امنيت خود ميتواند نيروهايي را در دو طرف مرز مستقر کند. شايد در سالهاي گذشته عراق قادر به تامين امنيت مرزهاي خود نبود اما امروز ارتش عراق و دولت مرکزي کاملا آماده تامين امنيت مرزهاي خود هستند و عملا ترکيه در اين موضوع نيز نميتواند ادعايي داشته باشد. دولت عراق حتي عنوان کرده که حاضر است به ترکيه تضمين دهد که ميتواند امنيت مرزها را تامين کند اما هنوز دولت ترکيه در اين خصوص اقدام خاصي نکرده است و همچنان نيروهاي خود را در خاک عراق حفظ کرده است. ترکيه در شرايط غيرقانوني و خلاف عرف بينالملل در خاک عراق حضور دارد و عملا قوانين بينالملل را نقض کرده است. اگر در گذشته ترکيه براي اين اشغال توجيهي داشته است اما امروز ديگر اين توجيه نيز وجود ندارد. امروز دولت عراق احساس قدرت ميکند و ديگر حضور نيروهاي ترکيه در خاک خود را تحمل نميکند و همين امر سبب شده تا اردوغان دو راه بيشتر در پيش نداشته باشد. يا بايد به سمت افزايش تنش با دولت و ملت عراق رود يا بايد از خاک عراق عقبنشيني کند. امروز حتي حشدالشعبي نيز اعلام آمادگي کرده است که ميتواند در مقابل ارتش ترکيه ايستادگي کند و آنها را از خاک عراق اخراج کند. امروز مشخصا سود ترکيه در اين است که از خاک عراق و سوريه عقب نشيني کند تا حساسيتها در اين خصوص کاهش يابد. مشخصا هرچه به انتخابات ترکيه نزديکتر شويم، حضور نظامي ترکيه در خاک عراق و سوريه به ضرر اردوغان تمام خواهد شد و براي او هزينه تراشي ميکند.
موضع ايران در قبال حضور نظامي ترکيه در خاک عراق چيست و آيا در اين مسير ميتواند نقش ميانجي را ايفا کند؟
چندي پيش ايران در نشست تهران، پيام دولت سوريه را به مقامات ترکيه انتقال داد. دولت سوريه عنوان کرده است که با نيروهاي کردنشين به توافق رسيده تا از کليه مناطق مرزي عقب نشيني کنند و تامين امنيت مرزها به ارتش سوريه واگذار ميشود. در اين ميان ترکيه اين پيشنهاد را نپذيرفته و خواستار مقابله جديتر با کردهاست. ايران مشخصا دغدغههاي ترکيه را درک ميکند و حساسيت موضوع امنيت مرزي را ميداند و به همين علت حقوقي نيز براي ترکيه قائل است اما در شرايطي که قدرت مرکزي در عراق و سوريه ميتوانند امنيت مرزهاي خود را با ترکيه تامين کنند، ترکيه نيز بايد به حق حاکميت سرزميني طرفهاي مقابل احترام گذاشته و خاک آنها را ترک کند. امروز ايران به همين علت مخالف حضور نظامي ترکيه در خاک عراق و سوريه است. ايران در حال تلاش است تا اين تنشها را حل و فصل کند و نقشي فعال در ايجاد صلح و ثبات در منطقه داشته باشد. مشخصا حضور نظامي ترکيه در خاک عراق و سوريه، هزينههاي زيادي را به دولت اردوغان تحميل ميکند و براي او گران تمام خواهد شد.
